Mobile Area

Tái cơ cấu DNNN hay bù đắp ngân sách?

Thứ Sáu,  23/10/2015, 09:10 
Đinh Tuấn Minh

Tái cơ cấu DNNN hay bù đắp ngân sách?

Đinh Tuấn Minh

Thị trường đang kỳ vọng quyết định thoái vốn khỏi 10 doanh nghiệp mà Nhà nước hiện nắm vốn chủ sở hữu dưới 51% sẽ kéo theo quyết định thoái vốn mạnh tại nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty lớn khác như Vietnam Airlines, Petrolimex, MobiFone... Ảnh: T.L

(TBKTSG) - Thông điệp nào từ quyết định thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 doanh nghiệp lớn?

Quyết định của Chính phủ cho phép Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 doanh nghiệp mà Nhà nước hiện nắm vốn chủ sở hữu dưới 51%, trong đó có những tên tuổi lớn như Vinamilk, FPT Telecom, Tổng công ty Bảo Minh... là một dấu hiệu tích cực nếu như đó là một quyết định nằm trong lộ trình tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) của Chính phủ.

Nó dường như thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc rút lui hoàn toàn khỏi các lĩnh vực kinh doanh mà Nhà nước không cần thiết phải nắm quyền chi phối bất kể các doanh nghiệp này đang là “bầu sữa” cho SCIC. Nó cũng là câu trả lời cho nghi ngờ của thị trường bấy lâu nay, rằng Nhà nước chỉ rút khỏi những DNNN quy mô nhỏ và hoạt động gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, thời điểm đưa ra quyết định này rơi vào đúng lúc ngân sách đang khó khăn cả về nguồn thu lẫn huy động thông qua phát hành trái phiếu, khiến thị trường không khỏi nghi ngờ liệu có phải đó chỉ là quyết định “cực chẳng đã” để giải quyết bài toán ngân sách trước mắt hay không. Lý lẽ đằng sau quyết định này khi đó sẽ là: bởi không có nguồn thu khả dĩ nào trong thời gian tới để bù đắp cho thâm hụt ngân sách nên Nhà nước buộc phải bán đi những tài sản có giá trị và thanh khoản nhất.

Rõ ràng cùng là một quyết định nhưng có thể mang những thông điệp hoàn toàn khác nhau. Nếu là thông điệp đầu tiên, thị trường sẽ kỳ vọng tiếp theo quyết định thoái vốn khỏi 10 doanh nghiệp trên sẽ là các quyết định thoái vốn mạnh mẽ tại nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước lớn khác, chẳng hạn Petrolimex, Vietnam Airlines, MobiFone... Đề xuất của ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank, đưa ra tại đại hội đại biểu lần thứ 2 Đảng bộ khối doanh nghiệp trung ương ngày 14-10-2015, về lộ trình cho phép giảm tỷ lệ sở hữu vốn của Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhà nước xuống tới 51%, có lẽ là một trong những kỳ vọng gắn với thông điệp này.

Nếu quả thực Chính phủ muốn truyền tải thông điệp thúc đẩy tái cơ cấu khu vực DNNN từ quyết định thoái vốn nhà nước ra khỏi 10 doanh nghiệp vừa rồi thì Chính phủ cần làm cho thông điệp này rõ nét hơn nữa.

Nếu đây là một quyết định trong một lộ trình đã xác định thì giới chuyên gia sẽ có cơ sở để cùng với các cơ quan nhà nước bàn luận về việc sử dụng lượng tiền thu được từ cổ phần hóa “ra tấm ra món” này như thế nào cho hợp lý. Chúng ta nên dùng bao nhiêu phần trăm số tiền thu được này để ngay lập tức trả nợ quốc gia  và giảm tỷ lệ nợ công xuống mức an toàn, bao nhiêu phần trăm để đầu tư cho đường sá, cho bệnh viện, trường học, bao nhiêu phần trăm để đưa vào các quỹ dự phòng, quỹ phát triển...? Làm thế nào để các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài có thể hấp thụ được hết lượng cổ phần nhà nước bán ra mà không ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường tài chính, thị trường tiền tệ?

