Chủ Nhật,  19/11/2017, 09:50 
Đặt báo in

Ẩn số Tribeco

Thứ Bảy,  14/2/2009, 11:54 

Ẩn số Tribeco

Dây chuyền sản xuất nước giải khát của Tribeco - Ảnh: Lê Toàn.
(TBKTSG) - Những năm trước, mỗi khi cuộc đua xe đạp Cúp Truyền hình TPHCM diễn ra, khán giả lại thấy tên tuổi và logo của Công ty cổ phần Nước giải khát Sài Gòn (Tribeco) xuất hiện như một trong những đơn vị tài trợ chính.

Lên sàn từ tháng 12-2001, Tribeco là một trong những doanh nghiệp niêm yết tiên phong. Năm 2006 với vốn điều lệ 45,5 tỉ đồng, công ty lãi sau thuế 8,7 tỉ đồng, tỷ suất lợi nhuận ròng trên vốn đạt 19,1%. Tribeco một thời khá nổi tiếng trong giới doanh nghiệp TPHCM.

Vậy mà đầu năm nay, Tribeco gây sửng sốt cho giới đầu tư và người tiêu dùng khi công bố năm 2008 lỗ 145 tỉ đồng. Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM (HOSE) phải đưa công ty vào diện kiểm soát đặc biệt do mức thua lỗ gấp đôi vốn điều lệ (75,5 tỉ đồng).

Chi 26,5 tỉ đồng cho quảng cáo

Vị trí đặt quảng cáoTribeco là đơn vị niêm yết thứ hai bị kiểm soát đặc biệt sau Công ty Bông Bạch Tuyết. Từ phiên giao dịch đầu tiên của năm Kỷ Sửu đến nay, cổ phiếu Tribeco bán giá sàn luôn chất đống hàng trăm ngàn nhưng khối lượng khớp chỉ vài ngàn. Dù mỗi ngày đều giảm hết biên độ cho phép, về giá sàn, nhưng không nhà đầu tư nào dám mạo hiểm đặt lệnh mua TRI bây giờ.

Trong công văn giải trình đề ngày 3-2-2009 về kết quả kinh doanh thua lỗ gửi HOSE, Tribeco cho biết chi phí bán hàng, chi phí tài chính và quản lý doanh nghiệp tăng vọt trong quí 4-2008. Cụ thể quí 4 đã phải gánh chịu các khoản chi phí 48,6 tỉ đồng chờ phân bổ trong năm, nhưng đã không phân bổ vào các quí 1, 2, 3 của năm ngoái.

Trong số này, đáng chú ý có chi phí quảng cáo 10,7 tỉ đồng; vật phẩm quảng cáo 5 tỉ đồng và 14,8 tỉ đồng phân bổ tiền thuê vận chuyển. Về đầu tư tài chính, cuối năm công ty phải trích dự phòng giảm giá chứng khoán 13,6 tỉ đồng cho các khoản đầu tư cổ phiếu Kinh Đô, kem Kidos và Sabeco.

Tribeco đã tham gia đợt IPO Sabeco với giá mua 70.000 đồng/cổ phiếu và hiện giá giao dịch chỉ còn 29.000 đồng/cổ phiếu. Công ty cũng đầu tư 122.000 cổ phiếu Kinh Đô ở mức giá bình quân 124.754 đồng/cổ phiếu (ngày 10-2-2009 giá cổ phiếu Kinh Đô trên sàn là 22.000 đồng/cổ phiếu, giảm 82% so với giá đầu tư của Tribeco).

Trong các chi phí bán hàng của riêng quí 4-2008 tổng cộng 68 tỉ đồng, một lần nữa chi phí quảng cáo lại tăng mạnh 10,8 tỉ đồng và khuyến mãi 13,2 tỉ đồng; phí thuê xe 22 tỉ đồng. Như vậy, tổng cộng cả năm công ty đã chi 26,5 tỉ đồng cho quảng cáo (không kể khuyến mãi).

Nếu tính cả khuyến mãi, thì tổng chi quảng cáo bằng 27% mức lỗ. Đối với chi phí quản lý doanh nghiệp quí 4, Tribeco ghi nhận một khoản dự phòng nợ khó đòi 19,6 tỉ đồng và chi tiếp khách, hội nghị 2,7 tỉ đồng, cao hơn trả lương và phụ cấp nhân viên (chỉ có 2 tỉ đồng) và gần bằng trợ cấp thôi việc (3 tỉ đồng).

Một khoản chi khó hiểu khác là chi phí tài chính 10,4 tỉ đồng trả cho Công ty Quản lý quỹ đầu tư An Phúc. Trong thuyết minh báo cáo tài chính đầy đủ, phần vay dài hạn, Tribeco cho biết có vay của An Phúc 27,2 tỉ đồng. Phải chăng đây là trả lãi vay và vốn gốc định kỳ?

Ngoài ra năm 2008 Tribeco còn chịu mức lỗ 36 tỉ đồng từ công ty liên kết Tribeco Bình Dương, nơi Tribeco góp 36% vốn (công ty này lỗ 99,9 tỉ đồng trong năm 2008).

