Xóa nạn hai tỷ giá
Kim Anh
|
| Thị trường vẫn tồn tại hai loại tỷ giá và có khoảng cách khá xa nhau. Ảnh minh họa: Lê Toàn. |
(TBKTSG) - Việc điều hành nền kinh tế bằng các công cụ vĩ mô chỉ có hiệu quả khi nào công cụ đó tác động một cách mạnh mẽ vào thị trường, tức “độ nhạy” càng cao thì hiệu quả càng cao. Muốn vậy, ngoài các công cụ chính, phải có những biện pháp phụ kèm theo để điều hành một cách đồng bộ. Thị trường diễn biến phức tạp, chính sách điều hành càng phải uyển chuyển.
Gần đây, Ngân hàng Nhà nước đã có một số chỉ đạo để bình ổn tỷ giá như sửa đổi Quyết định 09, cho phép các ngân hàng thương mại cho vay đô la Mỹ nhận tiền đồng Việt Nam để thanh toán các chi phí trong nước đối với các doanh nghiệp xuất khẩu; giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc từ 7% xuống 4% để tăng nguồn cung ngoại tệ ra thị trường; yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty có vốn nhà nước chiếm trên 50% phải bán ngoại tệ cho ngân hàng…
Thế nhưng, trên thị trường vẫn tồn tại hai loại tỷ giá và có khoảng cách khá xa nhau: tỷ giá thị trường tự do và tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng.
Hiện nay, tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố chỉ điều chỉnh được các tổ chức kinh tế có sử dụng ngoại tệ, vì theo quy chế quản lý ngoại hối, tất cả các tổ chức kinh tế có giao dịch mua bán ngoại tệ đều phải thực hiện thông qua ngân hàng, không được rút ngoại tệ để sử dụng tự do trong nước.
Trong khi đó, các cá nhân được phép rút ngoại tệ từ tài khoản tiền gửi để sử dụng trong nước và khi muốn quy đổi ra tiền đồng Việt Nam, có thể thông qua ngân hàng hoặc các điểm thu đổi ngoại tệ, cơ sở kinh doanh vàng...
Như vậy, về cơ bản, chính các cá nhân đã hình thành nên tỷ giá trên thị trường tự do. Mặt khác, nguồn ngoại tệ của cá nhân chủ yếu là từ kiều hối và chiếm tỷ lệ khá lớn trong tổng nguồn ngoại tệ của quốc gia, nên mức độ tác động lên thị trường tự do là không nhỏ.
Do đó, chừng nào còn chưa giải quyết được vấn đề này thì tình trạng hai loại tỷ giá tồn tại song song vẫn còn diễn ra và thị trường sẽ vẫn diễn biến phức tạp, người có ngoại tệ không muốn bán vì nhìn vào sự biến động giá của thị trường tự do, các giao dịch trên thị trường chính thống bị kéo ra ngoài thông qua các hình thức biến tướng. Điều này sẽ khiến việc điều hành vĩ mô gặp nhiều khó khăn do hiệu lực của các công cụ, chính sách ít nhiều bị vô hiệu hóa.
Từ thực tế đó, thiết nghĩ, Nhà nước cần phải điều chỉnh quy chế quản lý ngoại hối, yêu cầu tất cả các cá nhân, tổ chức kinh tế khi có nhu cầu mua bán ngoại tệ đều phải thông qua ngân hàng. Cá nhân không được rút ngoại tệ từ tài khoản tiền gửi để sử dụng tự do trên thị trường và phải bán ngoại tệ cho ngân hàng để lấy tiền đồng sử dụng trong nước. Mặt khác, cần quản lý chặt chẽ và có chế tài mạnh hơn nữa trong việc xử lý các điểm thu đổi ngoại tệ, cơ sở kinh doanh vàng thu đổi ngoại tệ không đúng với quy chế quản lý ngoại hối.