Thứ Ba,  14/8/2018, 18:23 
Đặt báo in

Châu Âu muốn giữ thị trường Iran

Trúc Diễm
Thứ Sáu,  18/5/2018, 21:22 

Châu Âu muốn giữ thị trường Iran

Trúc Diễm

(TBKTSG) - Châu Âu đang tìm mọi giải pháp từ ngoại giao tới pháp lý để ngăn chặn tác động tiêu cực tới các doanh nghiệp của họ ở Iran, sau khi Mỹ bất ngờ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran.

Xe Peugeot 206 tại nhà máy sản xuất ô tô Iran Khodro gần thủ đô Tehran. Các quan chức châu Âu muốn bảo vệ các công ty của mình khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ trong khi vẫn hoạt động kinh doanh tại Iran.Ảnh: The New York Times

Đổ xô về “miền đất hứa”

Sau khi Iran đạt được thỏa thuận dừng chương trình vũ khí hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế vào năm 2015, các công ty châu Âu đã nhanh chóng đầu tư vào Iran.

Các nhà sản xuất ô tô lớn như Daimler (Đức) và PSA Peugeot Citroën (Pháp) đã liên kết với các đối tác Iran để phân phối xe. Siemens của Đức đã ký hợp đồng để cung cấp đầu máy xe lửa. Total của Pháp thì khởi động một dự án khai thác khí đốt ngoài khơi... Giờ đây triển vọng của họ tại thị trường Iran dường như u ám hơn khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Với dân số khoảng 82 triệu người và trữ lượng dầu đáng kể, Iran chính là biểu tượng của một nền kinh tế mới nổi đầy tiềm năng nhưng chưa được khai phá. Đây là cơ hội hiếm có cho các công ty phương Tây.

Trong khi nhiều công ty Mỹ còn chưa nhận được giấy phép hoạt động tại Iran hoặc vẫn đang quan sát từ xa thì các doanh nghiệp châu Âu đã nhanh chân nhảy vào thị trường này. Tại Đức, một số công ty đã tăng trưởng mạnh nhờ vào việc bán máy móc sản xuất, cơ sở hạ tầng lưới điện và thiết bị xây dựng mà Iran cần để xây dựng nền kinh tế hiện đại.

Kim ngạch xuất khẩu từ Liên hiệp châu Âu sang Iran tăng khoảng một phần ba trong năm ngoái, đạt con số 10,8 tỉ euro, tương đương khoảng 12,8 tỉ đô la Mỹ. Tuy vậy, Iran vẫn chỉ đứng thứ 33 trong số các đối tác thương mại của khối.

“Quan hệ kinh tế Đức-Iran chưa tương xứng với tiềm năng”, Volker Treier, thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức, cho biết.

Tuy nhiên, theo ông Treier, với quyết định mới đây của Tổng thống D.Trump, viễn cảnh phát triển kinh doanh của các công ty châu Âu với Iran trở nên mơ hồ.

Sau khi lệnh cấm vận được dỡ bỏ năm 2015, hàng loạt công ty tầm cỡ của châu Âu đã đổ bộ vào Iran. Năm 2015, Airbus của Pháp đã ký một thỏa thuận xây dựng lại đội bay của hãng hàng không Iran Air với hơn 100 máy bay, trong đó bao gồm hơn chục máy bay khổng lồ A380. Kể từ đó đến nay, Airbus mới chỉ bàn giao ba máy bay, trong đó không có chiếc máy bay lớn nào.

Trong năm 2016, Daimler đã ký một thỏa thuận với đối tác Iran Khodro, một nhà sản xuất xe có trụ sở tại Tehran, để phân phối xe tải thương hiệu Fuso. Iran cũng đã ký thỏa thuận hợp tác với Total để phát triển khí đốt ngoài khơi. Tuy nhiên, với diễn biến mới, liệu Total có thể duy trì được cam kết với đối tác Iran hay không vẫn là một câu hỏi lớn.

