Thứ Hai,  18/12/2017, 04:20 
Đặt báo in

Quy định về kinh doanh homestay: Cần đảm bảo quyền tự do kinh doanh và bình đẳng

Luật sư Kiều Anh Vũ (*)
Thứ Năm,  7/12/2017, 13:50 

Quy định về kinh doanh homestay: Cần đảm bảo quyền tự do kinh doanh và bình đẳng

Luật sư Kiều Anh Vũ (*)

Du khách nước ngoài tại Hội An, tỉnh Quảng Nam.Ảnh: KINH LUÂN

(TBKTSG) - Quy định về điều kiện kinh doanh đối với loại hình homestay (dịch vụ lưu trú tại nhà dân địa phương) do UBND thành phố Hội An và UBND tỉnh Quảng Nam ban hành có dấu hiệu trái với các quy định của Luật Đầu tư và Luật Du lịch về điều kiện kinh doanh; đi ngược lại với các quy định về quyền tự do kinh doanh, không bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh và không phân biệt đối xử.

Quy định của Hội An và Quảng Nam

Mới đây, UBND thành phố Hội An ban hành Kế hoạch số 4044/KH -UBND ngày 31-10-2017 về phát triển mạng lưới cơ sở lưu trú du lịch thành phố Hội An giai đoạn 2017-2020. Theo đó, chủ kinh doanh homestay phải là người dân Hội An (không có vợ hoặc chồng là người nước ngoài), có hộ khẩu thường trú tại ngôi nhà xin đầu tư, đảm bảo ít nhất hai thế hệ đang sinh sống tại ngôi nhà xin kinh doanh và hộ gia đình được công nhận là gia đình văn hóa tại thời điểm xin chủ trương đầu tư. Quy định này được đưa ra nhằm bảo tồn, phát huy và giới thiệu truyền thống, văn hóa, lịch sử, đời sống sinh hoạt của người dân địa phương đến với khách du lịch.

Không riêng gì thành phố Hội An, đối với hoạt động kinh doanh homestay trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, UBND tỉnh này đã ban hành Quy chế quản lý hoạt động kinh doanh nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay) trên địa bàn tỉnh Quảng Nam theo Quyết định số 3890/QĐ-UBND ngày 2-11-2017. Theo đó, điều kiện chung để kinh doanh homestay là chủ kinh doanh homestay có quyền sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp về đất và nhà ở; chủ kinh doanh homestay phải có hộ khẩu hoặc đăng ký thường trú và hiện đang sinh sống tại ngôi nhà kinh doanh; hộ gia đình phải đảm bảo các tiêu chuẩn gia đình văn hóa, khuyến khích hộ gia đình có từ hai thế hệ cùng sinh sống; thực hiện đăng ký kinh doanh và tổ chức kinh doanh theo đúng ngành nghề đăng ký...

Như vậy, chưa kể đến các quy định của pháp luật hiện hành thì có thể thấy ngay quy định về điều kiện kinh doanh homestay theo hai văn bản trên của UBND thành phố Hội An và UBND tỉnh Quảng Nam cũng có sự khác biệt nhất định và bất nhất. Quy định của UBND thành phố Hội An theo hướng khó khăn hơn (không có vợ hoặc chồng là người nước ngoài; phải đảm bảo có từ hai thế hệ cùng sinh sống chứ không phải là khuyến khích điều này như quy định của UBND tỉnh Quảng Nam...) và rõ ràng sẽ tạo ra sự bất bình đẳng về điều kiện kinh doanh giữa các địa bàn trong cùng phạm vi tỉnh Quảng Nam.

Điều kiện về chủ thể kinh doanh thì chỉ căn cứ theo quy định của pháp luật hiện hành, không thể bắt nhà đầu tư phải là người địa phương, có hộ khẩu địa phương, hay hạn chế quyền tự do kinh doanh của công dân chỉ vì kết hôn với người nước ngoài!

Quy định của pháp luật

Homestay thực chất là một loại hình lưu trú du lịch, là hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch theo loại hình “nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê” được quy định theo Luật Du lịch và các quy định liên quan.

Theo phụ lục 4 Luật Đầu tư năm 2014, kinh doanh dịch vụ lưu trú là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo điều 64 Luật Du lịch hiện hành (Luật Du lịch 2005), điều kiện để kinh doanh lưu trú du lịch, kể cả homestay, là: có đăng ký kinh doanh lưu trú du lịch; có biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn, phòng cháy, chữa cháy theo quy định của pháp luật đối với cơ sở lưu trú du lịch; đối với nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay), cơ sở lưu trú du lịch khác thì phải bảo đảm trang thiết bị tối thiểu đạt tiêu chuẩn kinh doanh lưu trú du lịch. Luật Du lịch 2017 (sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2018) cũng quy định tương tự tại khoản 1 điều 49.

