SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI THỊ TRƯỜNG ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Sáu,  20/10/2017, 12:21 (GMT+7)
Đặt báo in

Đề án đưa lao động có chuyên môn đi nước ngoài: Cần liên kết chính sách, liên kết cung-cầu

Bảo Uyên - Thùy Dung
Chủ Nhật,  13/8/2017, 17:06 (GMT+7)
Chia sẻ:




Đề án đưa lao động có chuyên môn đi nước ngoài: Cần liên kết chính sách, liên kết cung-cầu

Bảo Uyên - Thùy Dung

Doanh nghiệp Nhật Bản đang tuyển nhân sự tại một ngày hội việc làm được tổ chức ở TPHCM. Ảnh: Thành Hoa

(TBKTSG) - Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đang xây dựng đề án đưa lao động có chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài với khoản kinh phí thực hiện dự kiến 1.300 tỉ đồng. Dù mục tiêu đề án mang tính nhân văn nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần tính toán.

Có cần 1.300 tỉ đồng?

Bộ LĐTB&XH đang xây dựng dự thảo “Đề án đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2025” với mục tiêu đến năm 2025 đưa được 56.000 lao động (bình quân 7.000 lao động/năm) ra nước ngoài làm việc.

Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tân, Phó chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam (VAMAS), giai đoạn năm năm gần đây, mỗi năm Việt Nam đưa hơn 100.000 lao động đi nước ngoài làm việc, trong đó, theo đánh giá của doanh nghiệp, chỉ khoảng 20% là lao động qua đào tạo mà phần lớn cũng chỉ ở mức cơ bản, có thể chỉ có chứng chỉ nghề 3 tháng. Do vậy, việc nâng số lao động có trình độ chuyên môn đi nước ngoài làm việc là vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng, vì chính sách luôn có độ trễ.

Xét về cơ cấu ngành nghề, mục tiêu của dự thảo nhắm tới là đưa nhiều lao động trong lĩnh vực điều dưỡng, công nghệ thông tin (CNTT) và kỹ sư cơ khí đi các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và CHLB Đức, bên cạnh một số ngành nghề khác như đầu bếp, nhân viên phục vụ khách sạn, nhà hàng... Ví dụ, trong cả giai đoạn thực hiện của đề án, mục tiêu là đưa khoảng 12.000 điều dưỡng viên sang Đức; khoảng 9.600 kỹ sư CNTT, điện tử viễn thông... sang Nhật Bản. Theo ông Tân, vấn đề quan trọng là cơ quan quản lý nên chủ động tiến hành đàm phán sớm với các nước tiếp nhận và xác định nhu cầu của họ, từ đó mới có thể đưa ra quy mô lao động. Nếu không có sự mở cửa từ phía Chính phủ thì không thể kỳ vọng đưa được một lượng lớn lao động đi nước ngoài như vậy.

Từ trước đến nay, số lao động trong lĩnh vực CNTT sang Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc là không đáng kể. Tương tự, trong ngành điều dưỡng, số lượng điều dưỡng viên đi Đức và Nhật hàng năm cũng không nhiều. Ông Tân cho biết đối với những người lao động có trình độ CNTT và trình độ ngoại ngữ tốt thì họ vốn đã có nhiều sự lựa chọn tốt ở trong nước. Bên cạnh đó, với sự hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN, sự dịch chuyển lao động tự do linh hoạt hơn là phải đi qua doanh nghiệp phái cử.

Theo phản ánh của một số doanh nghiệp, ngành mà thị trường quốc tế đang có nhu cầu lớn chính là sĩ quan, thủy thủ đi biển. Do đặc thù công việc phải làm việc phải xa nhà trong một thời gian dài, loại lao động này khó tuyển dụng ở các nước phát triển.

Theo kinh nghiệm di chuyển lao động của nhiều nước, Nhà nước chỉ đóng vai trò “mở đường” thông qua con đường đàm phán với các nước, công việc còn lại do doanh nghiệp và nhà trường phối hợp đào tạo. Do đó, việc bỏ ra khoảng 1.300 tỉ đồng để thực hiện đề án cần có sự cân nhắc và tính toán phù hợp.

Ngoài ra, đối với đào tạo nghề, Chính phủ đã có đề án “Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp” theo Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 20-6-2017 về Chương trình mục tiêu giáo dục nghề nghiệp - việc làm và an toàn lao động giai đoạn 2016-2020 với tổng kinh phí dự kiến hơn 14.000 tỉ đồng. Mục tiêu của chương trình này là đến năm 2020, hỗ trợ đào tạo nghề trình độ cao đẳng, trung cấp cho khoảng 1,35 triệu người, trong đó, khoảng 5% đạt các cấp độ quốc tế, khu vực ASEAN và quốc gia, đáp ứng yêu cầu nhân lực chất lượng cao cho phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập.