Patrick Pouyanné, Giám đốc điều hành của Total, cho biết họ đã ký thỏa thuận với Iran trước khi có quyết định của ông Trump, do đó, Total phải được hưởng lợi từ điều khoản trước đó và có quyền yêu cầu Mỹ miễn trừ trừng phạt để tiếp tục hoạt động tại đây. Total cũng tính tới khả năng chuyển nhượng cổ phiếu cho đối tác của mình là CNPC, một công ty dầu khí nhà nước của Trung Quốc.

Loay hoay tìm giải pháp

Pháp đã kêu gọi châu Âu không nên quá phụ thuộc vào vai trò của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire phát biểu trên đài phát thanh Europe-1 vào thứ Sáu tuần trước cho rằng châu Âu không nên coi Mỹ là “cảnh sát kinh tế thế giới”.

“Chúng ta có muốn trở thành những người chỉ tuân theo các quyết định của Mỹ?”, Bruno Le Maire đặt câu hỏi. “Hay chúng ta muốn nói rằng chúng ta có lợi ích kinh tế riêng, chúng ta nên xem xét việc tiếp tục hợp tác thương mại với Iran?”.

Trong nhiều tháng qua, các quốc gia châu Âu đã cố gắng thuyết phục ông Trump giữ thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng đã thất bại. Iran cho biết nước này có thể tiếp tục làm giàu uranium với tỷ lệ cao hơn trong những tuần tới nếu thỏa thuận hạt nhân không còn tác dụng sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã công khai bảo vệ thỏa thuận quốc tế này và duy trì hòa bình tại khu vực Trung Đông.

Trong khi đó, điện Kremlin cho biết, Nga và các đồng minh thuộc Liên Xô cũ của mình sẽ ký một hiệp định thương mại tự do với Iran. Hiệp định giữa Iran, Nga và các thành viên khác của Liên minh kinh tế Á-Âu sẽ được ký kết vào tuần tới.

Chủ tịch ban chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu Federica Mogherini khẳng định, Mỹ không thể đơn phương quyết định được tương lai của một thỏa thuận quốc tế.

“Thỏa thuận này không phải là một hiệp ước song phương. Đó là một Nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc và nó thuộc về toàn thế giới”, bà Mogherini nói, đồng thời kêu gọi các bên tham gia bình tĩnh.

Bên cạnh biện pháp ngoại giao, các quốc gia châu Âu cũng đang tìm biện pháp để bảo vệ các công ty đã đổ tiền đầu tư vào thị trường Iran, nhưng theo nhiều chuyên gia, lựa chọn của châu Âu rất hạn chế.

Theo biện pháp trừng phạt mới của Mỹ, các công ty trên toàn thế giới phải ngừng kinh doanh với Iran hoặc có nguy cơ hứng chịu các hình phạt của Mỹ. Các biện pháp trừng phạt sẽ không chỉ ngăn cản các công ty Mỹ làm ăn với Iran, mà còn làm tổn thương tới châu Âu và các công ty khác bằng cách cấm họ sử dụng hệ thống ngân hàng Mỹ, trừ khi họ cắt mối liên hệ với Iran.

Bộ trưởng Tài chính Pháp cho biết trong tuần vừa qua, ông đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin ba điều: đưa ra trường hợp ngoại lệ đối với công ty Pháp đang hoạt động tại Iran; hoặc vẫn tiếp tục áp dụng các thỏa thuận thương mại được ký kết sau thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015; hoặc gia hạn thời gian 90 ngày để giảm hoạt động ở Iran.

Tuy nhiên, ông Le Maire thừa nhận ông không biết liệu những yêu cầu mà ông đưa ra có được đáp ứng.

Đối mặt với thực tế trên, ông Le Maire cho rằng EU cần tăng cường cơ sở pháp lý của mình để có thể chống lại các mối đe dọa của Mỹ trong tương lai.

