SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI THỊ TRƯỜNG ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Hai,  23/10/2017, 17:07 (GMT+7)
Đặt báo in

Giải pháp tồi hay giải pháp căn cơ?

Nguyên Tấn thực hiện
Thứ Năm,  9/2/2012, 17:05 (GMT+7)
Chia sẻ:




Giải pháp tồi hay giải pháp căn cơ?

Nguyên Tấn thực hiện

PGS.TS, Phạm Duy Nghĩa.

(TBKTSG) - Vụ cưỡng chế thu hồi đất, gây xôn xao dư luận ở Tiên Lãng, Hải Phòng chắc chắn sẽ được làm rõ đúng sai và xử lý theo quy định của pháp luật. Thế nhưng, điều lớn hơn là có thể được rút ra bài học gì từ vụ việc này để tránh xảy ra những xung đột căng thẳng tương tự. TBKTSG đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa, Đại học Kinh tế TPHCM, về vấn đề trên.

TBKTSG: Ông đánh giá tầm mức của vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng, Hải Phòng, như thế nào?

- PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa: Đây đúng là một vụ xung đột có tính đại diện cao ở hai phương diện. Thứ nhất, liên quan đến quyền tài sản đối với đất đai của người nông dân. Tài sản đất đai của họ rõ ràng không được bảo vệ tốt và không tốt bằng so với đất đai của nhà tư bản, từ việc hạn chế về thời hạn, quy mô sử dụng đến cả quyền định đoạt. Tại sao đất của nhà tư bản thì được giao đến 50 năm và lấy đất của họ không dễ dàng trong khi đất của nông dân thì thời hạn sử dụng chỉ có 20 năm mà thu hồi lại dễ đến thế? Vụ việc trên không chỉ đại diện cho gia đình ông Vươn mà đại diện cho cả hàng triệu nông dân hiện nay.

Thứ hai, vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng còn mang tính đại diện sâu sắc cho xung đột lợi ích giữa người dân và chính quyền địa phương. Theo quy định của pháp luật, người dân được quyền khiếu nại, khởi kiện, tố cáo khi thấy quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại. Thế nhưng, qua vụ việc cho thấy khả năng bảo vệ công lý của những cơ chế này còn rất mong manh. Mặt khác, vụ việc cũng đặt ra một vấn đề quan trọng là trách nhiệm giải trình của chính quyền phải được thực hiện như thế nào khi để xảy ra những xung đột tương tự.

TBKTSG: Vụ việc đúng, sai như thế nào chắc rồi sẽ được xử lý. Nhưng, theo giáo sư, vấn đề gốc rễ cần phải giải quyết để không còn xảy ra những xung đột tương tự là ở đâu?

- Đất đai hết sức khan hiếm, vì vậy nó phải được sử dụng hiệu quả. Muốn đất đai được sử dụng hiệu quả thì người dân phải được giao đất ổn định, có vậy họ mới yên tâm đầu tư và tạo ra sự thịnh vượng. Khi người ta đã bỏ công sức, tiền bạc vào đầu tư thì đất đai cũng như những tài sản do họ tạo nên phải được bảo vệ. 

TBKTSG: Điều đó có nghĩa phải tiến tới thừa nhận đa sở hữu về đất đai hay có cách nào khác?

- Theo tôi, chính quyền có ba sự lựa chọn. Một là không cải cách gì cả. Tức là khi hết thời hạn sử dụng đất 20 năm (ví dụ thời hạn sử dụng đối với đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối là đến 2013), Nhà nước có thể tuyên bố người sử dụng đất vẫn được gia hạn tiếp mà không phải bị thu hồi. Giải pháp này chỉ có ý nghĩa xoa dịu tạm thời mà không giải quyết được những gốc rễ và lại tiếp tục đẩy các xung đột xã hội cho các nhiệm kỳ sau. Đây là một giải pháp không mang tính “giải pháp”.

Hai là tập trung mở rộng thêm quyền sử dụng đối với đất nông nghiệp. Hiện nay, đất ở ở nông thôn và đô thị, đất của nhà tư bản được bảo vệ khá tốt rồi. Riêng đất nông nghiệp, như đã nói, vẫn còn bị hạn chế trên nhiều phương diện như thời hạn sử dụng, quy mô sử sụng, quyền định đoạt... Do đó, giải pháp là có thể kéo dài hơn thời hạn, quy mô sử dụng của loại đất này. Chẳng hạn như thay vì trước đây là 20 năm thì nay được kéo dài lên 50 năm, 70 năm. Ngoài ra, để ngăn chặn sự lạm dụng, lấy đất của người nông dân, các điều kiện về thu hồi đất có thể được quy định khắt khe hơn. Ví dụ, việc thu hồi đất chỉ được thực hiện cho mục đích vì an ninh, quốc phòng và với giá đền bù thích đáng. Còn đối với các dự án phát triển kinh tế, chỉ được lấy đất trên cơ sở thỏa thuận với chủ đất để đảm bảo sự công bằng. Đây là giải pháp mang tính trung dung mà theo tôi có khả năng các nhà cải cách sẽ đi theo hướng này.

TBKTSG: Còn giải pháp thứ ba thì sao?

Một khu dân cư vừa mới giải tỏa. Ảnh: Thanh Tao.

- Ba là đa dạng hóa sở hữu đất đai. Trong đó, có thể xác lập quyền sở hữu đất đai của quốc gia và quyền sở hữu đất đai của cá nhân, doanh nghiệp. Đất đai của quốc gia thì chia ra thành hai loại gồm đất của chính quyền trung ương và đất của chính quyền địa phương, thậm chí của một làng hoặc một xã. Và chính quyền cũng có “sổ đỏ” như các chủ sở hữu tư nhân. Giải pháp này mang tính lâu dài, an toàn và căn cơ nhất.

TBKTSG: Ông có thể giải thích rõ hơn vì sao?

- Đơn giản là vì mức độ sở hữu càng cao, càng rõ ràng thì người dân càng yên tâm đầu tư. Cụ thể như trong vụ Tiên Lãng vừa qua, quyền tài sản của người dân mong manh như thế, liệu còn ai dám nuôi trồng thủy sản nữa. Đất đai lúc đó sẽ trở nên hoang hóa và không được sử dụng hiệu quả.

TBKTSG: Giả sử thực hiện giải pháp thứ ba có gì khó khăn không? Có ý kiến cho rằng sẽ dẫn đến xáo trộn rất lớn...?

- Như đất ở vẫn được sử dụng lâu dài đấy thôi, có khó khăn gì đâu. Điều quan trọng nữa là việc xem xét vấn đề đất đai còn thể hiện thái độ biết ơn của chúng ta đối với người nông dân đến đâu. Làm sao bảo vệ họ trước tình trạng đất đai cứ dần dần rơi vào tay của các nhà tư bản...

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.