Thứ Bảy,  18/11/2017, 02:24 
Đặt báo in

Những cái cúi chào không lạ

Trương Trọng Hiểu
Thứ Hai,  23/10/2017, 10:59 

Những cái cúi chào không lạ

Trương Trọng Hiểu

Ảnh minh họa: internet

(TBKTSG) - Những ngày đầu qua Nhật, mọi thứ đều lạ lẫm nên tôi thấy mình bị thu hút. Và chuyện xảy ra với cậu học trò nhỏ ở đất nước này có lẽ là hình ảnh khó phai mờ nhất.

Hôm ấy, khi tôi đang đi trên đường về nhà, đến đoạn có đèn tín hiệu để mọi người xin qua đường khi cần (không phải nơi giao nhau và có cột đèn xanh - đỏ tự động), một cậu bé người Nhật độ tuổi học lớp 2 hay lớp 3 bước sang đường khi ô tô dừng lại. Đến giữa đường, cậu bé quay người về dòng xe, đứng thẳng và cúi gập người cảm ơn rồi bước tiếp một cách hồn nhiên. Tôi có phần sững người, nhưng sau đó chợt nghĩ điều đó em đã học được trong một bài học đạo đức nào đó ở trường. Và tôi nghĩ người lớn đôi khi sẽ cư xử kiểu… người lớn, không khuôn mẫu như bài học ấy. Nhưng không lâu sau đó, tôi biết mình sai, vì chuyện tương tự tiếp tục xảy ra với một sinh viên Nhật.

Một hôm, trong một chuyến đi thực tế, đoàn sinh viên chúng tôi đến Liên đoàn Luật sư Nhật Bản ở Tokyo. Sau khi giao lưu, tôi và nhiều bạn đứng ở sảnh tòa nhà đợi mọi người tập trung để ra về. Và những cái cúi đầu của người bạn sinh viên Nhật khiến tôi ngưỡng mộ. Khi nói lời chào tạm biệt với một luật sư, cậu đứng thẳng người, rồi nghiêm túc cúi đầu gần như vuông góc về phía người đó và nói “Cảm ơn” (bằng tiếng Nhật). Đối với một số luật sư không thể đến gần và nói trực tiếp, cậu đứng từ xa hướng thẳng về họ, chờ họ đi tới rồi cúi đầu như vậy để thể hiện sự trân trọng của mình.

Hẳn nhiên, điều đó sau này đối với tôi cũng trở nên bình thường. Ngân hàng luôn có nhân viên đứng trước cửa để đón chào và tạm biệt khách. Ở trung tâm thương mại, quán ăn, cửa hàng tiện lợi... điều này cũng diễn ra. Thậm chí ở văn phòng phường - Ward Office, nơi người dân thường lui tới thực hiện các thủ tục hành chính, cũng có người làm việc đó. Người dân đến, trước khi gặp nhân viên hướng dẫn, hỗ trợ thủ tục thì được người đó cúi chào; trước khi bước ra cửa về cũng lại được họ cúi chào và nói cảm ơn. Mọi thứ đã trở thành thói quen, trở thành văn hóa và thậm chí là biểu tượng dân tộc.

Những ý kiến xung quanh việc giám đốc và nhân viên cửa hàng xăng đầu tiên của Nhật tại Hà Nội có thể phần nào được lý giải như những câu chuyện về “sốc văn hóa” khác. Đương nhiên, việc xử lý cú sốc này cần cả nỗ lực ở hai phía. Người tiếp nhận cởi mở và người tham gia vào môi trường văn hóa mới nhanh chóng tiếp cận. Thực lòng, sống ở Nhật một thời gian tôi cũng nhiều lần buộc mình phải cúi đầu nói lời cảm ơn. Và tôi thấy mình cần phải làm như thế vì những gì họ đã đối xử với mình rất đáng trân trọng. Từng có những lúc tôi thấy ngượng ngùng khi phải làm một điều lạ, nhưng khi đã đủ sự trọng thị, liệu điều đó có còn là lý do!

Ở vào tâm thế người nhận, ai đó có thể bỏ qua những cái cúi đầu nơi cửa hàng xăng nếu cảm thấy nó là điều gì đó xa xỉ, không cần thiết, hay không phù hợp với mình; còn nếu cho rằng đó là cách để biểu lộ chân thành thì có thể tham khảo. Ở quan hệ ứng xử hẹp hơn, một người là khách ra vào cây xăng nếu nhận lấy lòng thành thì vui vẻ sống; nếu không cần thì thản nhiên bước qua, và thậm chí nếu thấy dị hợm thì không cần quay lại. Mấu chốt để triệt tiêu cú sốc văn hóa chính là hiểu về văn hóa, mà ở đây là hiểu về lòng thành của người đối diện.

Nhưng có vẻ cái cúi chào đang xuất hiện ở Việt Nam không chỉ là hình ảnh biểu lộ cho văn hóa đơn thuần. Đây là câu chuyện ứng xử trong kinh doanh, có thể gọi là văn hóa kinh doanh. Rõ ràng, ý nghĩa của hành vi đó nói lên sự tôn trọng khách hàng (dù chưa biết thật hay là giả). Những ngày sắp tới, người quản lý, thậm chí là nhân viên có thể không tiếp tục cúi chào. Ở những cửa hàng tiếp theo, điều này có thể không tiếp tục xảy ra. Cũng chả sao. Khi đó, sự trân trọng này là người bán đã dành cho những khách hàng đầu tiên đến với họ, đó là những người thật sự đáng được nhận lời cảm ơn một cách trọng thị nhất. Và cái cúi đầu của họ vẫn cần được đón nhận, một cách trân trọng như họ đã dành cho ta. Rõ ràng, ứng xử tốt với nhau có mất mát gì đâu. Ứng xử tốt với khách hàng có thể không giúp cửa hàng xăng tăng giá, nhưng giúp cửa hàng xăng giữ được khách hàng và có thêm khách hàng.

In bài Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó thư ký tòa soạn: Hồng Văn, Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.