Có phải mua bán tiểu ngạch chỉ được 2 triệu đồng/ngày?

Công ty em có chức năng nhập khẩu hàng hóa, nhưng theo quy định thì thanh toán phải thông qua ngân hàng, nhưng bên em muốn nhập khẩu mà thanh toán bằng tiền mặt. Vậy có cách nào chỉ giúp em. Nhập khẩu hàng mà không thông qua ngân hàng không? Sếp của em muốn nhập khẩu theo đường tiểu ngạch vậy có quy định nào không?

Công ty em có thể nhập khẩu theo đường tiểu ngạch không, và nếu nhập khẩu được theo đường tiểu ngạch thì mỗi lần nhập theo quy định được phép là bao nhiêu tiền, và qua đường tiểu ngạch có lấy được hóa đơn đầu vào không? Mọi người giúp em với, em xin chân thành cảm ơn.

Các anh chị cho em hỏi khái niệm thương mại biên giới là gì? Mình thấy nhiều người đề cập đến nhưng lại không có định nghĩa. Và buôn bán chính ngạch thì có phải là thương mại biên giới không? Xin cảm ơn!

Cám ơn bạn Tiến và bạn Cán bộ Hải quan, té ra buôn bán biên mậu mà mình hiểu đã sai, mà báo chí viết cũng sai. Nếu đúng như các bạn đã phân tích bài bản như vậy thì bài báo "Vẫn là khâu quản lý nhà nước" đăng trên TBKTSG Online (http://www.thesaigontimes.vn/Home/kinhdoanh/giaothuong/57267/Van-la-khau-quan-ly-nha-nuoc.html) tác giả bị nhầm lẫn khi nói như vầy nè: "Thực tế pháp luật Việt Nam đã quy định rõ ràng về vấn đề này trong quy định buôn bán biên mậu. Theo đó, thương nhân nước ngoài vào Việt Nam mua hàng tiểu ngạch chỉ được mua hàng hóa ở khu vực hai bên biên giới tối đa là 2 triệu đồng miễn thuế/ngày.".

 

Xuất nhập khẩu hàng hóa giữa 2 nước được ký kết bằng văn bản chính thức; ở đó quy định rõ xuất nhập khẩu mặt hàng nào, số lượng bao nhiêu, giá trị bao nhiêu, giao nhận ở cửa khẩu nào... gọi là chính ngạch.

- Các hàng hóa xuất nhập khẩu khác (không xác định ở chính ngạch) được "mua bán" qua biên giới gọi là tiểu ngạch.

- Hai hình thức trên phải khai báo hải quan, kiểm dịch thực vật và đóng thuế (nếu có).

Riêng buôn bán hàng hóa "tự sản xuất" của cư dân của 2 nước dọc biên giới gọi là biên mậu. Hình thức này với số lượng nhỏ (tùy quy định từng loại hàng hóa và từng cửa khẩu ) được miễn thuế; vượt mức quy định thì chỉ phải đóng 50% mức thuế nhập khẩu (quy định hiện hành).

Biên mậu được tính theo giá trị hàng hóa buôn bán mỗi ngày của mỗi cư dân biên giới: hiện hành là 2 triệu  đồng/người/ngày và không tính vận chuyển bằng xe cơ giới (có nổ máy) dù ít hơn 2 triệu. Vì thế có chuyện một thương nhân Trung Quốc mượn 5 CMND của người "quen" để có thể mua 1 xe nhãn trị giá 12 triệu đồng và dỡ hàng xuống xe kéo bằng tay sang Trung Quốc. Rõ ràng anh ta mua tới 12 triệu đồng nhưng chỉ phải đóng 50% mức thuế xuất nhập khẩu.

Dù hình thức nào cũng nằm trong sự quản lý của các cơ quan chức năng tại cửa khẩu.

Tôi xin lấy chuyện thương nhân Trung Quốc đến tận vườn thu gom hạt tiêu để hỏi, mong được nghe ý kiến. Nếu cho rằng mua bán tiểu ngạch cũng không khác mấy so với chính ngạch, đều phải kê khai hải quan, nộp thuế… thì số lượng hạt tiêu thu gom đó đi đường nào? Trong thống kê báo cáo xuất nhập hàng tháng của hải quan không có dòng nào nói về hạt tiêu thương nhân Trung Quốc đã thu gom, có nghĩa họ chưa đưa qua biên giới, hay để tại Việt Nam rồi xuất đi nước thứ 3. Việc này Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam (VPA) và các ngành chức năng có biết không và sẽ xử lý như thế nào? Xin cám ơn quý báo.

Tôi xin giải thích rõ cho bạn Thanh Tùng, dựa vào quy định của ngành hải quan, bạn đọc kỹ sẽ hiểu sự khác nhau giữa xuất khẩu tiểu ngạch và mua bán hàng miễn thuế của cư dân biên giới như sau:

Hàng hoá buôn bán qua biên giới bao gồm: hàng hoá xuất nhập khẩu biên giới (hàng tiểu ngạch); hàng hoá mua bán, trao đổi của cư dân biên giới; hàng hoá đưa vào chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu.

