TÀI CHÍNH DIỄN ĐÀN KINH DOANH ĐÔ THỊ CÔNG NGHỆ XÃ HỘI NÔNG NGHIỆP VĂN HÓA GIẢI TRÍ
Thứ Bảy,  26/7/2014, 12:05 (GMT+7)
Đặt báo in

 Nhìn lại thế giới năm 2013

Thái Bình
Thứ Sáu,  3/1/2014, 09:52 (GMT+7)
Phóng to

Thu nhỏ

Add to Favorites

In bài

Gửi cho bạn bè

Nhìn lại thế giới năm 2013

Thái Bình

Nội chiến ở Syria có thể dẫn tới xung đột tầm cỡ thế giới nếu không được ngăn chặn kịp thời năm 2013.

(TBKTSG) - Ngày cuối năm 2013, tuần báo Anh Economist điểm lại một số sự kiện nổi bật nhất về kinh tế và chính trị của thế giới trong năm qua.

Tấn công bằng vũ khí hóa học giết chết cả ngàn người đã đẩy cuộc nội chiến ở Syria lên thành đề tài bàn luận hàng đầu ở các thủ đô phương Tây. Nhưng quyết tâm của một số chính phủ đòi trừng phạt chế độ của ông Assad bằng một cuộc tấn công bằng tên lửa do Mỹ dẫn đầu đã tan vỡ khi Quốc hội Anh bất ngờ bác bỏ một hành động như vậy. Liên bang Nga dàn xếp một thỏa thuận, được Liên hiệp quốc và Mỹ hậu thuẫn, theo đó Syria phải hủy bỏ kho vũ khí hóa học. Chiến tranh vẫn tiếp diễn. Liên hiệp quốc dự tính có ba phần tư dân số Syria cần được cứu trợ trong năm 2014.

Ai Cập rơi vào hỗn loạn sau khi ông Muhammad Morsi, Tổng thống Hồi giáo, bị quân đội truất phế chỉ vài ngày sau khi diễn ra các cuộc biểu tình trên đường phố chống lại chính phủ của ông với quy mô còn lớn hơn các cuộc biểu tình chống cựu Tổng thống Mubarak năm 2011. Còn tại Iraq, 2013 là năm xung đột sắc tộc đẫm máu nhất kể từ năm 2008, với hơn 8.000 người thiệt mạng.

Trong khối đồng tiền chung châu Âu, Cyprus là nền kinh tế thứ tư được “cấp cứu” và Ireland trở thành nước đầu tiên ra khỏi chương trình cứu nguy kinh tế.

Giáo hoàng Benedict gây sốc cho Giáo hội Công giáo bằng quyết định từ chức - vụ từ chức đầu tiên của một Giáo hoàng trong 600 năm qua. Người kế vị, Giáo hoàng Francis, người Argentina, bắt đầu chương trình cải tổ sâu rộng Tòa thánh Vatican và được tạp chí Time bình chọn là “Nhân vật của năm” 2013.

Các công ty công nghệ thống trị tin tức kinh tế trong năm. Twitter đã phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu thành công với giá cổ phần tăng tới 73% trong phiên giao dịch đầu tiên. Hãng điện thoại Canada BlackBerry tiếp tục vật lộn để tồn tại. Microsoft đã mua lại bộ phận thiết bị di động của hãng Nokia. Công ty Dell nhận món đầu tư 25 tỉ đô la Mỹ của người sáng lập tập đoàn, ông Michael Dell, để biến thành doanh nghiệp tư nhân - vụ mua lại doanh nghiệp lớn nhất kể từ khi nổ ra khủng hoảng tài chính năm 2007.