Một trong những biện pháp mà EU cân nhắc là thực thi một đạo luật năm 1996 (blocking statute) nhằm cho phép các công ty châu Âu có thể tránh được các biện pháp trừng phạt. Ngoài ra, EU có thể tạo ra một cơ chế tài chính độc lập, cho phép các công ty châu Âu giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng Mỹ.

Tới nay vẫn chưa biết các biện pháp mà châu Âu đưa ra là gì nhưng dường như các tập đoàn khổng lồ của khối này chưa thể từ bỏ được thị trường tiềm năng Iran.

“Chúng tôi tiếp tục quan tâm đến việc xác định vai trò mà Shell có thể có trong việc phát triển tiềm năng năng lượng của Iran trong phạm vi các luật hiện hành”, Royal Dutch Shell cho biết.

Andreas Schweitzer, Giám đốc điều hành của Arjan Capital, một công ty ở London chuyên tư vấn cho các công ty đầu tư vào Iran, cho hay các công ty khác cũng hoàn toàn có thể hoạt động tại Iran nếu họ đủ lớn và đủ giàu để xử lý rủi ro.

“Những công ty muốn chiếm lĩnh thị trường 80 triệu dân, một khi đã có chiến lược dài hạn... họ sẽ đến đây đầu tư dù có hoặc không có ông Trump”, ông nói. 

In bài Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
GIAO THƯƠNG
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
KHUYẾN MÃI
WEB GIÁ RẺ
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
GHI NHẬN
BẠN ĐỌC VIẾT
BLOG
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
QUẢN TRỊ SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
MỘT VÒNG DOANH NGHIỆP
DỮ LIỆU DOANH NGHIỆP
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
VIỆC GÌ? Ở ĐÂU?
ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
QUY HOẠCH - HẠ TẦNG
DỰ ÁN
GÓC TƯ VẤN
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
THỊ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web www.thesaigontimes.vn. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.
Châu Âu muốn giữ thị trường Iran
Thứ Sáu,  18/5/2018, 21:22 
Trúc Diễm

Châu Âu muốn giữ thị trường Iran

Trúc Diễm

(TBKTSG) - Châu Âu đang tìm mọi giải pháp từ ngoại giao tới pháp lý để ngăn chặn tác động tiêu cực tới các doanh nghiệp của họ ở Iran, sau khi Mỹ bất ngờ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran.

Xe Peugeot 206 tại nhà máy sản xuất ô tô Iran Khodro gần thủ đô Tehran. Các quan chức châu Âu muốn bảo vệ các công ty của mình khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ trong khi vẫn hoạt động kinh doanh tại Iran.Ảnh: The New York Times

Đổ xô về “miền đất hứa”

Sau khi Iran đạt được thỏa thuận dừng chương trình vũ khí hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế vào năm 2015, các công ty châu Âu đã nhanh chóng đầu tư vào Iran.

Các nhà sản xuất ô tô lớn như Daimler (Đức) và PSA Peugeot Citroën (Pháp) đã liên kết với các đối tác Iran để phân phối xe. Siemens của Đức đã ký hợp đồng để cung cấp đầu máy xe lửa. Total của Pháp thì khởi động một dự án khai thác khí đốt ngoài khơi... Giờ đây triển vọng của họ tại thị trường Iran dường như u ám hơn khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Với dân số khoảng 82 triệu người và trữ lượng dầu đáng kể, Iran chính là biểu tượng của một nền kinh tế mới nổi đầy tiềm năng nhưng chưa được khai phá. Đây là cơ hội hiếm có cho các công ty phương Tây.

Trong khi nhiều công ty Mỹ còn chưa nhận được giấy phép hoạt động tại Iran hoặc vẫn đang quan sát từ xa thì các doanh nghiệp châu Âu đã nhanh chân nhảy vào thị trường này. Tại Đức, một số công ty đã tăng trưởng mạnh nhờ vào việc bán máy móc sản xuất, cơ sở hạ tầng lưới điện và thiết bị xây dựng mà Iran cần để xây dựng nền kinh tế hiện đại.