Như vậy, theo quy định của luật chuyên ngành về điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ lưu trú du lịch, kể cả homestay, không có bất kỳ điều kiện nào quy định về chủ thể kinh doanh homestay phải là người địa phương, phải có hộ khẩu địa phương, hay điều kiện về hôn nhân (không có chồng hoặc vợ là người nước ngoài).

Đối tượng không được quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp cũng đã được quy định rõ tại khoản 2, điều 18 của Luật Doanh nghiệp 2014. Theo đó, không hạn chế đối tượng thành lập và quản lý doanh nghiệp theo các điều kiện về cư trú (thường trú, hộ khẩu) hay hôn nhân.

Có thể thấy, những quy định về điều kiện kinh doanh đối với loại hình homestay theo quy định của UBND thành phố Hội An và Quảng Nam là không phù hợp với pháp luật hiện hành. Các địa phương này đang đặt ra những điều kiện kinh doanh không được luật cho phép, đang đặt ra các rào cản cản trở quyền tự do kinh doanh và không đảm bảo sự bình đẳng trong kinh doanh. Việc UBND thành phố Hội An ban hành điều kiện kinh doanh, hạn chế quyền kinh doanh của người có quan hệ hôn nhân với người nước ngoài là có dấu hiệu đi ngược lại với chính sách hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; điều kiện kinh doanh liên quan đến dân địa phương, hộ khẩu cũng là điều kiện kinh doanh đi ngược lại chính sách cải cách của Chính phủ hiện nay.

Điều 33 của Hiến pháp năm 2013 quy định: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm”. Khoản 1, điều 7 của Luật Doanh nghiệp 2014 quy định doanh nghiệp “được tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà luật không cấm”. Khoản 1, điều 5 của Luật Đầu tư quy định: “Nhà đầu tư được quyền thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề mà luật này không cấm”. Điều 6 Luật Cạnh tranh cũng quy định, cơ quan nhà nước không được phân biệt, đối xử giữa các doanh nghiệp.

Ngoài ra, khoản 3 điều 7 của Luật Đầu tư năm 2014 quy định rõ điều kiện đầu tư, kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện chỉ được quy định tại các luật, pháp lệnh, nghị định và điều ước quốc tế mà Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; “Bộ, cơ quan ngang bộ, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác không được ban hành quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh”.

Các lý do được đưa ra trong việc ban hành các điều kiện kinh doanh tại Hội An, Quảng Nam là vì bảo vệ văn hóa, truyền thống địa phương. Điều này là rất quan trọng và cần thiết nhưng phải được thực hiện bằng những biện pháp phù hợp, đảm bảo phù hợp quy định của pháp luật chứ không thể ban hành các điều kiện kinh doanh trái luật, bất bình đẳng, phân biệt đối xử. Điều kiện kinh doanh chỉ căn cứ theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Du lịch, Luật Doanh nghiệp và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan hướng dẫn các luật này, địa phương không thể ban hành các quy định riêng về điều kiện kinh doanh.

Muốn quản lý hoạt động kinh doanh homestay, vừa đảm bảo được yếu tố văn hóa địa phương, vừa không trái luật, thì việc quản lý cần phải phân biệt chủ thể kinh doanh dịch vụ này với người dân có nhà và phòng cho thuê chứ không nên đánh đồng cả hai chủ thể này và buộc chủ thể kinh doanh phải chính là chủ căn nhà. Có thể điều kiện để nhà ở có phòng cho thuê đưa vào kinh doanh homestay thì phải là nhà ở tại địa phương, có người dân địa phương cư trú và quy định về điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện đối với chủ sở hữu, sử dụng căn nhà (tham chiếu tiêu chuẩn Việt Nam về nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (TCVN 7800:2009) cũng như tiêu chuẩn của ASEAN về homestay - Tiêu chuẩn nhà dân có phòng cho khách du lịch thuê của ASEAN); còn điều kiện về chủ thể kinh doanh thì chỉ căn cứ theo quy định của pháp luật hiện hành, không thể bắt nhà đầu tư phải là người địa phương, có hộ khẩu địa phương, hay hạn chế quyền tự do kinh doanh của công dân chỉ vì kết hôn với người nước ngoài!

