Nên chọn giải pháp khác
Diệp Thành Kiệt
(TBKTSG) - Để giải quyết các vấn nạn chất lượng đào tạo, thiếu điện, kẹt xe... các ngành giáo dục, điện lực, giao thông đều chọn giải pháp tăng học phí, tăng giá điện và tăng phí trước bạ và thu phí lưu hành đối với các phương tiện giao thông. Đó là chưa kể ngành y tế cũng đã chọn giải pháp tăng thu viện phí, ngành nước đã có quyết định tăng giá, ngành hàng không đã tăng giá vé máy bay vào trước Tết, thời điểm người dân có nhu cầu đi lại nhiều...
Thật ra việc tăng giá, tăng các khoản phí, áp dụng các khoản phụ thu không phải là mới, nhưng thử hỏi người dân có mấy ai biết những khoản thu đã thực hiện trước đây được dùng vào những việc gì, kết quả ra sao?
Ngành điện nêu lý do tăng giá là để bù lỗ, tuy nhiên, bản thân ngành chưa quyết liệt với các giải pháp giảm lãng phí, thất thoát trong ngành thì khoản thu thêm sẽ không thể nào lấp đầy các khoản lỗ triền miên này. Ngành giao thông, chỉ riêng đường Nguyễn Hữu Cảnh, chi phí làm và sửa chữa đã gấp ba lần chi phí dự toán; đường cao tốc Trung Lương nổi tiếng là được xây dựng với giá thành cao gấp nhiều lần so với chi phí xây các con đường cao tốc trên thế giới, đã vội xuống cấp khi mới được sử dụng chưa đầy hai năm! Chỉ cần giảm lãng phí, thất thoát trong ngân sách làm đường thời gian qua, ngành giao thông sẽ đủ kinh phí mở thêm ít nhất bằng 50% số lượng đường sá đã xây dựng.
Việc vá những lỗ thủng lãng phí trong nhiều ngành khác cũng sẽ giúp mang lại các khoản tiền không nhỏ để thực hiện nhiều việc quốc kế dân sinh mà chưa cần phải thu thêm phí. Trong khi đất nước chưa hồi phục do tác động của khủng hoảng, phần lớn doanh nghiệp đều chọn cho mình giải pháp cắt giảm chi phí, hạ giá bán để giữ khách, người dân phải tự tìm cách cắt giảm chi tiêu, tiết kiệm đồng lương ít ỏi thì nhiều ngành cứ liên tục đưa ra những giải pháp khiến cho chi phí xã hội tăng lên. Điều này cho thấy đang hình thành nên một căn bệnh mới trong cách hành xử và giải quyết vấn đề của nhiều quan chức nhà nước, đó là bệnh lười suy nghĩ và chọn ngay giải pháp dễ dàng nhất là tăng thu, tăng phí mà không cần biết người dân sẽ phải chịu tác động như thế nào.