Kim ngạch xuất khẩu từ Liên hiệp châu Âu sang Iran tăng khoảng một phần ba trong năm ngoái, đạt con số 10,8 tỉ euro, tương đương khoảng 12,8 tỉ đô la Mỹ. Tuy vậy, Iran vẫn chỉ đứng thứ 33 trong số các đối tác thương mại của khối.

“Quan hệ kinh tế Đức-Iran chưa tương xứng với tiềm năng”, Volker Treier, thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức, cho biết.

Tuy nhiên, theo ông Treier, với quyết định mới đây của Tổng thống D.Trump, viễn cảnh phát triển kinh doanh của các công ty châu Âu với Iran trở nên mơ hồ.

Sau khi lệnh cấm vận được dỡ bỏ năm 2015, hàng loạt công ty tầm cỡ của châu Âu đã đổ bộ vào Iran. Năm 2015, Airbus của Pháp đã ký một thỏa thuận xây dựng lại đội bay của hãng hàng không Iran Air với hơn 100 máy bay, trong đó bao gồm hơn chục máy bay khổng lồ A380. Kể từ đó đến nay, Airbus mới chỉ bàn giao ba máy bay, trong đó không có chiếc máy bay lớn nào.

Trong năm 2016, Daimler đã ký một thỏa thuận với đối tác Iran Khodro, một nhà sản xuất xe có trụ sở tại Tehran, để phân phối xe tải thương hiệu Fuso. Iran cũng đã ký thỏa thuận hợp tác với Total để phát triển khí đốt ngoài khơi. Tuy nhiên, với diễn biến mới, liệu Total có thể duy trì được cam kết với đối tác Iran hay không vẫn là một câu hỏi lớn.

Patrick Pouyanné, Giám đốc điều hành của Total, cho biết họ đã ký thỏa thuận với Iran trước khi có quyết định của ông Trump, do đó, Total phải được hưởng lợi từ điều khoản trước đó và có quyền yêu cầu Mỹ miễn trừ trừng phạt để tiếp tục hoạt động tại đây. Total cũng tính tới khả năng chuyển nhượng cổ phiếu cho đối tác của mình là CNPC, một công ty dầu khí nhà nước của Trung Quốc.

Loay hoay tìm giải pháp

Pháp đã kêu gọi châu Âu không nên quá phụ thuộc vào vai trò của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire phát biểu trên đài phát thanh Europe-1 vào thứ Sáu tuần trước cho rằng châu Âu không nên coi Mỹ là “cảnh sát kinh tế thế giới”.

“Chúng ta có muốn trở thành những người chỉ tuân theo các quyết định của Mỹ?”, Bruno Le Maire đặt câu hỏi. “Hay chúng ta muốn nói rằng chúng ta có lợi ích kinh tế riêng, chúng ta nên xem xét việc tiếp tục hợp tác thương mại với Iran?”.

Trong nhiều tháng qua, các quốc gia châu Âu đã cố gắng thuyết phục ông Trump giữ thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng đã thất bại. Iran cho biết nước này có thể tiếp tục làm giàu uranium với tỷ lệ cao hơn trong những tuần tới nếu thỏa thuận hạt nhân không còn tác dụng sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã công khai bảo vệ thỏa thuận quốc tế này và duy trì hòa bình tại khu vực Trung Đông.

Trong khi đó, điện Kremlin cho biết, Nga và các đồng minh thuộc Liên Xô cũ của mình sẽ ký một hiệp định thương mại tự do với Iran. Hiệp định giữa Iran, Nga và các thành viên khác của Liên minh kinh tế Á-Âu sẽ được ký kết vào tuần tới.

Chủ tịch ban chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu Federica Mogherini khẳng định, Mỹ không thể đơn phương quyết định được tương lai của một thỏa thuận quốc tế.

“Thỏa thuận này không phải là một hiệp ước song phương. Đó là một Nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc và nó thuộc về toàn thế giới”, bà Mogherini nói, đồng thời kêu gọi các bên tham gia bình tĩnh.

