Mổ xẻ giá điện: Rất cần sự minh bạch, thoi bao kinh te sai gon, thời báo kinh tế sài gòn online, tin kinh te, kinh te viet nam, tin tuc kinh te, saigontimes online, tai chinh chung khoan, ngan hang, thi truong, nong san, gia ca, gia ca phe, giá cả, giá cà phê, gia hang hoa, tien te, doanh nghiep, tài chính chứng khoán, ngân hàng, tiền tệ, thị trường, nông sản, doanh nghiệp, saigontimes group" >
SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI THỊ TRƯỜNG ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Hai,  23/10/2017, 17:08 (GMT+7)
Đặt báo in

Thiếu công bằng trong tăng giá điện

Vũ Thành Tự Anh (*)
Thứ Năm,  3/3/2011, 15:34 (GMT+7)
Chia sẻ:




Thiếu công bằng trong tăng giá điện

Vũ Thành Tự Anh (*)

(TBKTSG) - Kể từ ngày 1-3-2011, giá điện bình quân được tăng thêm 15,3%. Đây là một chính sách cần thiết để giảm bớt tình trạng giá điện bị bóp méo trong nhiều năm, nhờ đó giảm trợ cấp cho các hoạt động sử dụng điện không hiệu quả, đồng thời khuyến khích đầu tư cho sản xuất điện.

>> Mổ xẻ giá điện: Rất cần sự minh bạch

Trong một thời gian dài, việc duy trì giá điện tương đối thấp đã khuyến khích sự phát triển thái quá của một số ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng. Một ví dụ điển hình là tình trạng dư thừa công suất của ngành thép. Gần một nửa số dự án thép lớn hiện nay không hề nằm trong quy hoạch, trong khi đó công suất thực tế của các nhà máy thép hiện hữu chỉ đạt khoảng 50% so với công suất thiết kế. Khi nhìn vào những con số này thì kết quả xuất khẩu hơn 1 triệu tấn thép với kim ngạch 1,2 tỉ đô la trong năm 2010 (tăng 250% về lượng và 260% về giá trị so với 2009) có lẽ là điều đáng lo hơn là đáng mừng.

Tương tự như vậy, một phần nhờ vào chi phí năng lượng thấp mà Việt Nam đã trở thành một trong mười quốc gia sản xuất xi măng lớn nhất thế giới, và trong năm 2010 đã xuất khẩu được gần 1 triệu tấn clinker và xi măng. Đáng lưu ý là theo đà này, các nhà máy xi măng mới vẫn đang tiếp tục ra đời để lợi dụng năng lượng giá rẻ. Theo Hiệp hội Xi măng Việt Nam, với xu thế này thì đến năm 2020, mức cung nội địa sẽ dư thừa từ 30-35 triệu tấn xi măng, tương đương với 30% công suất, trong khi thị trường xuất khẩu lại bấp bênh, không chắc chắn.

Mặc dù việc tăng giá điện là một bước đi đúng hướng nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng điện nhưng nó lại đặt ra những câu hỏi lớn về tính công bằng. Theo ý kiến của một vị thứ trưởng Bộ Công Thương thì “việc bỏ bao cấp toàn dân 50 kWh đầu sẽ giúp tránh trợ cấp nhầm cho người giàu, người không phải thu nhập thấp”. Thế nhưng, nếu nhìn vào số liệu về tỷ lệ tiền điện tăng thêm cho các mức tiêu dùng điện khác nhau thì chúng ta lại thấy một bức tranh ngược lại.

Rõ ràng là theo biểu giá mới, một hộ gia đình càng tiêu dùng nhiều điện thì tỷ lệ tiền điện phải đóng thêm càng ít. Cụ thể là những hộ tiêu dùng dưới 50 kWh nhưng không có chứng nhận hộ nghèo sẽ không nghiễm nhiên được hưởng mức trợ giá như trước, và vì thế tiền điện phải đóng sẽ cao hơn 65,5% so với trước (xem bảng).