Một số ngân hàng trung ương thay đổi lãnh đạo; những gương mặt đáng chú ý có ông Raghuram Rajan ở vị trí Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, ông Haruhiko Kuroda ở Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và ông Mark Carney ở Ngân hàng Trung ương Anh. Ở Mỹ, Phó thống đốc Janet Yellen được chọn làm nữ Thống đốc đầu tiên của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thay ông Ben Bernanke sẽ nghỉ từ đầu năm 2014. Suốt năm 2013, nhà đầu tư toàn cầu luôn phập phồng suy đoán thời điểm FED bắt đầu giảm dần chương trình mua trái phiếu. Sang năm 2014, quyết định của các tân thống đốc này sẽ có ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới.

Đa số các thị trường chứng khoán châu Âu và Mỹ có một năm phát đạt trong khi thị trường của các nền kinh tế đang phát triển không được may mắn như vậy. Kết thúc năm 2013, chỉ số chứng khoán Dow Jones Industrial Average đã phá vỡ hàng hoạt kỷ lục và lập đỉnh cao mới.

Lãnh đạo Trung Quốc dưới quyền Chủ tịch Tập Cận Bình đã công bố hàng loạt cải cách táo bạo, đáng chú ý có việc nới lỏng kiểm soát để cho thị trường được ấn định giá cả nhiều hơn. Trung Quốc cũng nới lỏng chính sách “mỗi gia đình chỉ có một con” áp dụng từ thập niên 1970. Năm 2012, tiền phạt các vợ chồng vi phạm chính sách một con đã lên tới 2 tỉ đô la Mỹ.

Trung Quốc cũng đặt dấu ấn quyền lực ở khu vực Đông Á khi vạch ra vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên bầu trời Hoa Đông trùm lên các hòn đảo tranh chấp với Nhật Bản. Nhật Bản và Mỹ phớt lờ đòi hỏi của Trung Quốc phải thông báo kế hoạch bay bằng cách cho các máy bay quân sự bay qua vùng này mà không thông báo trước. Đáp lại, Trung Quốc tố cáo Nhật Bản “vu khống đầy ác ý” khi đánh giá vùng phòng không này đe dọa sự ổn định của khu vực.

Hồi tháng 3, CHDCND Triều Tiên làm cả thế giới ngạc nhiên khi thông báo đang chuẩn bị “chiến tranh toàn diện” với Hàn Quốc. Kim Jong Un, tay lãnh đạo trẻ tuổi, khép lại năm 2013 bằng vụ hành quyết ông chú dượng của mình vì tội làm phản.

Edward Snowden, cựu nhân viên Sở An ninh quốc gia Mỹ (NSA), đã tiết lộ các tài liệu mật về chương trình giám sát khổng lồ của Chính phủ Mỹ. Snowden bị cáo buộc đã gây nguy hiểm cho an ninh của Mỹ và đồng minh, dù có nhiều người tức giận khi biết mình bị NSA rình mò. Một số đồng minh quan trọng của Mỹ, kể cả Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Brazil Dilma Rousseff, hết sức phẫn nộ khi biết điện thoại cá nhân của mình bị Mỹ nghe lén.

Siêu bão Hải Yến với sức gió lên tới 315 ki lô mét/giờ - mạnh nhất xưa nay - tàn phá Philippines làm gần 6.000 người thiệt mạng, cũng đã có tác động bất ngờ tới Hội nghị Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu tại Ba Lan.

Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo Đức do bà Angela Merkel lãnh đạo giành thắng lợi nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp và liên minh với đảng Dân chủ xã hội theo lập trường trung tả. Bà Merkel là nhà lãnh đạo duy nhất của khu vực eurozone tái đắc cử từ khi cuộc khủng hoảng nợ công của khu vực này bắt đầu. Trong khi đó, nước Úc chỉ một năm mà ba lần thay thủ tướng; mới đây đảng Tự do trung hữu do ông Tony Abbott lãnh đạo đã giành thắng lợi trong bầu cử Quốc hội Úc.

Những trục trặc liên quan đến hệ thống bình điện đã buộc dòng máy bay hiện đại 787 Dreamliner của hãng Boeing phải tạm thời “nằm sân” trên khắp thế giới; và đây là lần đầu tiên kể từ năm 1979 Cục Hàng không liên bang Mỹ ra lệnh dừng hoạt động cả một dòng máy bay.

