TÀI CHÍNH DIỄN ĐÀN KINH DOANH ĐÔ THỊ CÔNG NGHỆ XÃ HỘI NÔNG NGHIỆP VĂN HÓA GIẢI TRÍ
Thứ Ba,  21/10/2014, 18:54 (GMT+7)
Đặt báo in

 Giáo dục Việt Nam: Nguyên nhân sự xuống cấp và cải cách cần thiết

Thứ Sáu,  4/1/2008, 09:41 (GMT+7)
Phóng to

Thu nhỏ

Add to Favorites

In bài

Gửi cho bạn bè

Giáo dục Việt Nam: Nguyên nhân sự xuống cấp và cải cách cần thiết

(TBKTSG Online) - Bài viết này nằm trong dự án nghiên cứu chung nhằm đánh giá và đề xuất hướng phát triển giáo dục ở Việt Nam. Đây là dự án đầu tiên của nhóm chuyên gia phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Saigon Times (STR) vừa mới được thành lập (14-12-2007) tại TPHCM.

Đây là một trong ba bài tác giả viết liên quan đến cải cách giáo dục ở Việt Nam, gồm (1) Giáo dục Việt Nam: nguyên nhân của sự xuống cấp và các cải cách cần thiết; (2) Chiều hướng phát triển dân số và học sinh, hiện tại và tương lai, (3) Phát triển giáo dục: vai trò của học phí, trách nhiệm nhà nước và khả năng ngân sách nhà nước.

Bài này đưa ra một nhận xét ai cũng biết nhưng ít ai để ý đến tầm quan trọng của nó: sự xuống cấp của đại học Việt Nam là do các “cải cách” của hệ thống đại học Việt Nam từ khi đổi mới kinh tế bắt đầu cuối năm 1989 chỉ nhằm mục đích tăng thu nhập cho cho giáo chức; không phải là tăng mức lương chính thức đối với các lớp chính qui, mà là tăng số lượng sinh viên thông qua các lớp tại chức, chuyên tu, từ xa... với danh nghĩa phổ cập giáo dục đại học. Nói cách khác, việc “cải thiện thu nhập” này gần như y hệt con đường mà các xí nghiệp vào thập niên 1980 buộc phải lập ra những “xí nghiệp đời sống”, rồi “ba lợi ích”... để bươn chải hòng thoát ra khỏi những sự kềm chế của cơ chế bao cấp! Đến nay, đổi mới trong lãnh vực giáo dục vẫn chưa vượt qua khỏi cái ngưỡng mà các xí nghiệp đã thực hiện vào thập niên 1980-1990!

Mục tiêu của quá trình phát triển đại học Việt Nam từ khi đổi mới kinh tế đến nay chưa bao giờ là chất lượng, trong đó có việc thiết lập lại kỷ cương và tính tự chủ trong việc bổ nhiệm giáo sư, quyết định chương trình và nội dung chương trình của truyền thống đại học đã được hầu hết các nước trên thế giới chấp nhận.

>> Mời bạn đọc nhấn vào đây để xem toàn bộ nội dung bài nghiên cứu.

TS VŨ QUANG VIỆT - Chuyên viên Liên hiệp quốc

Chia sẻ với bạn bè:
     
Hang
Em là sinh viên đại học, bản thân em thấy cách dạy của giảng viên không gợi mở giúp sinh viên tự học hay tranh luận, ngay cả những giảng viên là tiến sỹ. Em mong Bộ Giáo dục Đào tạo cần thay đổi nhanh mới có thể đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao.
 
Huỳnh Nguyệt
Bài viết của Tiến sĩ Vũ Quang Việt rất hay, tôi cũng là một nhà giáo tôi nhận thấy đã đến lúc Bộ Giáo dục Đào tạo cần nghiên cứu và cải cách chương trình đào tạo ở bậc đại học và cao đẳng, kể cả đội ngũ cán bộ nhà giáo hiện nay một số cũng chưa đạt chuẩn về trình độ, phương pháp giảng dạy ít được đổi mới. 
 
Bùi Mai Hoàng Chương
Bài viết này của tiến sĩ Vũ Quang Việt rất hay. Tuy nhiên có một vấn đề mà ông chưa đề cập sâu đó là lối dạy thụ động một chiều ở các trường đại học. Lâu nay, việc dạy và học ở các trường đại học, đặc biệt là đối với các môn học chính trị (Chủ nghĩa Mác-Lênin, Kinh tế chính trị Mác-Lênin...) thường mang tính áp đặt một chiều.

