SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Ba,  23/5/2017, 06:20 (GMT+7)
Đặt báo in

Lao đao ngành gạo

Quốc Đạt - Hạnh Dung
Chủ Nhật,  25/12/2016, 06:24 (GMT+7)
Chia sẻ:




Lao đao ngành gạo

Quốc Đạt - Hạnh Dung

Hạn hán và xâm nhập mặn đã làm toàn vùng ĐBSCL thiệt hại trên 208.000 héc ta lúa, sản lượng lúa giảm 700.000 tấn, tương đương khoảng 350.000 tấn gạo. Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ

(TBKTSG) - Trước tình hình lao đao của ngành gạo, sự thiếu hỗ trợ kịp thời từ phía Nhà nước đối với doanh nghiệp thể hiện thông qua những quy định mới trong lĩnh vực thuế và đầu tư đã làm cho các doanh nghiệp khó càng thêm khó.

Năm 2016 là một năm đặc biệt khó khăn đối với các doanh nghiệp ngành lương thực tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Hạn hán trên diện rộng kéo dài, nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng và gần như toàn bộ các tỉnh, mất mùa nhưng lại mất giá, các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Philippines, Malaysia giảm nhập gạo... đã dẫn đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp xay xát, chế biến, xuất khẩu gạo ngập trong khó khăn.

Khó từ thị trường...

Theo báo cáo về tình hình hạn mặn, xâm nhập mặn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại Hội nghị giao ban công tác ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn ở ĐBSCL vào tháng 4-2016, hạn hán và xâm nhập mặn đã làm toàn vùng thiệt hại trên 208.000 héc ta lúa, sản lượng lúa giảm 700.000 tấn, tương đương khoảng 350.000 tấn gạo. Thực trạng này khiến giá lúa gạo trong nước tăng mạnh. Theo số liệu thống kê từ Viện Chiến lược và chính sách tài chính, từ đầu năm đến cuối tháng 3, giá gạo nguyên liệu đã tăng đến 1.000 đồng/ki lô gam dẫn đến sản lượng mua của doanh nghiệp giảm khoảng 400 tấn/ngày.

Gạo mua vào với mức giá cao, trong khi giá gạo quốc tế giảm do Thái Lan từ đầu năm nay đã thực hiện chương trình bán gạo với quy mô lớn chưa từng có (tổng lượng bán ra theo kế hoạch là 11,4 triệu tấn). Mặt khác, loại gạo Thái Lan bán ra chủ yếu là gạo trắng giá thấp, đây là dòng gạo cạnh tranh trực tiếp với dòng gạo đang chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam. Điều này gây bất lợi cho việc xuất khẩu gạo của nước ta.

...đến thuế

Trong bối cảnh các doanh nghiệp kinh doanh gạo gặp nhiều khó khăn, những quy định thiếu thống nhất và gây nhiều tranh cãi được thông qua trong thời gian gần đây lại một lần nữa chất thêm gánh nặng lên vai doanh nghiệp.

Theo Thông tư 130/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 12-8-2016, cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo phương pháp khấu trừ thuế nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết trong tháng hoặc trong quí thì được khấu trừ vào kỳ tiếp theo. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động xay xát và chế biến lương thực, sẽ không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT, theo quy định tại Luật Thuế GTGT hiện hành. Trong khi đó, số thuế GTGT đầu vào của các doanh nghiệp này lại rất lớn, như các khoản mua điện sản xuất, vận chuyển hàng hóa, và các dịch vụ khác... Như vậy, số thuế được khấu trừ vào kỳ tiếp theo áp dụng đối với hoạt động xay xát và chế biến lương thực luôn bằng 0 hoặc một con số rất nhỏ.

Mặc khác, cũng theo quy định tại Thông tư 130, trường hợp cơ sở kinh doanh có số thuế GTGT chưa được khấu trừ hết trước thời điểm thông tư này có hiệu lực, nếu đủ điều kiện hoàn thuế GTGT theo Thông tư số 219/2013/TT-BTC thì cơ quan thuế giải quyết hoàn thuế. Tuy nhiên, việc đưa ra ví dụ giải thích tại văn bản này lại không thể hiện đúng tinh thần đó. Cụ thể, các doanh nghiệp phát sinh khoản hoàn thuế theo Thông tư 130 ngay cả trước thời điểm thông tư có hiệu lực vẫn phải áp dụng Thông tư 130 nếu vào thời điểm Thông tư 130 có hiệu lực doanh nghiệp chưa đủ 12 tháng khấu trừ lũy kế. Điều này dẫn đến một thực tế là “các cơ quan thuế viện dẫn sự thiếu thống nhất này để từ chối việc hoàn thuế cho doanh nghiệp”, theo ông Trần Văn Hữu - đại diện tập thể các doanh nghiệp xay xát và chế biến lương thực ĐBSCL.