Nếu là thông điệp thứ hai, thị trường sẽ không kỳ vọng nhiều vào kế hoạch tái cơ cấu khu vực DNNN của Chính phủ. Đáng buồn là kinh nghiệm thực tiễn trong thời gian vừa qua lại có vẻ củng cố điều này. Kể từ năm 2008 trở lại đây, Chính phủ đã đưa ra rất nhiều kế hoạch cũng như hứa hẹn về cổ phần hóa và thoái vốn khỏi các DNNN lớn. Tuy nhiên, kết quả thu được rất khiêm tốn. Theo số liệu thống kê, sau bốn năm (2011-2014) thực hiện đề án tái cơ cấu khu vực DNNN, cả nước mới cổ phần hóa được 242 doanh nghiệp, đạt 56% kế hoạch đề ra. Trong năm 2015, số lượng DNNN được cổ phần hóa cho tới tháng 8 mới chỉ đạt 32,8% so với kế hoạch đặt ra từ đầu năm. 

Hệ quả của thông điệp này sẽ không khó đoán và có lẽ không cần thiết phải bàn luận nhiều. Chúng ta gần như chắc chắn Nhà nước sẽ dùng số tiền thu được từ việc thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 DNNN lớn nói trên (hay các doanh nghiệp khác nữa?) để bù đắp thâm hụt ngân sách trước mắt. Lời hứa về tái cơ cấu triệt để khu vực DNNN vẫn chỉ là lời hứa. Và thị trường sẽ tiếp tục nhìn vào con số thâm hụt ngân sách trong các năm tiếp theo để phỏng đoán đâu sẽ là những DNNN tiếp theo được Nhà nước thoái vốn.

Những quyết định theo kiểu “giật gấu vá vai” như vậy sẽ khiến cho số tiền thu được từ cổ phần hóa tiêu biến mà chúng ta không thể biết được chúng đã giúp ích được gì cho xã hội và nền kinh tế. Số phận của các khoản tiền này sẽ giống như số phận của số tiền thu được trong quá trình cổ phần hóa các DNNN trước đây. Không ai biết được chúng đã được dùng vào việc gì, có hiệu quả hay không.

Nếu quả thực Chính phủ muốn truyền tải thông điệp đầu tiên từ quyết định thoái vốn nhà nước vừa rồi thì Chính phủ cần làm cho thông điệp này rõ nét hơn nữa. Việc đưa ra danh sách cụ thể các DNNN mà Nhà nước sẽ thoái vốn với quy mô lớn ở thời điểm hiện tại là khó khăn.

Tuy nhiên, để thể hiện quyết tâm của mình, Chính phủ có lẽ cần đưa ra dự phóng khái toán về số tiền thu được từ việc thoái vốn nhà nước trong những năm tiếp theo, chẳng hạn trung bình hàng năm khoảng 100.000 tỉ đồng nhưng không ít hơn 80.000 tỉ đồng cho giai đoạn 2016-2020. Nếu có một thông điệp rõ ràng như vậy, Việt Nam không những có thể sẽ thu hút được lượng đầu tư lớn từ nước ngoài, mà còn thu hút được trí tuệ của người dân và giới chuyên gia vào việc thảo luận nên sử dụng khoản tiền khổng lồ thu được từ cổ phần hóa này như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất.

Mời xem thêm

Chính phủ thoái vốn khỏi Vinamilk: Chưa vội mừng

Nhà nước đợi 10 năm để “chốt lời” Vinamilk

Chính phủ quyết định thoái toàn bộ vốn Nhà nước tại Vinamilk

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Nhận dạng những kẻ lừa đảo giấu mặt
Thuế cho thuê nhà nên thế nào?
Lỗ hổng pháp lý giao dịch tiền ảo, forex và đánh bạc với nước ngoài
Tương lai kinh tế Việt Nam nhìn từ đại dịch - Kinh tế Việt Nam trong thập niên 2020: những tiêu điểm chiến lược cụ thể
Trần Tố Nga - cuộc chiến pháp lý cho quá khứ và tương lai - Bài 1: Chờ đợi một phiên tòa lịch sử
Tái cơ cấu DNNN hay bù đắp ngân sách?
Đinh Tuấn Minh
Thứ Sáu,  23/10/2015, 09:10 

Tái cơ cấu DNNN hay bù đắp ngân sách?