Bên cạnh đó, để hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trường nghề, theo Quyết định số 761/QĐ-TTg ngày 23-5-2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án Phát triển trường nghề chất lượng cao đến năm 2020. Theo đó, đến năm 2020 có khoảng 40 trường nghề chất lượng cao đủ năng lực đào tạo một số nghề được các nước tiên tiến trong khu vực ASEAN hoặc quốc tế công nhận.

Do vậy, mục tiêu của đề án mà Bộ LĐTB&XH đang dự thảo cần phải xem xét tới tính hiệu quả. Theo ông Tân,

Nhà nước nên có sự liên kết các chính sách nêu trên lại với nhau, để việc thực hiện hiệu quả hơn và nguồn lực không bị phân tán, đồng thời nhấn mạnh tới vai trò mở đường, tìm kiếm thông tin thị trường của Nhà nước và sự chủ động của các doanh nghiệp cũng như các cơ sở đào tạo.

Nguồn cung luôn “hụt hơi”

Là trường có nhiều cử nhân ngành kỹ thuật đi làm việc ở Nhật Bản, ông Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, cho biết nhu cầu lao động ngành kỹ thuật chất lượng cao từ phía Nhật Bản rất lớn. Từ đầu năm đến nay, trường thường xuyên tiếp đón các đoàn doanh nghiệp Nhật và công ty trung gian đưa lao động sang Nhật đến tham quan và làm việc với trường.

Theo ông Dũng, để sinh viên ra trường có thể sang Nhật làm việc được ngay, trường và doanh nghiệp phải có sự liên kết chặt chẽ, từ đó xây dựng chương trình đào tạo hợp lý. “Nhiều sinh viên tốt nghiệp của trường qua Nhật làm việc với mức lương 50-70 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn. Nhưng muốn được như vậy thì sinh viên phải thạo tiếng Nhật và có chuyên môn tốt ngay khi vừa tốt nghiệp”, ông Dũng chia sẻ.

Cũng theo ông Dũng, nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay còn nhiều khoảng trống. Nhiều công ty trong và ngoài nước đã đến Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM và Đại học Bách khoa để tuyển chọn sinh viên, “đặt hàng” từ khi họ chưa tốt nghiệp. “Chúng tôi rất hoan nghênh đề án đưa lao động trình độ cao đi xuất khẩu lao động do Bộ LĐTB&XH đưa ra. Nhưng từ kinh nghiệm của trường, chúng tôi nghĩ bộ cần có sự thống nhất về chính sách với các nước tiếp nhận lao động. Như vậy đề án mới có hiệu quả”, ông Dũng nói.

Ông Trần Mạnh Thành, Phó hiệu trưởng trường Cao đẳng Bách Việt, nơi đào tạo chương trình cho sinh viên ngành điều dưỡng sang Nhật và Đức làm việc sau khi tốt nghiệp, cho biết yêu cầu tiếp nhận lao động ở các nước rất khắt khe. Chẳng hạn để được sang Đức làm việc, người lao động phải đạt trình độ B2 tiếng Đức và có ít nhất hai năm kinh nghiệm làm việc. Tuy nhu cầu về nhân lực ngành điều dưỡng bên Đức rất lớn nhưng không có nhiều sinh viên đáp ứng được các yêu cầu của họ. “Tiếng Đức khó học, yêu cầu lại cao, và qua quan sát từ nhiều năm nay, tôi thấy hầu hết sinh viên có nguyện vọng đi làm việc ở nước ngoài là từ miền Bắc và miền Trung. Vì vậy, về mục tiêu đưa hàng ngàn lao động đi Đức, tôi nghĩ bộ nên cân nhắc tới nhiều yếu tố, từ ngành nghề tới vùng miền...”, ông Thành nêu ý kiến.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Hiệu trưởng trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng đề án cần có khung hợp tác với nước sở tại để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu của họ, tránh tình trạng đào tạo thừa cái này nhưng lại thiếu cái kia. “Đề án phụ thuộc rất nhiều vào hiệp định giữa Việt Nam và nước tiếp nhận lao động. Chỉ nên tiến hành khi có sự bảo đảm của bên kia để tránh thiệt thòi cho sinh viên và lãng phí kinh phí đào tạo”, ông Hùng nhấn mạnh.

Theo ông Hùng, nếu đề án được tiến hành thì cần đào tạo bài bản cho sinh viên về ngoại ngữ ngay từ năm đầu, cũng như về văn hóa, tác phong làm việc ở nước tiếp nhận lao động. Có như vậy, lao động Việt Nam mới cạnh tranh được với lao động của các nước trong khu vực. 

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.