Hàng hoá buôn bán qua biên giới khi xuất khẩu, nhập khẩu: phải nộp thuế và lệ phí (nếu có) theo qui định của pháp luật Việt Nam, trừ hàng hoá trao đổi của cư dân biên giới trong định lượng miễn thuế; được hưởng các ưu đãi về thuế XK, NK hàng hóa qua biên giới theo các thỏa thuận song phương giữa Chính phủ Việt nam và Chính phủ nước có chung biên giới.

Hàng hoá buôn bán qua biên giới phải thực hiện quy định về kiểm tra nhà nước về chất lượng, kiểm dịch theo qui định hiện hành. Hàng hoá buôn bán qua biên giới được hưởng các ưu đãi về thuế theo thoả thuận song phương giữa Chính phủ Việt Nam và Chính Phủ nước có chung biên giới.

Cơ sở để hưởng ưu đãi về thuế là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá (C/O).

Đối với hàng hoá mua bán, trao đổi của cư dân biên giới không yêu cầu có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá, việc xác định xuất xứ căn cứ vào việc kiểm tra thực tế hàng hoá.

Đối với hàng hoá xuất khẩu biên giới (xuất tiểu ngạch)

Về khai báo tờ khai hải quan:

Hàng hoá xuất khẩu theo hợp đồng mua bán được sử dụng tờ khai hàng hoá xuất khẩu (HQ/2002-XK); hàng hoá xuất khẩu không có hợp đồng mua bán được sử dụng tờ khai hàng hoá xuất khẩu biên giới (HQ/2002-XKBG).

Các chứng từ khác thực hiện theo qui định về hồ sơ hải quan, quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu theo hợp đồng mua bán hàng hoá phù hợp với từng loại hình.

Toàn bộ hàng hoá xuất khẩu thuộc loại hình này phải nộp thuế (nếu có) khi xuất khẩu theo quy định, và được hưởng các ưu đãi về thuế NK theo thỏa thuận song phương giữa CP Việt nam và CP nước có chung biên giới.

Việc kiểm tra thực tế hàng hóa thực hiện theo 3 hình thức; miễn kiểm tra, kiểm tra xác xuất, kiểm tra toàn bộ theo quy định của luật Hải quan.

Vậy bạn đã rõ rồi chứ?

Bạn Thanh Tùng mến, Theo thiển ý của tôi, " tiểu ngạch" hay mua bán "biên mậu" như mua ít hàng từ các "cửa hàng miễn thuế" (duty free shops) vẫn chịu thuế nếu ta mua bán quá mức quy định. Còn mua bán lớn dưới dạng buôn chuyến qua biên giới sẽ được xem như kinh doanh xuất nhập khẩu, phải chịu sự quản lý nhà nước đối với mặt hàng kinh doanh đó.

Vấn đề tranh mua hàng nông sản trực tiếp trong nội địa Việt Nam của một số thương nhân Trung Quốc rõ ràng có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Cuối tháng 7 vừa qua, trong một cuộc phỏng vấn của một phóng viên Thông Tấn Xã Việt Nam với bà Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa về vấn đề "thương lái nước ngoài sang tranh mua nông sản", ba Thoa trả lời rõ ràng như sau: ""Việc thương lái tranh mua nông sản sẽ xảy ra 4 trường hợp:

Thứ nhất là những thương nhân nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam thực hiện quyền xuất khẩu theo quy định của Nghị định 90/2007/NĐ-CP. Trong trường hợp này, các thương nhân nước ngoài phải được cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu và thực hiện mua hàng hóa để xuất khẩu với thương nhân Việt Nam có đăng ký kinh doanh các loại hàng hóa đó theo qui định hiện hành của pháp luật Việt Nam.

Thứ hai là những thương nhân nước ngoài có hiện diện thương mại tại Việt Nam, thực hiện quyền xuất khẩu theo Nghị định số 23/2007/NĐ-CP. Trong trường hợp này, các thương nhân nước ngoài đó có quyền mua hàng hóa tại Việt Nam để xuất khẩu, bao gồm quyền đứng tên trên tờ khai hàng hóa xuất khẩu để thực hiện và chịu trách nhiệm về các thủ tục liên quan đến xuất khẩu. Tuy nhiên, quyền xuất khẩu không bao gồm quyền tổ chức mạng lưới mua gom hàng hóa tại Việt Nam để xuất khẩu, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Thứ ba là hoạt động của các văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam để theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các hợp đồng đã ký kết với các đối tác Việt Nam thương nhân nước ngoài theo qui định tại Nghị định số 72/2006/NĐ-CP. Các văn phòng đại diện đó có thể được ủy quyền ký kết hợp đồng nhưng trong trường hợp thương nhân nước ngoài ủy quyền cho người đứng đầu văn phòng đại diện giao kết hợp đồng, sửa đổi, bổ sung hợp đồng đã giao kết thì phải thực hiện việc ủy quyền bằng văn bản cho từng lần giao kết hợp đồng, bổ sung hợp đồng đã giao kết.