Ở Bangladesh, vụ cháy và sập khu nhà tòa nhà Rana Plaza có nhiều xưởng may mặc hoạt động làm hơn 1.100 công nhân thiệt mạng là tai nạn lao động nghiêm trọng nhất ở Nam Á trong 30 năm qua. Những ngày cuối năm có tin gia đình các công nhân này sẽ được bồi thường 40 triệu đô la Mỹ, một mức bồi thường kỷ lục, song hình như tình trạng an toàn lao động ở các xưởng may xứ này vẫn chưa được cải thiện.

Chính phủ liên bang Mỹ bị tạm thời đóng cửa lần đầu tiên trong 17 năm sau khi Quốc hội Mỹ không thông qua được một dự luật về chi tiêu ngân sách. Tháng 12-2013, sau khi việc thực thi đạo luật về cải cách y tế bị trục trặc và Chính phủ Mỹ tỏ ra bất nhất khi ứng phó với tình hình ở Syria, Iran, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Barack Obama rơi xuống mức thấp nhất trong năm năm cầm quyền dù kinh tế Mỹ có dấu hiệu hồi phục mạnh mẽ.

Những vụ xuống đường của dân chúng lại rộ lên ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi người dân phản đối chính phủ của Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan; ở Brazil nơi việc tăng giá vé xe buýt ở thủ đô Sao Paulo dẫn đến biểu tình ở 100 thành phố; ở Thái Lan đòi chính phủ của bà Yingluck Shinawatra phải từ nhiệm; ở Ukraine phe đối lập biểu tình chống lại lập trường thân Nga của chính phủ và ở Hy Lạp người ta biểu tình chống lại mọi thứ.

Giới ngoại giao hoan nghênh bước đột phá trong chương trình hạt nhân của Iran, và tổng thống mới của nước này, ông Hassan Rohani được phương Tây chào đón một cách dè dặt. Các tổng thống Iran và Mỹ đã có cuộc trò chuyện đầu tiên kể từ năm 1979.

Những vụ khủng bố gây kinh hoàng nhất trong năm là vụ phiến quân Hồi giáo Somalia xâm nhập và tấn công một trung tâm thương mại ở thủ đô Kenya, khiến hàng chục người chết; hai anh em Hồi giáo gốc Trung Á Tsarnaev đánh bom tại cuộc đua marathon của thành phố Boston bên Mỹ giết chết 3 người và hai tín đồ Hồi giáo người Anh gốc Nigeria sát hại và chặt đầu một binh sĩ ngay giữa thủ đô London.

Bitcoin, một đồng tiền ảo dựa vào một phần mềm mã hóa, được các tay buôn ma túy ưa chuộng, đã giành được sự công nhận rộng rãi trong năm qua; ngay cả Thống đốc FED Bernanke cũng thừa nhận nó có “triển vọng lâu dài”. Nhưng giá trị của đồng tiền ảo này lên xuống thất thường, từ 15 đô la Mỹ/bitcoin hồi đầu tháng 1-2013 đột ngột tăng lên 1.200 đô la vào đầu tháng 12 rồi sụt xuống 600 đô la vào tuần cuối năm.

Các công ty thực phẩm châu Âu đối mặt với thảm họa bất ngờ khi bị phát hiện một số nhà cung cấp thịt cho các hệ thống siêu thị của Anh bị phát hiện đã dùng thịt ngựa thay cho thịt bò, làm người tiêu dùng mất niềm tin vào sự trung thực của giới kinh doanh.

(Lược dịch từ The Economist)

Chia sẻ với bạn bè:
     
Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Địa chỉ
Tiêu đề(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
Mã xác nhận 
 
 
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Thị Ngọc Huệ; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan, Huỳnh Hoa.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Ghi rõ nguồn "Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup. Phát triển bởi Công ty Mắt Bão.