Với việc không trợ giá đại trà cho 50 kWh đầu tiên, nhóm có mức tiêu thụ nằm trong khoảng 51-75 kWh/tháng sẽ là nhóm chịu tác động lớn nhất vì hóa đơn tiền điện của họ sẽ tăng trong khoảng 69-95%.

Trái lại, mức tăng giá áp dụng đối với các hộ sử dụng nhiều điện chưa đến 4%, thấp hơn rất nhiều so với mức tăng giá điện trung bình 15,3%. Với bảng giá điện được thiết kế như thế này, một hộ phải dùng đến 290 kWh/tháng mới phải đóng thêm 15,3% tiền điện; và nếu dùng tới 400 kWh/tháng thì tỷ lệ đóng thêm chỉ còn là 11,2% - hoàn toàn tương phản với mức tăng 65-95% của nhóm sử dụng dưới 75 kWh/tháng. Đã đành là do giá điện trước đây của hộ nghèo tương đối thấp nên tỷ lệ tăng có thể phải nhiều hơn, song chênh lệch đến mức độ này thì quả là thiếu tính công bằng đối với các hộ nghèo.

Để biện minh cho việc những hộ hàng tháng dùng từ 400 kWh trở lên không phải chịu bậc thang nào cao hơn, vị thứ trưởng nói trên của Bộ Công Thương phát biểu rằng theo tính toán của bộ, số hộ thuộc nhóm này chiếm chưa tới 2%. Đúng là 2% không lớn, song mỗi hộ trong số này có thể tiêu thụ một lượng điện gấp 10, thậm chí 20 lần các hộ nghèo thì tỷ trọng điện tiêu thụ và do vậy, khả năng tiết kiệm của họ không hề nhỏ.

Cách thiết kế biểu giá điện tiêu dùng hợp lý hơn sẽ là vẫn tiếp tục trợ cấp đại trà cho 50 kWh đầu tiên, đồng thời tăng giá điện theo một tỷ lệ cao hơn đối với những hộ gia đình dùng nhiều điện. Cách làm này vừa hiệu quả hơn (nhờ khuyến khích tiết kiệm điện ở những đối tượng sử dụng nhiều điện nhất), vừa công bằng hơn vì căn cứ vào khả năng chi trả của người sử dụng và không làm tiền điện của các hộ nghèo tăng đột biến.

Chính phủ đang vận động người dân đồng cam cộng khổ với những khó khăn của nền kinh tế trong thời buổi lạm phát. Thế nhưng để người dân thực sự đồng lòng thì Chính phủ, trong phạm vi có thể kiểm soát được, cũng cần đảm bảo rằng gánh nặng khó khăn được phân bổ một cách công bằng. Đồng thời, Chính phủ cũng cần cải thiện hiệu quả của nền kinh tế để từ đó có cơ sở cải thiện phúc lợi của nhân dân. Trong trường hợp cụ thể của ngành điện, điều này có nghĩa là EVN phải nỗ lực cải thiện hiệu quả hoạt động, giảm tối đa thất thoát, đồng thời giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của tình trạng cắt điện.

__________________

(*) Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè
Nơi tôi ở là một vùng sâu nông thôn. Tình trạng thiếu điện xảy ra thường xuyên, cứ theo lịch: 2 ngày/tuần thì bị cắt điện. Thời buổi kinh tế thị trường mà phải bó tay chịu trận thì đây có lẻ là điều cần phải bàn nhiều nhất, chúng tôi có muốn xài điện nhiều (hay tiết kiệm điện chút ít) thì không thể được. Như vậy trên bình diện của xã hội thì người ở vùng nông thôn là chịu thiệt thòi nhiều hơn người ở vùng thành thị.
 
