Tâm lý thì đúng, thực tế thiếu thuyết phục
Trần Hoàng Anh (University of Houston)
|
| Nhà đầu tư đắn đo trước khi đưa ra quyết định, nhưng có lúc liều lĩnh mong tìm vận may. Ảnh: Lê Toàn. |
(TBKTSG) - Bài “Sợ rủi ro nhưng liều lĩnh hơn” của Tiến sĩ Bùi Quang Thông, TBKTSG số ra ngày 14-1-2010, đã đưa ra những phân tích rất lý thú về tâm lý của số đông nhà đầu tư chứng khoán hiện nay. Bằng ví dụ về xác suất (tung đồng xu), tác giả đã đưa ra hình ảnh và dẫn chứng khá thuyết phục cho quan điểm của mình.
Tuy nhiên, khi đưa ra ví dụ của việc đầu tư để củng cố thêm cho bài viết, nhất là việc dẫn chứng các quỹ đầu tư tổ chức thường mua thêm khi bị lỗ để quân bình giá mà lẽ ra là nên bán, thì lại thiếu thuyết phục.
Việc lấy ví dụ xác suất để phân tích tâm lý là hoàn toàn phù hợp nhưng rất tiếc việc đầu tư thì không thể theo xác suất như kiểu tung đồng xu, để rồi đi đến kết luận “biết bao giờ giá ngừng giảm”.
Trong sự nghiệp hơn nửa thế kỷ đầu tư, Warren Buffett thường kiếm được nhiều lợi nhuận nhất ở những thời điểm thị trường giảm điểm (theo Warren Buffett Wealth của Robert P. Miles). Vì vậy, các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản như Warren Buffett thường tranh thủ khi thị trường xuống để tích lũy thêm những cổ phiếu giàu tiềm năng bởi họ biết mình đang có cơ hội mua giá rẻ chứ không có chuyện tự an ủi bằng cách bình quân giá xuống.
Ngược lại, họ sẽ chỉ bán ra khi những lý do để dẫn tới quyết định mua không còn nữa hoặc bán khi có thể mua cái khác tốt hơn.
Tóm lại, bài viết của Tiến sĩ Bùi Quang Thông là hoàn toàn chính xác khi nói về tâm lý con người trước một xác suất 50/50.
Nhưng rất tiếc việc đầu tư thì không thể theo xác suất như vậy và các nhà đầu tư tổ chức thì luôn có tính kỷ luật và chuyên nghiệp. Họ sẽ không bao giờ để yếu tố tâm lý chi phối trong các quyết định đầu tư của mình.