Thứ Ba,  19/12/2017, 03:31 
Đặt báo in

Nợ nước ngoài, mối lo sau năm 2016

Lan Nhi
Thứ Hai,  2/11/2015, 08:21 

Nợ nước ngoài, mối lo sau năm 2016

Lan Nhi

Do giải ngân vốn ODA tăng nên nợ công năm nay sẽ không dừng ở mức 61,3% GDP như dự toán. Ảnh minh họa TL

(TBKTSG) - Năm 2016 là kỳ hạn trả khoản nợ trái phiếu 750 triệu đô la Mỹ mà Chính phủ đã phát hành 10 năm trước. Cho dù việc này đã được lên kế hoạch từ cuối năm 2013, đầu 2014 nhưng thời điểm trả khoản nợ này và thời điểm Chính phủ đề xuất phát hành 3 tỉ đô la Mỹ ra thị trường vốn quốc tế để tái cơ cấu các khoản vay trong nước khiến những quan ngại về xu hướng nợ nước ngoài gia tăng trở lại.

Giải ngân vốn ODA đẩy nợ công tăng mạnh

Chính phủ đề xuất phát hành 3 tỉ đô la trái phiếu quốc tế để đảo nợ trong tình hình bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) năm nay vẫn theo dự toán (trên cơ sở giải ngân vốn ODA tạm tính là 20.000 tỉ đồng như dự toán), bằng 5% GDP. Tuy nhiên, con số này có thể thay đổi khi quyết toán. Giả sử dự toán này không thay đổi thì đến hết năm 2015, dư nợ công là 61,3% GDP. Dư nợ Chính phủ khoảng 48,9% GDP và dư nợ nước ngoài của quốc gia là 41,5% GDP, vẫn trong giới hạn cho phép.

Song ngay đầu tháng 10 vừa qua, Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã cảnh báo rằng khó mà giữ được mức bội chi NSNN là 5%. Theo đó, nợ công cũng sẽ khó ở mức 61,3% vì kết quả giám sát cho thấy mức giải ngân vốn ODA trong năm nay sẽ vượt dự toán.

Và thực tế đúng như vậy. Nợ công năm nay sẽ không dừng ở mức nêu trên vì theo trả lời của Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn với báo giới đầu tuần này, nếu tính đủ 50.000 tỉ vốn vay ODA giải ngân năm 2015 thì nợ công là 63,2% GDP. Đây cũng chính là con số tương đương với số mà Chính phủ dự tính cho mức dư nợ công ở thời điểm 31-12-2016.

Vấn đề là cho dù nợ công theo tính toán của Chính phủ vẫn chưa chạm “trần” 65% GDP thì tỷ lệ vay nợ đã tăng rất nhanh trong mấy năm gần đây. Thậm chí, tháng 10-2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có văn bản trả lời đại biểu Quốc hội thừa nhận điều này. Nếu như nợ Chính phủ bảo lãnh đang được siết chặt hơn và nợ của chính quyền địa phương trước mắt vẫn do chính quyền địa phương tự vay, tự trả thì nợ của Chính phủ gây sức ép rất lớn lên nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ, kể cả nợ trong và ngoài nước.

Lại phụ thuộc vào nợ nước ngoài

Xét về nợ trong nước, dù đi vay ngắn hay dài hạn thì có thể huy động các nguồn phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP), vay các quỹ tài chính nhà nước và vay một số nguồn theo quy định khác để trả. Việc bị hạn chế phát hành TPCP kỳ hạn dưới 5 năm rồi cũng sẽ được gỡ bỏ bằng một nghị quyết khác của Quốc hội, tháo gỡ nút thắt thanh toán nợ trong nước cho Chính phủ khi đến hạn.

Nhưng dư nợ nước ngoài vẫn tăng nhanh khi các khoản trả nợ đến hạn và thêm các khoản vay mới kể từ năm 2016. Hiện nay, trong tổng nợ vay của Chính phủ đến hết năm 2014 là 1,866 triệu tỉ đồng thì có 45,58% là vay nợ nước ngoài. Tuy nhiên, cơ cấu này có thể không đứng vững ngay trong năm nay và năm 2016, nếu Quốc hội thông qua việc cho phép phát hành 3 tỉ đô la Mỹ.

Đó là chưa kể đến nợ của khối doanh nghiệp (không tính các khoản Chính phủ vay về cho vay lại hoặc được bảo lãnh vì những khoản này đương nhiên tính vào nợ công) thì các khoản phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp lớn trong vài năm gần đây ra thị trường vốn quốc tế với quy mô phát hành mỗi đợt từ 200 triệu đô la Mỹ trở lên với lãi suất cao cũng đang tăng dần lên. Trong đó có cả đợt phát hành của ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước chi phối như VietinBank (250 triệu đô la năm 2013). Dù đó là nợ của doanh nghiệp nhưng vì vay của nước ngoài nên vẫn tính là nợ nước ngoài của quốc gia.

Với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, chính phủ Thái Lan và Indonesia đã phải đối diện với những khoản nợ nước ngoài mất khả năng chi trả của doanh nghiệp nước này.

Đó cũng là lý do trước đây Luật NSNN không cho phép vay nợ nước ngoài, bao gồm cả phát hành TPCP ra thị trường quốc tế để bù đắp bội chi. Tuy điều này đến nay đã được sửa thì Luật Quản lý nợ công hiện hành cũng rất thận trọng khi không cho phép vay ngoại tệ để cơ cấu lại các khoản nợ bằng tiền đồng.

In bài Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó thư ký tòa soạn: Hồng Văn, Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.