...và giấy phép xuất khẩu

Ngày 22-11 vừa qua, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung điều 6 và Phụ lục 4 về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Không có gì thay đổi so với Nghị định 109/2010/NĐ-CP, xuất khẩu gạo tiếp tục là ngành nghề kinh doanh có điều kiện mặc dù trước đó đã có nhiều ý kiến đóng góp từ doanh nghiệp và các nhà khoa học về những hậu quả gây ra đối với nền nông nghiệp khi duy trì quy định này. Theo giải trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xuất khẩu gạo liên quan đến an ninh lương thực quốc gia, ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu gạo của Việt Nam nên cần phải được quản lý chặt chẽ.

Như vậy, doanh nghiệp muốn được cấp và duy trì giấy phép xuất khẩu gạo phải đạt được những yêu cầu về số lượng lớn gạo dự trữ, công suất xay xát... điều mà hầu hết doanh nghiệp với quy mô nhỏ và vừa như ở nước ta chưa đạt được. Hậu quả là để xuất khẩu gạo, các doanh nghiệp này phải liên kết với các doanh nghiệp đã có giấy phép, phần nhiều là các doanh nghiệp nhà nước thuộc các tổng công ty lương thực (Vinafood 1 và Vinafood 2), trong khi họ là người thực hiện hầu như toàn bộ quá trình sản xuất và kinh doanh. Việc hạn chế khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp gạo càng đẩy doanh nghiệp vào tình thế khó khăn vì họ không thể hoàn toàn chủ động trong việc tìm kiếm đối tác mới cũng như phải chia sẻ lợi nhuận với các doanh nghiệp cạnh tranh trong cùng lĩnh vực.

Giải pháp nào cho doanh nghiệp?

Với trình trạng của ngành gạo hiện nay, bên cạnh những giải pháp mang tính dài hạn như thay đổi cơ cấu cây trồng, khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với nông dân thông qua hợp đồng nông nghiệp, canh tác trên cánh đồng mẫu lớn... thì cần thiết phải có những biện pháp mang tính chất cấp bách, có thể thực hiện ngay để hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân vượt qua được giai đoạn khó khăn hiện tại.

Liên quan đến lĩnh vực thuế, cần thiết có quy định cho phép hoàn thuế đối với các doanh nghiệp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng lại có phát sinh thuế GTGT đầu vào (cụ thể là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa), đồng thời có hướng dẫn thống nhất về việc thực hiện hoàn thuế GTGT trước thời điểm Thông tư 130 có hiệu lực đối với các doanh nghiệp này. Đây là việc các cơ quan thuế cần làm ngay để đảm bảo quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp.

Liên quan đến vấn đề xuất khẩu gạo, cơ quan lập pháp cần một lần nữa cân nhắc thấu đáo giữa điểm “được” và “mất” khi tiếp tục duy trì cơ chế giấy phép. Thiết nghĩ, với sự thay đổi nhanh chóng của nhu cầu thị trường, với sự yêu cầu về “chất” (gạo chất lượng, an toàn, ngon, không có dư lượng hóa chất...) ngày càng cao hơn nhiều so với nhu cầu về “lượng” gạo, và với sự nổi lên của ngày càng nhiều các quốc gia cung ứng gạo với chất lượng cao và giá thành cao tương ứng, điển hình là Campuchia (hiện tại đang xuất khẩu gạo với giá hơn 1.400 đô la Mỹ/tấn, gấp hơn 3 lần giá gạo Việt Nam), chúng ta cần phải có sự thay đổi tư duy tương ứng về vai trò của lúa gạo cho phù hợp. Từ đó, tháo gỡ rào cản để các doanh nghiệp gạo cạnh tranh và phát triển lành mạnh, như vậy mới có thể duy trì và nâng cao vị trí của hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Thị Ngọc Huệ; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.