Mobile

Thụy Điển cân nhắc về tương lai không tiền mặt
Thứ Hai,  17/12/2018, 13:48 
Minh Huy

Thụy Điển cân nhắc về tương lai không tiền mặt

Minh Huy

(TBVTSG) - Tiền mặt tại Thụy Điển đang biến mất nhanh hơn ở bất kỳ nước nào trên thế giới khiến nhiều quốc gia đang đi theo hướng một xã hội không tiền mặt khát khao, thèm muốn. Nhưng các quan chức ở quốc gia Bắc Âu này lại muốn làm chậm quá trình này để tính toán lại tác động của nó đối với kinh tế và xã hội.

Hơn 4.000 người Thụy Điển đã cho cấy chip vào bàn tay để trả tiền vé tàu hoặc thức ăn, mở cửa vào văn phòng…

Rất ít quốc gia tiến tới một xã hội không dùng tiền mặt nhanh như Thụy Điển. Khoảng một nửa số nhà bán lẻ tại nước này thậm chí dự báo họ sẽ chấm dứt chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt trước năm 2025. Đi xa hơn, có bản thống kê dự báo cho rằng tiền mặt sẽ gần như biến mất tại quốc gia Bắc Âu này vào năm 2030.

Diễn ra quá nhanh

Dù vậy, tiền mặt đang biến mất quá nhanh đến nỗi Chính phủ Thụy Điển đang tính toán lại chi phí xã hội của một tương lai không tiền mặt. Từng đón nhận xu hướng này, giới chức tài chính hiện yêu cầu các ngân hàng tiếp tục sử dụng tiền giấy và tiền xu cho cho đến khi chính phủ xác định được tác động của xu hướng không tiền mặt đối với người tiêu dùng trẻ và cao tuổi. Trong khi đó, các nhà lập pháp đang tìm hiểu xem chuyện gì sẽ xảy ra với phương thức thanh toán trực tuyến và tài khoản ngân hàng nếu mạng lưới điện bị hỏng hoặc các máy chủ gặp sự cố do mất điện, bị tin tặc tấn công hoặc thậm chí là khi chiến tranh xảy ra. “Ở vị trí như hiện nay, sẽ là sai lầm nếu chỉ ngồi khoanh tay không làm gì cả và rồi ghi nhận tiền mặt đã biến mất. Chúng ta không thể quay ngược được thời gian nhưng phải tìm cách ứng phó với những thay đổi”, ông Stefan Ingves, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank), nhận định.

Phần lớn người dân Thụy Điển giờ đây ít sử dụng tiền mặt để thanh toán. Ngoài ra, 1/5 trong số 10 triệu dân nước này không còn sử dụng máy rút tiền tự động nữa. Hơn 4.000 người đã cho cấy chip vào bàn tay, cho phép họ trả tiền vé tàu hoặc thức ăn, mở cửa vào văn phòng… chỉ với thao tác vẫy tay. Thanh toán trực tuyến cũng phổ biến ở các nhà hàng, xe buýt, bãi đậu xe và thậm chí là ở nhà vệ sinh.

Một người dân Thụy Điển dùng thẻ để thanh toán khi mua hoa tại thủ đô Stockholm.

Các nhóm người tiêu dùng cho rằng sự chuyển đổi nói trên khiến nhiều người về hưu – hiện chiếm 1/3 dân số từ 55 tuổi trở lên ở Thụy Điển – cũng như một số người nhập cư và người khuyết tật gặp bất lợi. Họ không thể dễ dàng tiếp cận các phương tiện điện tử đối với một số loại hàng hóa và kiểu giao dịch, trong lúc dựa vào các ngân hàng và dịch vụ khách hàng của họ. “Chúng ta cần phải tạm dừng và suy nghĩ về ý tưởng xã hội không tiền mặt, đánh giá xem đây là điều tốt hoặc xấu chứ không chỉ ngồi yên để nó xảy ra. Nếu tiền mặt biến mất, đó sẽ là một sự thay đổi lớn, với những tác động không nhỏ đối với xã hội và nền kinh tế”, ông Mats Dillén, người đứng đầu một ủy ban quốc hội Thụy Điển chuyên nghiên cứu vấn đề này, cho biết.