Bên cạnh biện pháp ngoại giao, các quốc gia châu Âu cũng đang tìm biện pháp để bảo vệ các công ty đã đổ tiền đầu tư vào thị trường Iran, nhưng theo nhiều chuyên gia, lựa chọn của châu Âu rất hạn chế.

Theo biện pháp trừng phạt mới của Mỹ, các công ty trên toàn thế giới phải ngừng kinh doanh với Iran hoặc có nguy cơ hứng chịu các hình phạt của Mỹ. Các biện pháp trừng phạt sẽ không chỉ ngăn cản các công ty Mỹ làm ăn với Iran, mà còn làm tổn thương tới châu Âu và các công ty khác bằng cách cấm họ sử dụng hệ thống ngân hàng Mỹ, trừ khi họ cắt mối liên hệ với Iran.

Bộ trưởng Tài chính Pháp cho biết trong tuần vừa qua, ông đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin ba điều: đưa ra trường hợp ngoại lệ đối với công ty Pháp đang hoạt động tại Iran; hoặc vẫn tiếp tục áp dụng các thỏa thuận thương mại được ký kết sau thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015; hoặc gia hạn thời gian 90 ngày để giảm hoạt động ở Iran.

Tuy nhiên, ông Le Maire thừa nhận ông không biết liệu những yêu cầu mà ông đưa ra có được đáp ứng.

Đối mặt với thực tế trên, ông Le Maire cho rằng EU cần tăng cường cơ sở pháp lý của mình để có thể chống lại các mối đe dọa của Mỹ trong tương lai.

Một trong những biện pháp mà EU cân nhắc là thực thi một đạo luật năm 1996 (blocking statute) nhằm cho phép các công ty châu Âu có thể tránh được các biện pháp trừng phạt. Ngoài ra, EU có thể tạo ra một cơ chế tài chính độc lập, cho phép các công ty châu Âu giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng Mỹ.

Tới nay vẫn chưa biết các biện pháp mà châu Âu đưa ra là gì nhưng dường như các tập đoàn khổng lồ của khối này chưa thể từ bỏ được thị trường tiềm năng Iran.

“Chúng tôi tiếp tục quan tâm đến việc xác định vai trò mà Shell có thể có trong việc phát triển tiềm năng năng lượng của Iran trong phạm vi các luật hiện hành”, Royal Dutch Shell cho biết.

Andreas Schweitzer, Giám đốc điều hành của Arjan Capital, một công ty ở London chuyên tư vấn cho các công ty đầu tư vào Iran, cho hay các công ty khác cũng hoàn toàn có thể hoạt động tại Iran nếu họ đủ lớn và đủ giàu để xử lý rủi ro.

“Những công ty muốn chiếm lĩnh thị trường 80 triệu dân, một khi đã có chiến lược dài hạn... họ sẽ đến đây đầu tư dù có hoặc không có ông Trump”, ông nói. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC

Mobile

Châu Âu muốn giữ thị trường Iran
Thứ Sáu,  18/5/2018, 21:22 
Trúc Diễm

Châu Âu muốn giữ thị trường Iran

Trúc Diễm

(TBKTSG) - Châu Âu đang tìm mọi giải pháp từ ngoại giao tới pháp lý để ngăn chặn tác động tiêu cực tới các doanh nghiệp của họ ở Iran, sau khi Mỹ bất ngờ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran.

Xe Peugeot 206 tại nhà máy sản xuất ô tô Iran Khodro gần thủ đô Tehran. Các quan chức châu Âu muốn bảo vệ các công ty của mình khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ trong khi vẫn hoạt động kinh doanh tại Iran.Ảnh: The New York Times

Đổ xô về “miền đất hứa”

Sau khi Iran đạt được thỏa thuận dừng chương trình vũ khí hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế vào năm 2015, các công ty châu Âu đã nhanh chóng đầu tư vào Iran.