Những dấu hỏi

Một yếu tố tạo nên sự thua lỗ của Tribeco là chi phí tài chính. Do phải trích dự phòng giảm giá chứng khoán, chi phí tài chính quí 4 nhảy lên 28,8 tỉ đồng, trong khi cả ba quí đầu năm chỉ có 23,2 tỉ đồng. Do mặt bằng lãi suất cả năm tăng cao, và với lượng vốn vay lớn (đến 31-12-2008 vay ngắn hạn của công ty là 338 tỉ đồng, vay dài hạn 80 tỉ đồng, trong khi tiền mặt chỉ còn 11,5 tỉ đồng), điều hiển nhiên là trả lãi vay của công ty tăng đáng kể so với năm 2007 (tăng 2,5 lần). Đây là điều khó tránh khỏi đối với hầu hết các doanh nghiệp năm qua.

Theo báo cáo tài chính, vào cuối năm 2008 giá trị tài sản cố định hữu hình của công ty giảm mạnh, từ 256 tỉ đồng đầu năm xuống 68,8 tỉ đồng. Liệu Tribeco có thanh lý tài sản cố định và giá trị khoản thanh lý này được hạch toán vào đâu?

Bên cạnh đó, trong phần chi phí trả trước dài hạn, đầu năm ghi nhận 26 tỉ đồng tiền thuê đất tại Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore và cuối năm thêm 31 tỉ đồng chi phí thuê nhà xưởng của Kinh Đô miền Bắc. Đó là những chi phí hoàn toàn không nhỏ.

Trong khi đó công ty có khoản phải thu ngắn hạn của khách hàng khá lớn, 210,5 tỉ đồng. Chỉ riêng thu của đại lý bao bì là 82,8 tỉ đồng và của Tribeco Bình Dương 96,5 tỉ đồng. So với vốn điều lệ, những khoản phải thu thật sự quá cao.

Giả định thâu tóm?

Năm 2007 Tribeco lãi ròng 15,2 tỉ đồng, tăng 75% so với năm trước đó. Năm này đánh dấu những thay đổi về cơ cấu cổ đông của công ty. Citigroup Global Market Ltd, một quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài, đã liên tục mua vào cổ phiếu công ty.

Vào tháng 5-2007, tỷ lệ sở hữu Tribeco của Citigroup lên mức cao nhất 655.160 cổ phiếu, chiếm hơn 14,3% (tỷ lệ trước khi tăng vốn). Lúc này, một quỹ đầu tư khác là Vietnam Investment Ltd cũng nắm giữ 503.180 cổ phiếu Tribeco, chiếm tỷ lệ 5,7%.

Sự kiện đáng quan tâm là ngày 25-4-2007 Tribeco ký kết đối tác chiến lược với Công ty Uni-President. Trong lễ ký kết có sự chứng kiến của báo giới, Uni-President được giới thiệu là tập đoàn kinh tế tầm cỡ của Đài Loan với tổng tài sản 2,2 tỉ đô la Mỹ, doanh thu năm 2006 là 12 tỉ đô la Mỹ.

Hơn hai tháng sau đó, Uni-President bắt đầu mua vào những lô lớn cổ phiếu của Tribeco theo phương thức thỏa thuận và đến cuối tháng 8-2007 tập đoàn Đài Loan đã nắm trong tay 2,2 triệu cổ phiếu của công ty, chiếm tỷ lệ 29,14%.

Như vậy vào cuối năm 2007, nhà đầu tư nước ngoài đã nắm giữ hết 49% tỷ lệ sở hữu cổ phiếu cho phép của Tribeco. Thế nhưng sự xuống dốc của thị trường năm 2008 đã khiến các quỹ đầu tư mạo hiểm thay đổi chiến lược. Vietnam Investment Ltd đã bán ra gần hết cổ phiếu Tribeco. Citigroup vẫn mua và bán nhưng tỷ lệ sở hữu giảm dần, cho đến giữa tháng 11-2008 họ chỉ còn sở hữu 221.830 cổ phiếu Tribeco, chiếm 2,94%. Một khi tỷ lệ nắm giữ dưới 5%, họ giao dịch mà không cần thông báo.

Từ mức giá đỉnh cao 61.000 đồng vào ngày 23-3-2007, hiện cổ phiếu Tribeco chỉ còn 5.600 đồng/cổ phiếu (ngày 10-2-2009). Với mức giá này, giá trị vốn hóa của công ty khoảng 42,3 tỉ đồng. Hiện chưa có văn bản pháp lý nào qui định thời hạn kiểm soát đặc biệt đối với một công ty niêm yết.

Nếu tình hình kinh doanh không được cải thiện, tiếp tục lỗ nặng hơn, công ty có thể xin hủy niêm yết. Điều này phụ thuộc hoàn toàn vào doanh nghiệp, chứ không phải sự chế tài của cơ quan quản lý thị trường.

HẢI LÝ

In bài Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó thư ký tòa soạn: Hồng Văn, Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.