Ngày càng có nhiều người tiêu dùng tại các đô thị khắp thế giới thanh toán bằng thẻ hoặc thông qua ứng dụng. Ở Trung Quốc và các nước châu Á khác, thanh toán di động là chọn lựa chính của người sử dụng điện thoại thông minh trẻ tuổi. Còn tại châu Âu, khoảng 20% số người dân cho biết hiếm khi mang theo tiền mặt. Riêng ở Bỉ, Đan Mạch và Na Uy, việc sử dụng thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng đã đạt mức cao kỷ lục.

Một chi nhánh của ngân hàng Swedbank ở Thụy Điển – nơi vẫn còn một văn phòng dành để tiếp khách hàng muốn gửi hoặc rút tiền mặt.

Tiết kiệm công sức, thời gian

Tuy nhiên, không đâu chứng kiến số phận tiền mặt bị đe dọa như tại Thụy Điển. Chỉ có 10% số người dân thanh toán thứ gì đó bằng tiền mặt trong năm nay, giảm mạnh so với tỉ lệ 40% hồi năm 2010. Hầu hết người bán hàng ở nước này vẫn chấp nhận tiền giấy và tiền xu nhưng vai trò của chúng ngày càng giảm. Điều đáng chú ý là ở nhóm những người trong độ tuổi 18-24, có đến 95% lần mua sắm của họ được thanh toán bằng thẻ ghi nợ hoặc ứng dụng Swish (một hệ thống thanh toán do các ngân hàng lớn nhất ở Thụy Điển lập ra).

Hãng sản xuất hàng trang trí nội thất Ikea vào đầu tháng 10 vừa qua đã tiến hành một cuộc thử nghiệm để đánh giá sức hấp dẫn và sự hiệu quả của thương mại không tiền mặt. Tại thành phố Gavle, cách thủ đô Stockholm khoảng 160 km về phía Bắc, các nhà quản lý một cửa hàng Ikea quyết định tạm không chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt sau khi nhận ra rằng chưa đến 1% số người mua hàng sử dụng tiền mặt, dù vậy nhân viên của hàng này đã phải dành đến 15% lượng thời gian để xử lý, đếm và cất giữ tiền mặt.

Ông Patric Burstein, một nhà quản lý cấp cao, cho biết cuộc thử nghiệm cho phép công ty tiết kiệm công sức và thời gian trong việc xử lý thanh toán bằng tiền mặt. “Chúng tôi đang tiêu tốn nhiều tài nguyên cho một tỷ lệ rất nhỏ khách hàng thực sự cần dịch vụ”, nhà quản lý này giải thích, đồng thời chỉ ra rằng các thử nghiệm cho đến nay cho thấy rằng tiền mặt là không cần thiết nhưng lại có thể gây tốn kém. Ngoài ra, theo ông Burstein, phần lớn khách hàng ủng hộ việc từ bỏ việc sử dụng tiền mặt bởi họ cho rằng phương thức thanh toán truyền thống này không còn quan trọng. Ikea dự định nói không với tiền mặt tại tất cả cửa hàng còn lại ở Thụy Điển nếu cuộc thử nghiệm diễn ra thành công.

Khoảng 20% số người Thụy Điển không còn sử dụng máy rút tiền tự động.

Dù vậy, chi nhánh gần đó của Tổ chức những người nhận lương hưu quốc gia Thụy Điển đã đi đầu trong làn sóng phản đối cuộc thử nghiệm này. “Chúng tôi có khoảng một triệu người không cảm thấy thoải mái khi sử dụng máy tính, máy tính bảng iPad hoặc điện thoại iPhone để giao dịch ngân hàng. Chúng tôi không chống lại phong trào kỹ thuật số, nhưng chúng tôi nghĩ rằng nó sẽ diễn ra hơi quá nhanh”, bà Christina Tallberg, 75 tuổi, người đứng đầu tổ chức, giải thích.

Tổ chức này đã quyên tiền để dạy người về hưu biết sử dụng phương thức thanh toán điện tử nhưng nỗ lực này, trớ trêu thay, lại đang gặp khó bởi sự dồi dào của tiền mặt. Khi hoạt động quyên tiền diễn ra ở các khu vực nông thôn và những người cao tuổi đóng góp bằng tiền mặt, người phụ trách phải mất thời gian tìm kiếm ngân hàng chấp nhận gửi tiền mặt. Thách thức càng thêm lớn khi khoảng phân nửa trong số 1.400 chi nhánh ngân hàng khắp nước này không còn chấp nhận tiền mặt.