Đinh Tuấn Minh

Thị trường đang kỳ vọng quyết định thoái vốn khỏi 10 doanh nghiệp mà Nhà nước hiện nắm vốn chủ sở hữu dưới 51% sẽ kéo theo quyết định thoái vốn mạnh tại nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty lớn khác như Vietnam Airlines, Petrolimex, MobiFone... Ảnh: T.L

(TBKTSG) - Thông điệp nào từ quyết định thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 doanh nghiệp lớn?

Quyết định của Chính phủ cho phép Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 doanh nghiệp mà Nhà nước hiện nắm vốn chủ sở hữu dưới 51%, trong đó có những tên tuổi lớn như Vinamilk, FPT Telecom, Tổng công ty Bảo Minh... là một dấu hiệu tích cực nếu như đó là một quyết định nằm trong lộ trình tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) của Chính phủ.

Nó dường như thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc rút lui hoàn toàn khỏi các lĩnh vực kinh doanh mà Nhà nước không cần thiết phải nắm quyền chi phối bất kể các doanh nghiệp này đang là “bầu sữa” cho SCIC. Nó cũng là câu trả lời cho nghi ngờ của thị trường bấy lâu nay, rằng Nhà nước chỉ rút khỏi những DNNN quy mô nhỏ và hoạt động gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, thời điểm đưa ra quyết định này rơi vào đúng lúc ngân sách đang khó khăn cả về nguồn thu lẫn huy động thông qua phát hành trái phiếu, khiến thị trường không khỏi nghi ngờ liệu có phải đó chỉ là quyết định “cực chẳng đã” để giải quyết bài toán ngân sách trước mắt hay không. Lý lẽ đằng sau quyết định này khi đó sẽ là: bởi không có nguồn thu khả dĩ nào trong thời gian tới để bù đắp cho thâm hụt ngân sách nên Nhà nước buộc phải bán đi những tài sản có giá trị và thanh khoản nhất.

Rõ ràng cùng là một quyết định nhưng có thể mang những thông điệp hoàn toàn khác nhau. Nếu là thông điệp đầu tiên, thị trường sẽ kỳ vọng tiếp theo quyết định thoái vốn khỏi 10 doanh nghiệp trên sẽ là các quyết định thoái vốn mạnh mẽ tại nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước lớn khác, chẳng hạn Petrolimex, Vietnam Airlines, MobiFone... Đề xuất của ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank, đưa ra tại đại hội đại biểu lần thứ 2 Đảng bộ khối doanh nghiệp trung ương ngày 14-10-2015, về lộ trình cho phép giảm tỷ lệ sở hữu vốn của Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhà nước xuống tới 51%, có lẽ là một trong những kỳ vọng gắn với thông điệp này.

Nếu quả thực Chính phủ muốn truyền tải thông điệp thúc đẩy tái cơ cấu khu vực DNNN từ quyết định thoái vốn nhà nước ra khỏi 10 doanh nghiệp vừa rồi thì Chính phủ cần làm cho thông điệp này rõ nét hơn nữa.

Nếu đây là một quyết định trong một lộ trình đã xác định thì giới chuyên gia sẽ có cơ sở để cùng với các cơ quan nhà nước bàn luận về việc sử dụng lượng tiền thu được từ cổ phần hóa “ra tấm ra món” này như thế nào cho hợp lý. Chúng ta nên dùng bao nhiêu phần trăm số tiền thu được này để ngay lập tức trả nợ quốc gia  và giảm tỷ lệ nợ công xuống mức an toàn, bao nhiêu phần trăm để đầu tư cho đường sá, cho bệnh viện, trường học, bao nhiêu phần trăm để đưa vào các quỹ dự phòng, quỹ phát triển...? Làm thế nào để các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài có thể hấp thụ được hết lượng cổ phần nhà nước bán ra mà không ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường tài chính, thị trường tiền tệ?

