SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI THỊ TRƯỜNG ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Ba,  17/10/2017, 20:17 (GMT+7)
Đặt báo in

“Lối thoát” của vàng

Hải Lý
Thứ Bảy,  16/1/2010, 09:57 (GMT+7)
Chia sẻ:




“Lối thoát” của vàng

Hải Lý

NHNN vừa có văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại ngừng cho vay để đầu cơ vàng.Ảnh: Lê Toàn.
(TBKTSG) - Chủ trương đóng cửa các sàn vàng và chấm dứt hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài của Chính phủ là đúng đắn để ngăn chặn các cơn “sốt” vàng, ổn định thị trường tiền tệ. Chuyện còn lại là thực hiện chủ trương đó như thế nào để tránh những hậu quả không mong muốn có thể có đang đặt lên vai Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Hơn 100 tấn vàng huy động đi về đâu?

Khảo sát của TBKTSG tại ba ngân hàng thương mại cổ phần lớn cho thấy tổng lượng vàng huy động ở thời điểm hiện tại là hơn 1,4 triệu lượng, tương đương 52 tấn vàng, trong đó có hai đơn vị có số huy động luôn trên 500.000 lượng/ngân hàng từ nhiều tháng nay. Ở các tổ chức tín dụng khác, lượng vàng gửi tiết kiệm ít thì 50.000-100.000 lượng, nhiều thì 100.000 - 200.000 lượng/ngân hàng. Tính chung, số vàng huy động của các ngân hàng còn lại cũng ngang ngửa với số vàng huy động của ba ngân hàng lớn. Nghĩa là các ngân hàng đang nắm giữ trong két sắt hơn 100 tấn vàng do dân gửi.

Vị trí đặt quảng cáoTrước khi cơn “sốt” ngày 11-11-2009 xảy ra, một phần vàng huy động được các ngân hàng cho khách hàng vay để thanh toán nhu cầu mua bán nhà đất, xe cộ, các tài sản có giá trị khác. Tuy nhiên phần lớn vàng huy động được cho vay để đầu cơ.

Bây giờ khi Nhà nước chấn chỉnh các hoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt là đầu cơ vàng, thì việc ngân hàng cho vay vàng để bán giảm hẳn, một số ngân hàng đã ngưng. Trong khi đó nhu cầu vay vàng để thanh toán ngày càng thấp vì người ta e ngại giá vàng tăng cao, rủi ro.

Vàng huy động vào không cho vay được bao nhiêu, các ngân hàng buộc phải giảm lãi suất huy động. Chỉ trong vòng chưa đầy sáu tuần, lãi suất huy động vàng giảm một nửa. Lãi suất tiết kiệm vàng 12 tháng phổ biến hiện chỉ còn 1,5-2%/năm và chắc chắn sẽ còn giảm nữa.

Một mặt các ngân hàng không thể trả lại vàng đã huy động trước hạn cho dân. Mặt khác lãi suất tiết kiệm vàng cho dù giảm xuống 1%/năm, thì người ta vẫn gửi. Với những người đang có vàng, họ giữ vàng không phải để hưởng lãi suất tiết kiệm cao, mà chủ yếu kỳ vọng giá vàng tăng, bảo toàn được tài sản. Thực tế trong năm năm qua, sự gia tăng của giá vàng cao hơn nhiều so với tiết kiệm tiền đồng. Vì vậy, lượng vàng huy động của ngân hàng trong tương lai sẽ khó giảm.

Ngân hàng sẽ làm gì với khối lượng lớn vàng huy động hiện nay? Tạm thời chưa một tổ chức tín dụng nào tìm ra câu trả lời. Vàng nằm yên, không sinh lời, ngân hàng sẽ lỗ. Song điều lớn hơn là vàng - nguồn lực tài chính trong dân, giao cho ngân hàng quản lý qua kênh huy động - sẽ bị lãng phí, không được sử dụng. Nguồn lực tài chính trong dân cũng chính là nguồn lực tài chính quốc gia. Hơn 100 tấn vàng tính theo giá quốc tế hiện nay tương đương 3,8 tỉ đô la Mỹ. Chúng ta đang kêu gọi đầu tư nước ngoài, đang vay nợ nước ngoài, nhưng 3,8 tỉ đô la Mỹ của vàng lại bị bỏ rơi!

Liệu NHNN có thể mở rộng cơ cấu hoạt động của thị trường mở, cho phép các ngân hàng thế chấp vàng để vay tiền đồng như các loại giấy tờ có giá khác? Số vàng giao dịch qua thị trường mở đó, đến lượt mình, NHNN có thể tạm thời đưa vào dự trữ ngoại hối quốc gia, sử dụng nó trên bình diện vĩ mô, nâng cao lợi ích quốc gia.

Ở một tầm nhìn rộng hơn, NHNN hoàn toàn có thể sử dụng linh hoạt lượng vàng huy động từ dân cư đó, và trong những điều kiện thích hợp cả trên thị trường quốc tế và trong nước, biến đổi thành ngoại tệ khi cần thiết nhằm ổn định tiền tệ. Còn nếu không, một khi người dân tin tưởng gửi vàng vào ngân hàng, mà để số vàng đó “chết”, thì quả là sự lãng phí khó chấp nhận!