Các ngân hàng Thụy Điển đã giảm bớt sử dụng tiền mặt vì lý do an toàn sau một loạt vụ cướp bạo lực vào giữa những năm 2000. Năm ngoái, chỉ có hai ngân hàng bị cướp, so với con số 210 vụ của năm 2008. Trong những năm gần đây, các ngân hàng còn tháo dỡ hàng trăm máy rút tiền. Do tiền mặt được sử dụng rất ít vào lúc này nên chi phí theo dõi và duy trì nó trở nên đắt đỏ, theo ông Leif Trogen, một quan chức Hiệp hội Ngân hàng Thụy Điển.

Không có gì lạ khi nhiều ngân hàng ở nước này đang nỗ lực chống lại mong muốn của quốc hội về việc duy trì tiền mặt với lý do điều này sẽ gây ra gánh nặng cho họ. “Nhu cầu về tiền mặt đang giảm với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết. Vì thế, sẽ là điều sai lầm cơ bản nếu sử dụng luật lệ để tác động đến nhu cầu tiền mặt”, ông Trogen nhận định.

Tiền mặt đang ngày ít được sử dụng ở Thụy Điển.

Trước mắt, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển có kế hoạch tung ra một phiên bản thí điểm của loại tiền Riksbank mới - krona kỹ thuật số (e-krona). Loại tiền này có thể thay thế tiền mặt hoặc ít nhất là giúp giải đáp phần nào câu hỏi khó về tiền mặt hiện nay. Sự ra đời của e-krona đồng nghĩa các chức năng của một đồng tiền được nhà nước hậu thuẫn sẽ vẫn còn đó, ngay cả trong một thế giới số đang nhanh chóng đến gần.

Theo The New York Times

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Thứ Năm,  17/1/2019, 16:54 
Đặt báo in

Thụy Điển cân nhắc về tương lai không tiền mặt

Minh Huy
Thứ Hai,  17/12/2018, 13:48 

Thụy Điển cân nhắc về tương lai không tiền mặt

Minh Huy

(TBVTSG) - Tiền mặt tại Thụy Điển đang biến mất nhanh hơn ở bất kỳ nước nào trên thế giới khiến nhiều quốc gia đang đi theo hướng một xã hội không tiền mặt khát khao, thèm muốn. Nhưng các quan chức ở quốc gia Bắc Âu này lại muốn làm chậm quá trình này để tính toán lại tác động của nó đối với kinh tế và xã hội.

Hơn 4.000 người Thụy Điển đã cho cấy chip vào bàn tay để trả tiền vé tàu hoặc thức ăn, mở cửa vào văn phòng…

Rất ít quốc gia tiến tới một xã hội không dùng tiền mặt nhanh như Thụy Điển. Khoảng một nửa số nhà bán lẻ tại nước này thậm chí dự báo họ sẽ chấm dứt chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt trước năm 2025. Đi xa hơn, có bản thống kê dự báo cho rằng tiền mặt sẽ gần như biến mất tại quốc gia Bắc Âu này vào năm 2030.

Diễn ra quá nhanh

Dù vậy, tiền mặt đang biến mất quá nhanh đến nỗi Chính phủ Thụy Điển đang tính toán lại chi phí xã hội của một tương lai không tiền mặt. Từng đón nhận xu hướng này, giới chức tài chính hiện yêu cầu các ngân hàng tiếp tục sử dụng tiền giấy và tiền xu cho cho đến khi chính phủ xác định được tác động của xu hướng không tiền mặt đối với người tiêu dùng trẻ và cao tuổi. Trong khi đó, các nhà lập pháp đang tìm hiểu xem chuyện gì sẽ xảy ra với phương thức thanh toán trực tuyến và tài khoản ngân hàng nếu mạng lưới điện bị hỏng hoặc các máy chủ gặp sự cố do mất điện, bị tin tặc tấn công hoặc thậm chí là khi chiến tranh xảy ra. “Ở vị trí như hiện nay, sẽ là sai lầm nếu chỉ ngồi khoanh tay không làm gì cả và rồi ghi nhận tiền mặt đã biến mất. Chúng ta không thể quay ngược được thời gian nhưng phải tìm cách ứng phó với những thay đổi”, ông Stefan Ingves, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank), nhận định.

Phần lớn người dân Thụy Điển giờ đây ít sử dụng tiền mặt để thanh toán. Ngoài ra, 1/5 trong số 10 triệu dân nước này không còn sử dụng máy rút tiền tự động nữa. Hơn 4.000 người đã cho cấy chip vào bàn tay, cho phép họ trả tiền vé tàu hoặc thức ăn, mở cửa vào văn phòng… chỉ với thao tác vẫy tay. Thanh toán trực tuyến cũng phổ biến ở các nhà hàng, xe buýt, bãi đậu xe và thậm chí là ở nhà vệ sinh.

Một người dân Thụy Điển dùng thẻ để thanh toán khi mua hoa tại thủ đô Stockholm.

Các nhóm người tiêu dùng cho rằng sự chuyển đổi nói trên khiến nhiều người về hưu – hiện chiếm 1/3 dân số từ 55 tuổi trở lên ở Thụy Điển – cũng như một số người nhập cư và người khuyết tật gặp bất lợi. Họ không thể dễ dàng tiếp cận các phương tiện điện tử đối với một số loại hàng hóa và kiểu giao dịch, trong lúc dựa vào các ngân hàng và dịch vụ khách hàng của họ. “Chúng ta cần phải tạm dừng và suy nghĩ về ý tưởng xã hội không tiền mặt, đánh giá xem đây là điều tốt hoặc xấu chứ không chỉ ngồi yên để nó xảy ra. Nếu tiền mặt biến mất, đó sẽ là một sự thay đổi lớn, với những tác động không nhỏ đối với xã hội và nền kinh tế”, ông Mats Dillén, người đứng đầu một ủy ban quốc hội Thụy Điển chuyên nghiên cứu vấn đề này, cho biết.

Ngày càng có nhiều người tiêu dùng tại các đô thị khắp thế giới thanh toán bằng thẻ hoặc thông qua ứng dụng. Ở Trung Quốc và các nước châu Á khác, thanh toán di động là chọn lựa chính của người sử dụng điện thoại thông minh trẻ tuổi. Còn tại châu Âu, khoảng 20% số người dân cho biết hiếm khi mang theo tiền mặt. Riêng ở Bỉ, Đan Mạch và Na Uy, việc sử dụng thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng đã đạt mức cao kỷ lục.

Một chi nhánh của ngân hàng Swedbank ở Thụy Điển – nơi vẫn còn một văn phòng dành để tiếp khách hàng muốn gửi hoặc rút tiền mặt.

Tiết kiệm công sức, thời gian

Tuy nhiên, không đâu chứng kiến số phận tiền mặt bị đe dọa như tại Thụy Điển. Chỉ có 10% số người dân thanh toán thứ gì đó bằng tiền mặt trong năm nay, giảm mạnh so với tỉ lệ 40% hồi năm 2010. Hầu hết người bán hàng ở nước này vẫn chấp nhận tiền giấy và tiền xu nhưng vai trò của chúng ngày càng giảm. Điều đáng chú ý là ở nhóm những người trong độ tuổi 18-24, có đến 95% lần mua sắm của họ được thanh toán bằng thẻ ghi nợ hoặc ứng dụng Swish (một hệ thống thanh toán do các ngân hàng lớn nhất ở Thụy Điển lập ra).

Hãng sản xuất hàng trang trí nội thất Ikea vào đầu tháng 10 vừa qua đã tiến hành một cuộc thử nghiệm để đánh giá sức hấp dẫn và sự hiệu quả của thương mại không tiền mặt. Tại thành phố Gavle, cách thủ đô Stockholm khoảng 160 km về phía Bắc, các nhà quản lý một cửa hàng Ikea quyết định tạm không chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt sau khi nhận ra rằng chưa đến 1% số người mua hàng sử dụng tiền mặt, dù vậy nhân viên của hàng này đã phải dành đến 15% lượng thời gian để xử lý, đếm và cất giữ tiền mặt.