Các nhà sản xuất ô tô lớn như Daimler (Đức) và PSA Peugeot Citroën (Pháp) đã liên kết với các đối tác Iran để phân phối xe. Siemens của Đức đã ký hợp đồng để cung cấp đầu máy xe lửa. Total của Pháp thì khởi động một dự án khai thác khí đốt ngoài khơi... Giờ đây triển vọng của họ tại thị trường Iran dường như u ám hơn khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Với dân số khoảng 82 triệu người và trữ lượng dầu đáng kể, Iran chính là biểu tượng của một nền kinh tế mới nổi đầy tiềm năng nhưng chưa được khai phá. Đây là cơ hội hiếm có cho các công ty phương Tây.

Trong khi nhiều công ty Mỹ còn chưa nhận được giấy phép hoạt động tại Iran hoặc vẫn đang quan sát từ xa thì các doanh nghiệp châu Âu đã nhanh chân nhảy vào thị trường này. Tại Đức, một số công ty đã tăng trưởng mạnh nhờ vào việc bán máy móc sản xuất, cơ sở hạ tầng lưới điện và thiết bị xây dựng mà Iran cần để xây dựng nền kinh tế hiện đại.

Kim ngạch xuất khẩu từ Liên hiệp châu Âu sang Iran tăng khoảng một phần ba trong năm ngoái, đạt con số 10,8 tỉ euro, tương đương khoảng 12,8 tỉ đô la Mỹ. Tuy vậy, Iran vẫn chỉ đứng thứ 33 trong số các đối tác thương mại của khối.

“Quan hệ kinh tế Đức-Iran chưa tương xứng với tiềm năng”, Volker Treier, thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức, cho biết.

Tuy nhiên, theo ông Treier, với quyết định mới đây của Tổng thống D.Trump, viễn cảnh phát triển kinh doanh của các công ty châu Âu với Iran trở nên mơ hồ.

Sau khi lệnh cấm vận được dỡ bỏ năm 2015, hàng loạt công ty tầm cỡ của châu Âu đã đổ bộ vào Iran. Năm 2015, Airbus của Pháp đã ký một thỏa thuận xây dựng lại đội bay của hãng hàng không Iran Air với hơn 100 máy bay, trong đó bao gồm hơn chục máy bay khổng lồ A380. Kể từ đó đến nay, Airbus mới chỉ bàn giao ba máy bay, trong đó không có chiếc máy bay lớn nào.

Trong năm 2016, Daimler đã ký một thỏa thuận với đối tác Iran Khodro, một nhà sản xuất xe có trụ sở tại Tehran, để phân phối xe tải thương hiệu Fuso. Iran cũng đã ký thỏa thuận hợp tác với Total để phát triển khí đốt ngoài khơi. Tuy nhiên, với diễn biến mới, liệu Total có thể duy trì được cam kết với đối tác Iran hay không vẫn là một câu hỏi lớn.

Patrick Pouyanné, Giám đốc điều hành của Total, cho biết họ đã ký thỏa thuận với Iran trước khi có quyết định của ông Trump, do đó, Total phải được hưởng lợi từ điều khoản trước đó và có quyền yêu cầu Mỹ miễn trừ trừng phạt để tiếp tục hoạt động tại đây. Total cũng tính tới khả năng chuyển nhượng cổ phiếu cho đối tác của mình là CNPC, một công ty dầu khí nhà nước của Trung Quốc.

Loay hoay tìm giải pháp

Pháp đã kêu gọi châu Âu không nên quá phụ thuộc vào vai trò của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire phát biểu trên đài phát thanh Europe-1 vào thứ Sáu tuần trước cho rằng châu Âu không nên coi Mỹ là “cảnh sát kinh tế thế giới”.

“Chúng ta có muốn trở thành những người chỉ tuân theo các quyết định của Mỹ?”, Bruno Le Maire đặt câu hỏi. “Hay chúng ta muốn nói rằng chúng ta có lợi ích kinh tế riêng, chúng ta nên xem xét việc tiếp tục hợp tác thương mại với Iran?”.