Dương nước ngoài, âm trong nước

Con số hơn 100 tấn vàng huy động còn có một ý nghĩa khác. Từ ngày 6-1-2010 khi NHNN ban hành Thông tư 01/2010/TT-NHNN bãi bỏ việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài, theo đó các ngân hàng phải đóng tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài, trừ các giao dịch để tất toán. Điều đó có nghĩa là các ngân hàng không được mở mới trạng thái vàng, chỉ đóng dần các trạng thái hiện có để làm sao đến ngày 30-3-2010 trạng thái vàng bằng không.

Trước đây, do các ngân hàng cho giới kinh doanh và đầu cơ vay vàng để bán, để đảm bảo cân đối trạng thái vàng, các ngân hàng thường mua một lượng vàng tương ứng trên tài khoản ở nước ngoài. Kết quả là trạng thái vàng trong nước của phần lớn các ngân hàng âm, trong khi trạng thái vàng trên tài khoản nước ngoài dương. Cho đến thời điểm hiện tại, tình trạng này vẫn phổ biến. Khi buộc phải đóng tài khoản vàng ở nước ngoài, các ngân hàng có hai cách: hoặc bán vàng ra quốc tế, hoặc nhập vàng về để cân đối trạng thái nội địa. Hiện NHNN chưa cho phép nhập vàng, các ngân hàng chỉ có thể bán vàng.

Song song với việc bán vàng ở tài khoản nước ngoài, các ngân hàng phải mua vàng ở trong nước để cân bằng trạng thái nội địa. Đây là lý do giải thích tại sao từ tuần trước lượng vàng được các ngân hàng mua vào tăng vọt. Hầu hết các ngân hàng đều “canh” ngày nào giá quốc tế xuống, hy vọng giá vàng trong nước cũng xuống theo, để mua. Cầu tăng, trong khi nguồn cung không tăng, nên giá vàng trong nước luôn cao hơn giá quốc tế cả triệu đồng/lượng. Sự bất hợp lý này sẽ còn tiếp diễn cho đến khi các ngân hàng mua đủ lượng vàng cần thiết để cân bằng trạng thái vàng trong nước.

Vậy các ngân hàng phải mua vào bao nhiêu vàng? Theo quy định của NHNN (hiện vẫn còn hiệu lực), các ngân hàng được phép chuyển tối đa 30% lượng vàng huy động thành tiền để cho vay. Giả sử các ngân hàng đã cho vay và bán ra tối đa 30% lượng vàng huy động, tức khoảng 30 tấn vàng, thì họ phải mua đủ 30 tấn này trên thị trường trong nước để cân bằng trạng thái nội địa. Tuy nhiên, một số ngân hàng đã cho vay nhiều hơn mức 30% giới hạn chuyển đổi. Mới đây NHNN đã yêu cầu các ngân hàng báo cáo trạng thái tài khoản vàng trong nước và hiện chỉ NHNN nắm được tổng mức âm trạng thái này của các ngân hàng.

Những kịch bản dự báo

Việc mua vàng của ngân hàng và một số doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào sự biến động giá vàng quốc tế. Theo tài liệu phục vụ cuộc họp triển khai ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ về quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng do NHNN công bố ngày 4-1-2010 trên website của NHNN, có 11 ngân hàng và 8 doanh nghiệp được phép kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài. Nếu giá vàng thế giới bình ổn, ít lên xuống, họ có thể mua vào từ từ. Nếu giá vàng quốc tế giảm, kéo theo giá trong nước giảm, việc mua của họ có thể thuận lợi hơn, nhưng khó thuận lợi tối đa bởi khi giá vàng xuống, người dân có thể sẽ không bán ra.

Trong trường hợp giá vàng quốc tế lên, các ngân hàng sẽ ngừng mua hoặc mua vào ít vì mua vào là lỗ do trước đây họ cho vay và bán vàng khi giá quốc tế còn ở mức thấp (trước cơn “sốt” ngày 11-11-2009 giá vàng quốc tế trên dưới 1.000 đô la Mỹ/ounce, nay đang quanh quẩn ở 1.100 đô la Mỹ/ounce. Ngày 13-1-2010 giá vàng quốc tế là 1.129 đô la Mỹ/ounce). Càng đến gần ngày 30-3-2010 mà giá vàng càng tăng, thì các ngân hàng càng khó khăn.

Giới ngân hàng đang đề nghị được nhập khẩu vàng, số lượng tương ứng với số vàng họ đã mua trên tài khoản ở nước ngoài và bán ở tài khoản trong nước hoặc một tỷ lệ nhất định của số tương ứng đó. Nhưng nhập vàng là phải tiêu tốn ngoại tệ trong khi chúng ta đang nhập siêu và có thể ảnh hưởng đến cung cầu ngoại hối. Thí dụ nhập khẩu 30 tấn vàng phải bỏ ra không dưới 1 tỉ đô la Mỹ. Rõ ràng, kể từ sau khi cơn “sốt” vàng bị dập tắt, tính hóc búa của bài toán vàng dường như vẫn chưa giảm đi.

Tìm một “lối thoát” cho vàng hay đúng hơn là cho các chủ thể tham gia vào thị trường vàng đang buộc NHNN phải tính toán nhiều chiều, cân nhắc hài hòa lợi ích của các ngân hàng - kênh cung ứng tiền cho nền kinh tế - và lợi ích tổng thể quốc gia.

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.