(*) KAV Lawyers

In bài Gửi bài cho bạn bè
“Nếu không phải là người dân Hội An hay là người sống tại căn nhà đó thì khó có thể "kể" cho du khách nghe một câu chuyện sống động nhất về văn hóa bản địa”, theo ông Đinh Hài, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam. “Quy định của chính quyền, dù mục đích phát triển, vẫn phải trên cơ sở phù hợp với quy định của pháp luật, bảo đảm quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp”, theo luật sư Trần Hồng Phong.
TIÊU ĐIỂM
Làm homestay ở Hội An: Chỉ dân sở tại hay bất cứ ai?
(TBKTSG Online) - Nhiều ý kiến cho rằng việc chính quyền Hội An (Quảng Nam) đưa ra hàng loạt quy định về làm du lịch homestay của Hội An là một cách thức bảo hộ dân địa phương không đúng cách. Bởi lẽ, đối với dịch vụ nghỉ dưỡng, một phần của ngành công nghiệp không khói, việc dung nạp nhiều ý tưởng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh mới có thể giúp thúc đẩy sự phát triển.
PHẢN CHIẾU
Lời giải khác cho đề bài homestay Hội An
(TBKTSG) - Tại TPHCM, tôi có một người bạn là dân Hội An “gốc” theo nghĩa gia đình có bốn thế hệ sống ở Hội An. Hiện tại, ba má và em trai của bạn đang ở sống trong một căn nhà cổ trên đường Trần Phú trung tâm của khu phố cổ ở ngoài đó. Năm ngoái, bạn kể ba má bạn muốn bán nhà để ra vùng ven sống, tưởng họ không cưỡng nổi cơn bão kim tiền khi giá những bất động sản khan hiếm như nhà cổ leo thang từng ngày. Nhưng mà không phải vậy. Hai người lớn đó buồn nỗi buồn thưa vắng hàng xóm nói tiếng Quảng tối lửa tắt đèn có nhau và thưa vắng cả hàng xóm nói chung. Nhiều nhà xung quanh đã thuộc sở hữu hay “thuê đứt” của người miền ngoài, giờ đây đó đơn thuần chỉ là những “ki ốt” bán hàng cho du khách chứ không còn những sinh hoạt mang tính gia đình, cộng đồng. Sáng quản lý, nhân viên đến mở cửa, tối hết khách thì đóng cửa im ỉm.
Nên cho người nước ngoài làm homestay ở Hội An
(TBKTSG Online) - Hội An nên cho phép người nước ngoài tham gia làm homestay nhưng buộc họ phải vượt qua những khóa học về văn hóa, lịch sử. Những người này biết khách cần gì và họ nếu am hiểu văn hóa địa phương thì sẽ dễ đưa câu chuyện văn hóa đến với du khách.
Tới lượt Quảng Nam phải có "hộ khẩu" mới làm homestay
(TBKTSG Online) - Sau khi chính quyền Hội An ban hành kế hoạch phát triển mạng lưới cơ sở lưu trú du lịch của thành phố này ngày 31-10, trong đó có quy định được cho là "chỉ có người Hội An mới kinh doanh homestay ở Hội An" thì ngày 2-11-2017, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Thanh ký quyết định ban hành quy chế hoạt động kinh doanh nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay) trên địa bàn toàn tỉnh.
Chỉ người Hội An mới được làm homestay ở phố cổ: Cần cân nhắc
(TBKTSG Online) - Chính sách của địa phương dù có mục đích tốt, thì cũng phải bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật, bảo đảm quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, không phân biệt đối xử. Đây là những vấn đề mà UBND thành phố Hội An cần cần nhắc khi ban hành những quy định liên quan đến kinh doanh dịch vụ lưu trú homestay.
Ngành du lịch địa phương: "Hãy trả lại tên cho em"
(TBKTSG Online) - Ngày càng nhiều người đầu tư vào dịch vụ homestay (lưu trú tại nhà dân) ở Hội An, khiến dịch vụ này không còn là hình thức giúp du khách tiếp cận trực tiếp với văn hóa bản địa và góp phần xóa đói giảm nghèo. Vì thế, đã đến lúc quản lại dịch vụ và việc chỉ cho phép người dân Hội An làm homestay là đúng.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI-DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
BLOG
BẠN ĐỌC VIẾT
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
HẠ TẦNG - ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
HẠ TẦNG
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
GHI NHẬN
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó thư ký tòa soạn: Hồng Văn, Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294.
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của website này. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế
Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.