Bạn Nhat Dinh có lý, tác giả Vũ Thành Tự Anh đã tỏ ra thiếu công bằng khi xem xét lần tăng giá điện này. Gia đình tôi mỗi tháng dùng trung bình 450 kWh, và đã từ lâu phải trả giá điện trung bình khoảng 1.500-1.600 đ/kWh tùy theo mức độ sử dụng. Dùng càng nhiều thì giá trung bình càng cao, thậm chí có thể lên tới 1.800 đ/kWh.
 
Như thế từ lâu gia đình tôi đã trả tiền điện giá cao, ít nhất phải bằng giá 8 cent mà EVN vẫn muốn bán. Cái gọi là "bao cấp tràn lan" cho 50-100 kWh đầu tiên đã bị cái giá cao ngất của những số điện từ mức 300 kWh trở lên triệt tiêu! Nói cách khác, từ lâu EVN đã lấy tiền của gia đình tôi bù giá cho các gia đình dùng ít điện. Như thế, nếu đúng theo nguyên tắc của kinh tế thị trường thì lẽ ra không được tăng giá điện ở những mức tiêu thụ cao, vì giá như hiện giờ đã đủ bù đắp giá thành và còn mang lại lợi nhuận cho EVN, giúp EVN bù giá cho các hộ tiêu thụ ít điện.
 
Tăng thêm dù chỉ 4% vẫn là thiếu công bằng. Cũng là thiếu công bằng nếu nói rằng chúng tôi "không tiết kiệm điện". Gia đình tôi luôn có ý thức tiết kiệm điện rất cao, nghĩa là không bao giờ sử dụng điện phí phạm, vô mục đích. Có điều do trong nhà có nhiều thiết bị điện nên lượng sử dụng phải cao, chứ đó không phải là dùng một cách phung phí. Trái lại, dùng ít điện vẫn có thể phí phạm như thường. 
 
Tôi vẫn hay đọc bài của Vũ Thành Tự Anh nhưng bài này có lẽ anh đã không nhìn ra được cái mục tiêu của việc tăng giá điện. Sở dĩ nhóm dùng nhiều bị tăng giá ít là vì giá những kWh đầu tiên được bao cấp quá lâu nên nay điều chỉnh gần với giá thành hơn sẽ bị mức cao hơn, còn nhóm dùng nhiều vốn đã trả cao thì nay bị tăng ít. Việc đó dẫn đến thang giá điện công bằng hơn, bậc cao nhất sẽ chỉ gấp đôi bậc thấp nhất thay vì hơn ba lần như hiện nay.
 
Theo tôi mọi trợ cấp nên được thực hiện thông qua chính quyền, không phải qua doanh nghiệp. Nếu muốn hộ nghèo được dùng thêm điện thì cấp tiền cho họ mua theo giá thị trường. Có như thế mới minh bạch. 
 
Sau khi bảng tính tiền điện được công khai trên báo, tui cũng thấy ngờ ngợ vì sau khi thủ tướng quyết định cho tăng 15,6% giá điện thì một số quan chức có "đăng đàn" nói là thực tế giá sẽ tăng khoảng 5.000 đồng với hộ tiên thụ 50kWh... Tui cũng thử tính lại thì mới tá hỏa, hộ tiêu thụ 50kWh đã tăng đến 30.000 đồng ngay hộ nghèo cũng tăng khoảng 20.000 đồng mà đâu dễ để kiếm được "suất" nghèo.
 
Ngoài thiếu công bằng trong giá điện như TS Vũ Thành Tự Anh nêu trong bài này, còn có sự thiếu công bằng trong "chất lượng điện". Ở nhiều khu vực nông thôn, người dân không làm sao mua được điện 220V ổn định, vì dòng điện luôn yếu và chập chờn. Máy móc thiết bị sử dụng điện hoặc không hoạt động được hoặc dễ bị hư hỏng, giảm tuổi thọ, do đó mà gia tăng chi phí. Vào mùa khô - mùa thiếu điện thì nông thôn bị cắt điện nhiều hơn và cắt điện vô tội vạ; quả là tai hoạ cho ai sử dụng lò ấp trứng gia cầm sử dụng điện. 
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.