Trong nhiều tháng qua, các quốc gia châu Âu đã cố gắng thuyết phục ông Trump giữ thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng đã thất bại. Iran cho biết nước này có thể tiếp tục làm giàu uranium với tỷ lệ cao hơn trong những tuần tới nếu thỏa thuận hạt nhân không còn tác dụng sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã công khai bảo vệ thỏa thuận quốc tế này và duy trì hòa bình tại khu vực Trung Đông.

Trong khi đó, điện Kremlin cho biết, Nga và các đồng minh thuộc Liên Xô cũ của mình sẽ ký một hiệp định thương mại tự do với Iran. Hiệp định giữa Iran, Nga và các thành viên khác của Liên minh kinh tế Á-Âu sẽ được ký kết vào tuần tới.

Chủ tịch ban chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu Federica Mogherini khẳng định, Mỹ không thể đơn phương quyết định được tương lai của một thỏa thuận quốc tế.

“Thỏa thuận này không phải là một hiệp ước song phương. Đó là một Nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc và nó thuộc về toàn thế giới”, bà Mogherini nói, đồng thời kêu gọi các bên tham gia bình tĩnh.

Bên cạnh biện pháp ngoại giao, các quốc gia châu Âu cũng đang tìm biện pháp để bảo vệ các công ty đã đổ tiền đầu tư vào thị trường Iran, nhưng theo nhiều chuyên gia, lựa chọn của châu Âu rất hạn chế.

Theo biện pháp trừng phạt mới của Mỹ, các công ty trên toàn thế giới phải ngừng kinh doanh với Iran hoặc có nguy cơ hứng chịu các hình phạt của Mỹ. Các biện pháp trừng phạt sẽ không chỉ ngăn cản các công ty Mỹ làm ăn với Iran, mà còn làm tổn thương tới châu Âu và các công ty khác bằng cách cấm họ sử dụng hệ thống ngân hàng Mỹ, trừ khi họ cắt mối liên hệ với Iran.

Bộ trưởng Tài chính Pháp cho biết trong tuần vừa qua, ông đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin ba điều: đưa ra trường hợp ngoại lệ đối với công ty Pháp đang hoạt động tại Iran; hoặc vẫn tiếp tục áp dụng các thỏa thuận thương mại được ký kết sau thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015; hoặc gia hạn thời gian 90 ngày để giảm hoạt động ở Iran.

Tuy nhiên, ông Le Maire thừa nhận ông không biết liệu những yêu cầu mà ông đưa ra có được đáp ứng.

Đối mặt với thực tế trên, ông Le Maire cho rằng EU cần tăng cường cơ sở pháp lý của mình để có thể chống lại các mối đe dọa của Mỹ trong tương lai.

Một trong những biện pháp mà EU cân nhắc là thực thi một đạo luật năm 1996 (blocking statute) nhằm cho phép các công ty châu Âu có thể tránh được các biện pháp trừng phạt. Ngoài ra, EU có thể tạo ra một cơ chế tài chính độc lập, cho phép các công ty châu Âu giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng Mỹ.

Tới nay vẫn chưa biết các biện pháp mà châu Âu đưa ra là gì nhưng dường như các tập đoàn khổng lồ của khối này chưa thể từ bỏ được thị trường tiềm năng Iran.

“Chúng tôi tiếp tục quan tâm đến việc xác định vai trò mà Shell có thể có trong việc phát triển tiềm năng năng lượng của Iran trong phạm vi các luật hiện hành”, Royal Dutch Shell cho biết.

Andreas Schweitzer, Giám đốc điều hành của Arjan Capital, một công ty ở London chuyên tư vấn cho các công ty đầu tư vào Iran, cho hay các công ty khác cũng hoàn toàn có thể hoạt động tại Iran nếu họ đủ lớn và đủ giàu để xử lý rủi ro.

“Những công ty muốn chiếm lĩnh thị trường 80 triệu dân, một khi đã có chiến lược dài hạn... họ sẽ đến đây đầu tư dù có hoặc không có ông Trump”, ông nói. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC