Mobile Area

“Robot hóa” và bài toán khó của doanh nghiệp nội

Thứ Ba,  9/8/2016, 08:54 
Phương Quyên

“Robot hóa” và bài toán khó của doanh nghiệp nội

Phương Quyên

Dây chuyền sản xuất tự động của một doanh nghiệp chế biến gỗ. Ảnh: Uyên Viễn

(TBKTSG) - Sức đóng góp của trí tuệ nhân tạo ngày càng thể hiện rõ khả năng thay thế con người. Những rủi ro về mặt nhân lực và đòi hỏi về mặt năng suất khiến doanh nghiệp có nhu cầu trang bị máy móc, công nghệ... thay thế con người ngày càng nhiều hơn.

Rục rịch thay đổi

Năm 2004, Nguyễn Minh Kiên, Giám đốc điều hành Công ty công nghệ mIdeas, may mắn được tham gia các chương trình nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, tổ chức bởi các giáo sư người Nhật, dành cho các sinh viên Việt Nam. Đây là quãng thời gian, anh được tiếp cận với những khái niệm như big data, trí tuệ nhân tạo... “Đó là những kiến thức mà mãi đến 10-15 năm sau, nghĩa là tới thời điểm hiện nay mới manh nha ứng dụng vào thực tế”, Kiên nói.

Đầu năm 2016, Hana, nhân viên tư vấn ảo của mIdeas chính thức hoàn thiện, sau nhiều năm thử nghiệm. Theo Nguyễn Minh Kiên, Hana có khả năng tư vấn trực tuyến cho khoảng 70-80% nhu cầu thông tin của khách hàng, ở tất cả lĩnh vực, từ viễn thông đến y tế, giáo dục, ẩm thực... Ví dụ, ở lĩnh vực ẩm thực, Hana có thể tư vấn cho người dùng từ công thức chế biến, địa chỉ các quán ăn ngon, các thông tin liên quan... với tốc độ tương tác còn nhanh hơn cả người thực.

Hiện, đã có một số doanh nghiệp Việt Nam, trong đó, có một thương hiệu viễn thông lớn trở thành đối tác chiến lược của mIdeas, đưa Hana vào sử dụng. Không chỉ có thể giải quyết nhanh, Hana còn có lợi thế “học” rất giỏi, với tần suất 24/7. Nghĩa là, nhân viên tư vấn ảo này có thể cập nhật liên tục các thông tin, các lĩnh vực... Kiên cho biết khi có Hana, nhu cầu nhân lực tư vấn của doanh nghiệp sẽ giảm rất nhiều. Thay vì một đội ngũ nhân viên tư vấn 5 người để giải đáp cho 500 khách hàng/ngày thì nay, chỉ cần một người và Hana. Kiên nhận định “trí tuệ nhân tạo rõ ràng có thể giải phóng sức lao động của con người”. Và, đó là câu chuyện của doanh nghiệp Việt Nam ở thời điểm sắp tới chứ không phải là ở các quốc gia tiên tiến nào khác.

“Chúng tôi bắt đầu bỏ sản xuất những sản phẩm nhỏ. Máy in 3D đã có thể giải quyết vấn đề này tốt”, ông Trần Việt Tiến, Giám đốc Công ty Lavanto Home Décor chia sẻ. Là một doanh nghiệp chuyên xuất khẩu các vật phẩm trang trí, thủ công mỹ nghệ nổi tiếng sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu... trước những thay đổi không ngừng của thị trường quốc tế, Lavanto Home Décor buộc phải có những bước chuẩn bị. Đầu tiên là cơ cấu lại sản xuất, trang bị máy móc thiết bị, giảm thiểu lao động chân tay. “Tự động hóa, robot hóa đang là xu hướng mà nếu không chuẩn bị từ bây giờ, doanh nghiệp sẽ khó khăn trong những bước dài hơi phía trước”, ông Tiến nhận định. Theo ông bên cạnh vấn đề về cải thiện năng suất lao động, việc doanh nghiệp phải đối diện với quá nhiều rủi ro về mặt con người, từ chi phí đào tạo đến quản trị, nâng cao năng lực, bài toán giữ chân nhân viên... khiến doanh nghiệp phải chịu nhiều áp lực. Đó chính là lý do mà những ông chủ như ông sẽ chọn tự động hóa, khi có điều kiện, hơn là con người, nhất là trong lĩnh vực sản xuất.

Không chỉ Lavanto Home Décor đang triển khai ứng dụng công nghệ để cải thiện việc sản xuất. Nâng cao sản xuất cũng đang là vấn đề mà ban chấp hành Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (Hawa) ráo riết triển khai cho các doanh nghiệp thành viên, đón đầu những thay đổi trong tương lai. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Giám đốc điều hành Scansia Pacific, cho biết trong năm năm qua, đơn vị này đã dành ngân sách hơn 1 triệu đô la Mỹ để đầu tư cho máy móc. Ông tiết lộ, “trong vòng năm năm qua, nhân lực của Scansia Pacific tăng từ 800 lên 1200 người. Nhân lực tăng 40% nhưng năng suất lại tăng đến 250% là nhờ vào chiến lược đầu tư máy móc, các dây chuyền tự động, phần mềm quản lý...”.

Trong tương lai, công tác nhân sự của Scansia Pacific không còn là tìm kiếm nguồn lao động chân tay mà là đầu tư vào con người để có thể vận hành, ứng dụng tốt hệ thống máy móc, tạo ra sản phẩm. Như vậy, phần lớn nhu cầu nhân lực sẽ hoàn toàn khác so với hiện nay.

Vẫn là thách thức

Đánh giá về nhu cầu tự động hóa trong doanh nghiệp, ông Hải Phạm, chuyên gia tư vấn Open Consultant, cho biết hiện nhu cầu tự động hóa ở các doanh nghiệp sản xuất là khá lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc quyết định đầu tư. Lý do là chi phí đầu tư lớn, năng lực quản trị và lực cản từ chính nội bộ cũng không nhỏ. Theo ông Hải, ví dụ dễ thấy nhất là hầu hết công ty lớn đều có ứng dụng ERP nhưng thực tế giải pháp này còn rời rạc với các thiết bị và không cho ra được các báo cáo, dự đoán chính xác... “Đúng bản chất thì phải xây dựng được dây chuyền khép kín giữa các thành phần trong cả hệ thống với nhau. Hiện tại, trong các doanh nghiệp Việt Nam, con người vẫn còn tham gia vào hoạt động sản xuất nhiều lắm”, ông Hải nhận xét.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Chiến Thắng cho rằng, không chỉ hạn chế về mặt đầu tư, vấn đề am hiểu công nghệ cũng là một thách thức lớn với doanh nghiệp khi tiến đến tự động hóa. Bản thân Scansia Pacific cũng đã thất bại ngay từ những dự án đầu tư đầu tiên, khi chọn về dây chuyền sản xuất không phù hợp với điều kiện nhân lực hiện tại. Ông Thắng đánh giá: “Giá nhân công ngày một tăng trong khi đòi hỏi từ phía khách hàng luôn là giá thành phải ngày càng giảm. Chỉ có sử dụng trí tuệ nhân tạo cũng như sức lao động của máy móc thì doanh nghiệp mới giải được bài toán này”. Theo ông Thắng, các công xưởng thế giới đang ứng dụng rất tốt sức lao động cũng như trí tuệ nhân tạo. Lợi thế nhân công giá rẻ chắc chắn không duy trì được lâu, doanh nghiệp Việt Nam cần phải có lộ trình ngay từ bây giờ mới có thể theo kịp.

Tuy nhiên, không còn quá nhiều thời gian để nghĩ đến vấn đề này. Ông Hải cảnh báo: “Nếu trong bảy năm tới khả năng ứng dụng tự động hóa của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam không thay đổi sẽ rất khó lòng mở rộng thị trường và giữ cho doanh nghiệp ổn định”. Theo vị chuyên gia tư vấn này, trong bước chuyển giao, để tự động hóa được các hoạt động của máy móc, doanh nghiệp cần sử dụng con người và cần lưu thông tin lại để trở thành dữ liệu phân tích. Đây cũng là mô hình mà các công ty sản xuất đầu ngành đang làm. 

 

Xem thêm:

Nhân lực trước áp lực tự động hóa: Thay đổi hay là chết?

Thời của trí tuệ nhân tạo

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Tận dụng công nghệ để xây dựng và quản trị thương hiệu hữu hiệu
Giao dịch M&A: Những điểm cần chú ý khi khung pháp lý thay đổi
Cổ đông lớn có những quyền gì trong doanh nghiệp?
DNES cần tự chủ tài chính hơn để linh hoạt trong ươm tạo doanh nghiệp
Hỗ trợ 30-50 ngàn doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số
“Robot hóa” và bài toán khó của doanh nghiệp nội
Phương Quyên
Thứ Ba,  9/8/2016, 08:54 

“Robot hóa” và bài toán khó của doanh nghiệp nội

Phương Quyên

Dây chuyền sản xuất tự động của một doanh nghiệp chế biến gỗ. Ảnh: Uyên Viễn

(TBKTSG) - Sức đóng góp của trí tuệ nhân tạo ngày càng thể hiện rõ khả năng thay thế con người. Những rủi ro về mặt nhân lực và đòi hỏi về mặt năng suất khiến doanh nghiệp có nhu cầu trang bị máy móc, công nghệ... thay thế con người ngày càng nhiều hơn.

Rục rịch thay đổi

Năm 2004, Nguyễn Minh Kiên, Giám đốc điều hành Công ty công nghệ mIdeas, may mắn được tham gia các chương trình nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, tổ chức bởi các giáo sư người Nhật, dành cho các sinh viên Việt Nam. Đây là quãng thời gian, anh được tiếp cận với những khái niệm như big data, trí tuệ nhân tạo... “Đó là những kiến thức mà mãi đến 10-15 năm sau, nghĩa là tới thời điểm hiện nay mới manh nha ứng dụng vào thực tế”, Kiên nói.

Đầu năm 2016, Hana, nhân viên tư vấn ảo của mIdeas chính thức hoàn thiện, sau nhiều năm thử nghiệm. Theo Nguyễn Minh Kiên, Hana có khả năng tư vấn trực tuyến cho khoảng 70-80% nhu cầu thông tin của khách hàng, ở tất cả lĩnh vực, từ viễn thông đến y tế, giáo dục, ẩm thực... Ví dụ, ở lĩnh vực ẩm thực, Hana có thể tư vấn cho người dùng từ công thức chế biến, địa chỉ các quán ăn ngon, các thông tin liên quan... với tốc độ tương tác còn nhanh hơn cả người thực.

Hiện, đã có một số doanh nghiệp Việt Nam, trong đó, có một thương hiệu viễn thông lớn trở thành đối tác chiến lược của mIdeas, đưa Hana vào sử dụng. Không chỉ có thể giải quyết nhanh, Hana còn có lợi thế “học” rất giỏi, với tần suất 24/7. Nghĩa là, nhân viên tư vấn ảo này có thể cập nhật liên tục các thông tin, các lĩnh vực... Kiên cho biết khi có Hana, nhu cầu nhân lực tư vấn của doanh nghiệp sẽ giảm rất nhiều. Thay vì một đội ngũ nhân viên tư vấn 5 người để giải đáp cho 500 khách hàng/ngày thì nay, chỉ cần một người và Hana. Kiên nhận định “trí tuệ nhân tạo rõ ràng có thể giải phóng sức lao động của con người”. Và, đó là câu chuyện của doanh nghiệp Việt Nam ở thời điểm sắp tới chứ không phải là ở các quốc gia tiên tiến nào khác.

“Chúng tôi bắt đầu bỏ sản xuất những sản phẩm nhỏ. Máy in 3D đã có thể giải quyết vấn đề này tốt”, ông Trần Việt Tiến, Giám đốc Công ty Lavanto Home Décor chia sẻ. Là một doanh nghiệp chuyên xuất khẩu các vật phẩm trang trí, thủ công mỹ nghệ nổi tiếng sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu... trước những thay đổi không ngừng của thị trường quốc tế, Lavanto Home Décor buộc phải có những bước chuẩn bị. Đầu tiên là cơ cấu lại sản xuất, trang bị máy móc thiết bị, giảm thiểu lao động chân tay. “Tự động hóa, robot hóa đang là xu hướng mà nếu không chuẩn bị từ bây giờ, doanh nghiệp sẽ khó khăn trong những bước dài hơi phía trước”, ông Tiến nhận định. Theo ông bên cạnh vấn đề về cải thiện năng suất lao động, việc doanh nghiệp phải đối diện với quá nhiều rủi ro về mặt con người, từ chi phí đào tạo đến quản trị, nâng cao năng lực, bài toán giữ chân nhân viên... khiến doanh nghiệp phải chịu nhiều áp lực. Đó chính là lý do mà những ông chủ như ông sẽ chọn tự động hóa, khi có điều kiện, hơn là con người, nhất là trong lĩnh vực sản xuất.

Không chỉ Lavanto Home Décor đang triển khai ứng dụng công nghệ để cải thiện việc sản xuất. Nâng cao sản xuất cũng đang là vấn đề mà ban chấp hành Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (Hawa) ráo riết triển khai cho các doanh nghiệp thành viên, đón đầu những thay đổi trong tương lai. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Giám đốc điều hành Scansia Pacific, cho biết trong năm năm qua, đơn vị này đã dành ngân sách hơn 1 triệu đô la Mỹ để đầu tư cho máy móc. Ông tiết lộ, “trong vòng năm năm qua, nhân lực của Scansia Pacific tăng từ 800 lên 1200 người. Nhân lực tăng 40% nhưng năng suất lại tăng đến 250% là nhờ vào chiến lược đầu tư máy móc, các dây chuyền tự động, phần mềm quản lý...”.

Trong tương lai, công tác nhân sự của Scansia Pacific không còn là tìm kiếm nguồn lao động chân tay mà là đầu tư vào con người để có thể vận hành, ứng dụng tốt hệ thống máy móc, tạo ra sản phẩm. Như vậy, phần lớn nhu cầu nhân lực sẽ hoàn toàn khác so với hiện nay.

Vẫn là thách thức

Đánh giá về nhu cầu tự động hóa trong doanh nghiệp, ông Hải Phạm, chuyên gia tư vấn Open Consultant, cho biết hiện nhu cầu tự động hóa ở các doanh nghiệp sản xuất là khá lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc quyết định đầu tư. Lý do là chi phí đầu tư lớn, năng lực quản trị và lực cản từ chính nội bộ cũng không nhỏ. Theo ông Hải, ví dụ dễ thấy nhất là hầu hết công ty lớn đều có ứng dụng ERP nhưng thực tế giải pháp này còn rời rạc với các thiết bị và không cho ra được các báo cáo, dự đoán chính xác... “Đúng bản chất thì phải xây dựng được dây chuyền khép kín giữa các thành phần trong cả hệ thống với nhau. Hiện tại, trong các doanh nghiệp Việt Nam, con người vẫn còn tham gia vào hoạt động sản xuất nhiều lắm”, ông Hải nhận xét.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Chiến Thắng cho rằng, không chỉ hạn chế về mặt đầu tư, vấn đề am hiểu công nghệ cũng là một thách thức lớn với doanh nghiệp khi tiến đến tự động hóa. Bản thân Scansia Pacific cũng đã thất bại ngay từ những dự án đầu tư đầu tiên, khi chọn về dây chuyền sản xuất không phù hợp với điều kiện nhân lực hiện tại. Ông Thắng đánh giá: “Giá nhân công ngày một tăng trong khi đòi hỏi từ phía khách hàng luôn là giá thành phải ngày càng giảm. Chỉ có sử dụng trí tuệ nhân tạo cũng như sức lao động của máy móc thì doanh nghiệp mới giải được bài toán này”. Theo ông Thắng, các công xưởng thế giới đang ứng dụng rất tốt sức lao động cũng như trí tuệ nhân tạo. Lợi thế nhân công giá rẻ chắc chắn không duy trì được lâu, doanh nghiệp Việt Nam cần phải có lộ trình ngay từ bây giờ mới có thể theo kịp.

Tuy nhiên, không còn quá nhiều thời gian để nghĩ đến vấn đề này. Ông Hải cảnh báo: “Nếu trong bảy năm tới khả năng ứng dụng tự động hóa của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam không thay đổi sẽ rất khó lòng mở rộng thị trường và giữ cho doanh nghiệp ổn định”. Theo vị chuyên gia tư vấn này, trong bước chuyển giao, để tự động hóa được các hoạt động của máy móc, doanh nghiệp cần sử dụng con người và cần lưu thông tin lại để trở thành dữ liệu phân tích. Đây cũng là mô hình mà các công ty sản xuất đầu ngành đang làm. 

 

Xem thêm:

Nhân lực trước áp lực tự động hóa: Thay đổi hay là chết?

Thời của trí tuệ nhân tạo

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Yến Dung, Phó thư ký tòa soạn: Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.