SỰ KIỆN & VẤN ĐỀ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG DIỄN ĐÀN KINH DOANH VĂN HÓA XÃ HỘI THỊ TRƯỜNG ĐỊA ỐC THẾ GIỚI
Thứ Hai,  21/8/2017, 20:56 (GMT+7)
Đặt báo in

Chuyên gia Nhật: "Việt Nam đã rơi vào bẫy thu nhập trung bình"

Tư Hoàng
Thứ Tư,  26/3/2014, 16:06 (GMT+7)
Chia sẻ:




Chuyên gia Nhật: "Việt Nam đã rơi vào bẫy thu nhập trung bình"

Tư Hoàng

Giáo sư Ohno cho rằng, bẫy thu nhập đã thành hiện thực với Việt Nam. Ảnh: Tư Giang

(TBKTSG Online) - Bẫy thu nhập trung bình đã thực sự bao trùm Việt Nam, chứ không còn là nguy cơ xa xôi như nhiều người cảnh báo, chuyên gia Nhật Bản về Việt Nam, giáo sư Kenichi Ohno đã khẳng định như vậy.

>>> GS Harvard dự báo GDP Việt Nam sẽ cao hơn nếu tham gia TPP

Giáo sư Ohno, người có hơn 20 năm gắn bó với Việt Nam và có nhiều nghiên cứu về các vấn đề kinh tế ở Việt Nam, nói: “Ngày nay, sau một vài năm đạt mức thu nhập trung bình thấp, bẫy thu nhập trung bình không còn là một nguy cơ xa xôi, mà đã trở thành thực tế ở Việt Nam”.

Nhận xét của giáo sư Ohno được đưa ra trước nhiều học giả Việt Nam tại hội thảo “Khởi tạo động lực tăng trưởng mới: Tăng cường liên kết doanh nghiệp FDI – nội địa” do trường Đại học kinh tế Quốc dân, và Viện Nghiên cứu chính sách quốc gia Nhật Bản tổ chức ngày 26-3 tại Hà Nội.

Giáo sư nhớ lại, các thảo luận về bẫy thu nhập trung bình đã được khởi động ở Việt Nam năm 2008, khi quốc gia đạt mức thu nhập trung bình đầu người 1.070 đô la Mỹ, nhằm cảnh báo cho các doanh nghiệp và quan chức “đang tự mãn” với mức tăng trưởng cao trong quá khứ.

Tuy nhiên, các cảnh báo đó đã không mang lại nhiều tác dụng. “Đã có nhiều bằng chứng cho thấy đất nước đã rơi vào bẫy thu nhập trung bình”, ông nói.

Theo giáo sư Ohno, có 5 triệu chứng cho thấy Việt Nam đang mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình.

Thứ nhất, tăng trưởng chậm lại. Ông phân tích, sau khi khắc phục khủng hoảng tài chính khu vực 1997-1998, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2000-2005. Lúc đó, tinh thần của người tiêu dùng và nhà kinh doanh rất cao, và Chính phủ tỏ ra đã hài lòng.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng này được thúc đẩy chủ yếu bằng bong bóng tại các thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán chứ không phải là tăng năng suất lao động.

Sau năm 2006, khi tăng trưởng đi xuống với nhiều biến động, tâm trạng toàn xã hội trở nên ảm đạm. Tăng trưởng giảm xuống còn 5-6%, và đất nước trải qua một giai đoạn với bất động sản trầm lắng, lạm phát, nợ xấu.

Ông nhận định ở một nền kinh tế tương đối trẻ với tiềm năng lớn cho phát triển thì tăng trưởng dưới 5-6% cần được xem như một cuộc khủng hoảng xã hội.

Theo giáo sư, năng suất sản xuất mờ nhạt là biểu hiện rõ ràng thứ hai chứng tỏ Việt Nam rơi vào bẫy thu nhập trung bình. Ông dẫn ra nhiều số liệu cho thấy, hệ số ICOR tăng (hệ số sử dụng vốn, ICOR cao nghĩa là đồng vốn bỏ ra lớn nhưng hiệu quả không cao) và sự đóng góp của TFP (chỉ tiêu đo lường năng suất của đồng thời cả “lao động” và “vốn” cho nền kinh tế) vào tăng trưởng giảm, trong khi nguồn vốn đầu tư tăng cao; và khẳng định: “Đây là dấu hiệu rõ ràng của tăng trưởng dựa trên đầu tư với hiệu quả sử dụng vốn thấp”.

Mặt khác, theo giáo sư, trong những năm gần đây, tăng lương tại Việt Nam đã lớn hơn nhiều so với mức tăng năng suất lao động, làm chi phí sản xuất trở nên đắt đỏ hơn.

Từ năm 2009-2012, năng suất lao động tăng với tốc độ trung bình hàng năm là 3,2% cho toàn bộ nền kinh tế, và 5,1% cho khu vực sản xuất. Trong khi đó, tiền lương danh nghĩa tăng với tỷ lệ trung bình 25,9% năm cho toàn bộ nền kinh tế, và 23,5% cho sản xuất.

Từ những dữ kiện trên (của Quốc hội Việt Nam), giáo sư Ohno cho rằng khả năng cạnh tranh về chi phí bị mất đi với tỷ lệ hàng năm 22,7% cho toàn bộ nền kinh tế, và 18,3% cho sản xuất.

Sự mất giá của đồng Việt Nam so với đô la Mỹ trong giai đoạn trên với tỷ lệ 5,5% mỗi năm là quá nhỏ để bù đắp cho tốc độ mất khả năng cạnh tranh của nền kinh tế mỗi năm là 22,7%.

Ngoài những dấu hiệu trên, theo giáo sư Ohno, thiếu hụt dịch chuyển cơ cấu, năng lực cạnh tranh trong bảng xếp hạng không có dấu hiệu tăng, và xuất hiện các vấn đề do tăng trưởng gây ra cũng là các bằng chứng hiển nhiên để khẳng định Việt Nam rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Bài phát biểu của giáo sư Ohno đã không nhận được sự phản biện nào từ các học giả Việt Nam tại hội thảo.

Phó hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế Quốc dân Trần Thọ Đạt nhận xét, dư địa cho tăng trưởng theo chiều rộng của mô hình kinh tế Việt Nam không còn, do vậy, muốn đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn, Việt Nam cần tạo ra động lực mới cho tăng trưởng.

Nhưng đây là điều khó khăn. Ông Đạt băn khoăn: “Những động lực mới cho tăng trưởng là gì? Làm thế nào để tạo ra động lực này?”.

In bài viết In bài Gởi bài cho bạn bè Gửi bài cho bạn bè

Là một sinh viên, em cũng muốn nêu ra đây vài ý để mọi người bình luận, từ đó em có thể học hỏi thêm.

Thứ nhất, theo em, giải thích TFP trong bài báo là sai. TFP là năng suất các nhân tố tổng hợp, là phần đóng góp vào tăng trưởng của các nhân tố khác ngoài phần đóng góp của vốn và lao động. Các nước đang phát triển có thể tăng trưởng theo chiều rộng chủ yếu dựa vào vốn và lao động, nhưng về lâu dài thì cần tăng trưởng theo chiều sâu dựa vào TFP (chi tiết hỏi... Google).

Thứ hai, về triệu chứng tăng trưởng chậm lại mà giáo sư đưa ra, theo em sau giai đoạn tăng trưởng mạnh 2000-2005, như ai cũng biết là thế giới bước vào cuộc khủng hoảng tài chính sau đó không lâu, Việt Nam cũng không thể tránh khỏi bị ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng. Thêm vào đó, trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đang thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế, chấp nhận hy sinh mục tiêu tăng trưởng để kiềm chế lạm phát trong những năm trước và ổn định nền kinh tế. Điều đó tác động không nhỏ tới tốc độ tăng trưởng. Theo em, nói Việt Nam thiếu hụt dịch chuyển cơ cấu nền kinh tế cũng chưa hẳn chính xác. Trong giai đoạn từ năm 2005 đến nay, Việt Nam đã nỗ lực cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, cũng có các chính sách chuyển dịch nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa. Tuy nhiên các chính sách này thực hiện quá chậm và một số chưa đi vào thực chất.

Riêng với các ý kiến về khả năng cạnh tranh của Việt Nam mà giáo sư nêu ra thì em hoàn toàn đồng ý. Nhưng dù sao em vẫn cho rằng Việt Nam đang trải qua những hạn chế mà các nước phát triển trước kia cũng từng phải trải qua và còn nhiều việc có thể làm để lấy lại đà phát triển trước khi qua giai đoạn cơ cấu dân số vàng. Việt Nam mới bước vào giai đoạn đầu của thu nhập trung bình và vẫn còn thời gian để "thoát bẫy".

 

Đã thấy điều này từ 2 năm trước rồi! Sản xuất không nổi chiếc xe đạp có thể cạnh tranh với hàng ngoại. Có chăng là chỉ lắp ráp tìm kiếm giá trị nhỏ. Tóm lại là trình độ sản xuất trong nước còn quá yếu kém.

 
 

Được rơi vào bẫy thu nhập trung bình đã là mừng, sợ còn tồi tệ hơn!

 

Số liệu về tiền lương tăng tỷ lệ trung bình 25%/năm (tương đương (1+0.25)^3= 95%) cho toàn bộ nền kinh tế là ở đâu? Có bạn nào được tăng lương nhiều (gần gấp đôi) như vậy không?

 
 

Tham ô, hối lộ tràn lan khắp đất nước thì khó mà tăng trưởng.

 

Quá rõ! Nếu Việt Nam thuê được các chuyên gia cỡ này và lắng nghe họ, cho họ cơ hội "làm việc" với các vị lãnh đạo cao nhất để cảnh báo kịp thời thì nền kinh tế chắc đã rất khác!

 
 

Cần phải dịch chuyển bớt kinh tế đến vùng hiện khó khăn nhưng tiềm lực cao, đó là vùng động lực miền Trung. Nhà nước cần tạo cơ chế phát triển vùng này hơn nữa. Nơi quá giàu, nơi quá khó thì chả nơi nào có động lực tăng năng suất.

Mời bạn đóng góp ý kiến
Tên(*)
Địa chỉ E-mail(*)
Nội dung(*)
Lưu ý : (*) là những thông tin bắt buộc.
* Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Phó tổng biên tập: Trần Minh Hùng; Tổng thư ký tòa soạn: Nguyễn Vạn Phú.
Thư ký tòa soạn: Hoàng Lang, Thục Đoan.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (84.8) 3829 5936; Fax: (84.8) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.