Ông Patric Burstein, một nhà quản lý cấp cao, cho biết cuộc thử nghiệm cho phép công ty tiết kiệm công sức và thời gian trong việc xử lý thanh toán bằng tiền mặt. “Chúng tôi đang tiêu tốn nhiều tài nguyên cho một tỷ lệ rất nhỏ khách hàng thực sự cần dịch vụ”, nhà quản lý này giải thích, đồng thời chỉ ra rằng các thử nghiệm cho đến nay cho thấy rằng tiền mặt là không cần thiết nhưng lại có thể gây tốn kém. Ngoài ra, theo ông Burstein, phần lớn khách hàng ủng hộ việc từ bỏ việc sử dụng tiền mặt bởi họ cho rằng phương thức thanh toán truyền thống này không còn quan trọng. Ikea dự định nói không với tiền mặt tại tất cả cửa hàng còn lại ở Thụy Điển nếu cuộc thử nghiệm diễn ra thành công.

Khoảng 20% số người Thụy Điển không còn sử dụng máy rút tiền tự động.

Dù vậy, chi nhánh gần đó của Tổ chức những người nhận lương hưu quốc gia Thụy Điển đã đi đầu trong làn sóng phản đối cuộc thử nghiệm này. “Chúng tôi có khoảng một triệu người không cảm thấy thoải mái khi sử dụng máy tính, máy tính bảng iPad hoặc điện thoại iPhone để giao dịch ngân hàng. Chúng tôi không chống lại phong trào kỹ thuật số, nhưng chúng tôi nghĩ rằng nó sẽ diễn ra hơi quá nhanh”, bà Christina Tallberg, 75 tuổi, người đứng đầu tổ chức, giải thích.

Tổ chức này đã quyên tiền để dạy người về hưu biết sử dụng phương thức thanh toán điện tử nhưng nỗ lực này, trớ trêu thay, lại đang gặp khó bởi sự dồi dào của tiền mặt. Khi hoạt động quyên tiền diễn ra ở các khu vực nông thôn và những người cao tuổi đóng góp bằng tiền mặt, người phụ trách phải mất thời gian tìm kiếm ngân hàng chấp nhận gửi tiền mặt. Thách thức càng thêm lớn khi khoảng phân nửa trong số 1.400 chi nhánh ngân hàng khắp nước này không còn chấp nhận tiền mặt.

Các ngân hàng Thụy Điển đã giảm bớt sử dụng tiền mặt vì lý do an toàn sau một loạt vụ cướp bạo lực vào giữa những năm 2000. Năm ngoái, chỉ có hai ngân hàng bị cướp, so với con số 210 vụ của năm 2008. Trong những năm gần đây, các ngân hàng còn tháo dỡ hàng trăm máy rút tiền. Do tiền mặt được sử dụng rất ít vào lúc này nên chi phí theo dõi và duy trì nó trở nên đắt đỏ, theo ông Leif Trogen, một quan chức Hiệp hội Ngân hàng Thụy Điển.

Không có gì lạ khi nhiều ngân hàng ở nước này đang nỗ lực chống lại mong muốn của quốc hội về việc duy trì tiền mặt với lý do điều này sẽ gây ra gánh nặng cho họ. “Nhu cầu về tiền mặt đang giảm với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết. Vì thế, sẽ là điều sai lầm cơ bản nếu sử dụng luật lệ để tác động đến nhu cầu tiền mặt”, ông Trogen nhận định.

Tiền mặt đang ngày ít được sử dụng ở Thụy Điển.

Trước mắt, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển có kế hoạch tung ra một phiên bản thí điểm của loại tiền Riksbank mới - krona kỹ thuật số (e-krona). Loại tiền này có thể thay thế tiền mặt hoặc ít nhất là giúp giải đáp phần nào câu hỏi khó về tiền mặt hiện nay. Sự ra đời của e-krona đồng nghĩa các chức năng của một đồng tiền được nhà nước hậu thuẫn sẽ vẫn còn đó, ngay cả trong một thế giới số đang nhanh chóng đến gần.

Theo The New York Times

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
CHUYỂN ĐỘNG CÔNG THƯƠNG
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
KHUYẾN MÃI
WEB GIÁ RẺ
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
GHI NHẬN
BẠN ĐỌC VIẾT
BLOG
VIỆC GÌ? Ở ĐÂU?
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
QUẢN TRỊ SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
MỘT VÒNG DOANH NGHIỆP
DỮ LIỆU DOANH NGHIỆP
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
QUY HOẠCH - HẠ TẦNG
DỰ ÁN
GÓC TƯ VẤN
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
THỊ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web www.thesaigontimes.vn. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.