Thứ tư là hoạt động khảo sát thị trường thông thường. Theo đó, sau khi khảo sát thương nhân nước ngoài ký kết hợp đồng với các thương nhân Việt Nam thực hiện mua bán hàng hóa và xuất khẩu cho thương nhân nước ngoài. Đây là một hoạt động ngoại thương bình thường. Đối với hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, thương nhân chỉ được ký hợp đồng đại lý sau khi được Bộ Công Thương cấp phép. Vì vậy, nếu các thương nhân vi phạm pháp luật Việt Nam trong từng trường hợp cụ thể thì phải xử lý. Bộ Công Thương đã giao cho Cục Quản lý thị trường chỉ đạo các Chi cục Quản lý thị trường địa phương điều tra làm rõ, xử lý nghiêm các trường hợp trái pháp luật nếu có.

Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa cũng cho biết việc xuất khẩu khỏi thị trường Việt Nam qua con đường tiểu ngạch không phải chịu thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam thì không có khái niệm "tiểu ngạch" mà theo quy định tại Quyết định 254/2006/QĐ-TTg và Quyết định 139/2009/QĐ-TTg, đó là hoạt động thương mại biên giới với các nước có chung biên giới (gọi tắt là thương mại biên giới).

Hoạt động này gồm mua bán trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong Khu kinh tế cửa khẩu; hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới theo các phương thức thỏa thuận trong Hiệp định thương mại song phương giữa Việt Nam và các nước có chung biên giới. Cũng theo quy định của Quyết định 254/2006/QĐ-TTg, hàng hóa thương mại biên giới phải nộp thuế và các lệ phí khác theo quy định của pháp luật Việt Nam và được hưởng các ưu đãi về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hàng hóa qua biên giới theo các thỏa thuận song phương giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chính phủ có chung biên giới.

Như vậy, hàng hóa xuất khẩu dù bằng con đường nào cũng đều phải thực hiện theo qui định của pháp luật Việt Nam về việc nộp thuế và các lệ phí.

Bạn Thanh Tùng và tờ báo nào đó đã hiểu sai vấn đề rất cơ bản về tiểu ngạch và mua hàng miễn thuế.

Theo tôi biết, mua hàng miễn thuế là dành cho cư dân mua bán, trao đổi hàng hóa qua lại biên giới với giá trị miễn thuế trong một mức nào đó (Việt Nam là 2 triệu đồng/lượt/ngày/cư dân) ở các vùng biên giới theo quy định của Chính phủ về xã biên giới, vùng biên giới (bán kính cách bao xa biên giới) và được cấp giấy chứng nhận cư dân biên giới.

Còn tiểu ngạch là 1 phương thức xuất nhập khẩu khác với chính ngạch (chính ngạch phải có hợp đồng ngoại, ngân hàng thanh toán, xuất nhập qua cửa khẩu quốc tế và quốc gia), còn tiểu ngạch thì không có hợp đồng, mang hàng sang bên kia biên giới nhưng chưa xác định được người mua và địa điểm xuất nhập khẩu là các cửa khẩu phụ, cặp chợ đường biên.

Tiểu ngạch vẫn phải kê khai hải quan, nộp thuế, phí kiểm dịch, kiểm tra bình thường không khác gì chính ngạch, thậm chí phải có bãi kiểm hóa của hải quan. Do vậy việc bài báo nào đó mà bạn Thanh Tùng trích dẫn là sai cơ bản rồi đó, nên xem lại phương thức xuất nhập khẩu tiểu ngạch.

Và chúng ta cũng nên phân biệt rạch ròi giữa xuất nhập khẩu tiểu ngạch với chuyện thương nhân nước ngoài vào Việt Nam trực tiếp mua hàng, không nên đánh đồng nhau.

Hàng Việt Nam xuất chính ngạch đi Trung Quốc thì qua cửa khẩu quốc tế Hữu nghị ở Lạng Sơn nhưng hàng tiểu ngạch như thanh long, mít, chuối, dưa hấu thì qua cửa khẩu phụ Tân Thanh, và tất cả đều kê khai nộp thuế như nhau. Nếu không tin, bạn Thanh Tùng lên 2 cửa khẩu nói trên, quan sát hay hỏi cán bộ hải quan sẽ rõ, đừng vì báo chí viết sai mà hiểu sai nhé.

Thời gian gần đây, vì chuyện nhiều thương nhân Trung Quốc vài tận nơi mua gom nông sản, nhiều tờ báo không hiểu vấn đề đã mổ xẻ 1 cách sai trái vấn đề mua bán tiểu ngạch. Chuyện thương nhân nước ngoài vào tận nơi cạnh tranh mua gom nông sản cái sai của chính quyền cấp cơ sở, cơ quan quản lý thương mại, quản lý thị trường đã quá rõ, không có gì nói thêm, còn lẫn lộn giữa tiểu ngạch với mua bán hàng qua biên giới miễn thuế là quá sai, báo chí đã khá cực đoan khi nhận định lẫn lộn này.