Nếu là thông điệp thứ hai, thị trường sẽ không kỳ vọng nhiều vào kế hoạch tái cơ cấu khu vực DNNN của Chính phủ. Đáng buồn là kinh nghiệm thực tiễn trong thời gian vừa qua lại có vẻ củng cố điều này. Kể từ năm 2008 trở lại đây, Chính phủ đã đưa ra rất nhiều kế hoạch cũng như hứa hẹn về cổ phần hóa và thoái vốn khỏi các DNNN lớn. Tuy nhiên, kết quả thu được rất khiêm tốn. Theo số liệu thống kê, sau bốn năm (2011-2014) thực hiện đề án tái cơ cấu khu vực DNNN, cả nước mới cổ phần hóa được 242 doanh nghiệp, đạt 56% kế hoạch đề ra. Trong năm 2015, số lượng DNNN được cổ phần hóa cho tới tháng 8 mới chỉ đạt 32,8% so với kế hoạch đặt ra từ đầu năm. 

Hệ quả của thông điệp này sẽ không khó đoán và có lẽ không cần thiết phải bàn luận nhiều. Chúng ta gần như chắc chắn Nhà nước sẽ dùng số tiền thu được từ việc thoái toàn bộ vốn nhà nước khỏi 10 DNNN lớn nói trên (hay các doanh nghiệp khác nữa?) để bù đắp thâm hụt ngân sách trước mắt. Lời hứa về tái cơ cấu triệt để khu vực DNNN vẫn chỉ là lời hứa. Và thị trường sẽ tiếp tục nhìn vào con số thâm hụt ngân sách trong các năm tiếp theo để phỏng đoán đâu sẽ là những DNNN tiếp theo được Nhà nước thoái vốn.

Những quyết định theo kiểu “giật gấu vá vai” như vậy sẽ khiến cho số tiền thu được từ cổ phần hóa tiêu biến mà chúng ta không thể biết được chúng đã giúp ích được gì cho xã hội và nền kinh tế. Số phận của các khoản tiền này sẽ giống như số phận của số tiền thu được trong quá trình cổ phần hóa các DNNN trước đây. Không ai biết được chúng đã được dùng vào việc gì, có hiệu quả hay không.

Nếu quả thực Chính phủ muốn truyền tải thông điệp đầu tiên từ quyết định thoái vốn nhà nước vừa rồi thì Chính phủ cần làm cho thông điệp này rõ nét hơn nữa. Việc đưa ra danh sách cụ thể các DNNN mà Nhà nước sẽ thoái vốn với quy mô lớn ở thời điểm hiện tại là khó khăn.

Tuy nhiên, để thể hiện quyết tâm của mình, Chính phủ có lẽ cần đưa ra dự phóng khái toán về số tiền thu được từ việc thoái vốn nhà nước trong những năm tiếp theo, chẳng hạn trung bình hàng năm khoảng 100.000 tỉ đồng nhưng không ít hơn 80.000 tỉ đồng cho giai đoạn 2016-2020. Nếu có một thông điệp rõ ràng như vậy, Việt Nam không những có thể sẽ thu hút được lượng đầu tư lớn từ nước ngoài, mà còn thu hút được trí tuệ của người dân và giới chuyên gia vào việc thảo luận nên sử dụng khoản tiền khổng lồ thu được từ cổ phần hóa này như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất.

Mời xem thêm

Chính phủ thoái vốn khỏi Vinamilk: Chưa vội mừng

Nhà nước đợi 10 năm để “chốt lời” Vinamilk

Chính phủ quyết định thoái toàn bộ vốn Nhà nước tại Vinamilk

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Lê Uy Linh, Yến Dung. Phó thư ký tòa soạn: Nam Hưng.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Tạp chí Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Tạp chí Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Tạp chí Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.