Sinh viên hầu như không có điều kiện bày tỏ quan điểm khác với những gì đã ghi trong sách vở. Và để minh chứng cho điều này, tôi đã thử đứng trước lớp học để phát biểu một quan điểm khác biệt. Ngay lập tức vị giáo sư đã bác bỏ quan điểm trên và không cho sinh viên được nói khác với những gì ông đã dạy.

Có lẽ không chỉ riêng tôi mà rất nhiều sinh viên cũng đã và đang rất bức xúc với thực trạng dạy và học các môn chính trị trong các trường đại học và cao đẳng hiện nay. Lối học thụ động một chiều như thế khiến chúng tôi có cảm giác mình đang bị nhồi sọ chứ không phải là được mở mang trí thức.

Tôi đã hỏi rất nhiều sinh viên đạt điểm cao các môn học này về việc dạy và học và hầu như đều nhận được câu trả lời là họ chỉ học vẹt để đối phó, sau khi thi xong họ chẳng nhớ gì cả. Tôi cũng đã từng nhiều lần chứng kiến cảnh sinh viên rất bức xúc khi muốn nói lên một quan điểm khác biệt nhưng giảng viên lại không cho phép.

Có thể nói thực trạng dạy và học các môn này đã trở thành cực hình đối với đại đa số các sinh viên. Tôi không rõ các vị lãnh đạo ở bộ Giáo dục & Đào tạo có thấu hiểu được nỗi khổ này chăng? Nếu nhìn ra thế giới, đặc biệt là ở các nước phát triển, cách dạy và học các môn khoa học xã hội hoàn toàn khác so với Việt Nam.

Chẳng hạn như ở Pháp, sinh viên được tự do lựa chọn học tư tưởng triết học Mác hay các trường phái triết học khác nhau là tùy quan điểm của mỗi người. Nhà trường không hề ép buộc sinh viên phải học theo một quan điểm nào cả.

Nhìn sang nước láng giềng Trung Quốc, chúng ta cũng thấy là họ đang từng bước tháo dỡ cách học thụ động đối với những môn học chính trị ở các trường đại học, cho phép sinh viên được tranh luận. Khoa học xã hội có những đặc thù khác với khoa học tự nhiên.

Sự phản biện trong học tập các môn khoa học xã hội là rất cần thiết để thúc đẩy xã hội phát triển. Thậm chí ngay cả ở lĩnh vực khoa học tự nhiên tưởng chừng như bất biến thì các nhà khoa học hôm nay vẫn có thể chứng minh được những sai sót của các định luật ra đời cách đây hàng mấy thế kỷ.

Vì thế chúng ta không có lý do gì để biện minh cho việc duy trì lối học thụ động hiện nay, đặc biệt là với các môn học chính trị. Một cuộc đại phẫu toàn diện đối với việc dạy và học các môn này là rất cần thiết và cấp bách.
 
Lê Ngọc Thanh
Bài viết của TS Vũ Quang Việt phản ánh rất sâu sắc thực tế của nền giáo dục Việt Nam. Ông phân tích, đánh giá hết sức khách quan, vô tư và chân thật. Tôi cũng là người rất trăn trở với hệ thống và chất lượng giáo dục của nước nhà.

Từ cấp tiểu học đến đại học, không có cấp nào mà chất lượng giáo dục được hoàn thiện cả và điều này hoàn toàn hợp Logic. Tôi là sinh viên Kinh tế mới ra trường, nói thật nếu biết trước vào đại học mà được đào tạo như bây giờ thì tôi đã không vào đại học.

Như TS Vũ Quang Việt đã phân tích, chương trình đại học nặng nề và mang tính lý thuyết, từ đó dẫn đến trình trạng sinh viên đại học như con vẹt; học mang tính đối phó chứ không chuyên sâu vào việc nghiên cứu đúng như bản chất của một sinh viên thực thụ.
 
Khoan hãy nói sinh viên không có tính chủ động hay nhận thức không đúng về bậc đại học mà chính cái hệ thống, phương pháp và chương trình đào tạo của chúng ta đã đưa họ vào lối mòn tư duy và vòng lẩn quẩn đó.

Nghiên cứu của TS Vũ Quang Việt cần được các nhà làm giáo dục Việt Nam đọc kỹ và nhìn nhận một cách dũng cảm để có những giải pháp cải cách mang tính chiến lược lâu dài. Đó cũng là mong muốn của những người quan tâm đến chất lượng và tương lai của nền giáo dục Việt Nam. 
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Địa chỉ
Tiêu đề(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
Mã xác nhận 
 
 
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Thị Ngọc Huệ; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan, Huỳnh Hoa.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Ghi rõ nguồn "Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup. Phát triển bởi Công ty Mắt Bão.