Mobile

Hoang mang bức tranh việc làm
Chủ Nhật,  20/1/2019, 07:34 
Nguyên Lê

Hoang mang bức tranh việc làm

Nguyên Lê

(TBKTSG) - “Chủ tịch TPHCM: “60% sinh viên làm việc trái ngành, lãng phí lớn””, “Nhiều sinh viên ra trường chỉ có thể chạy xe ôm”... là những tựa báo tường thuật hội thảo Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong việc giải quyết việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp được tổ chức mới đây.

Nhiều bài báo đã trích lời TS. Đinh Công Khải dẫn nhiều nguồn khảo sát cho biết hiện có khoảng 60% sinh viên ra trường làm trái ngành, thậm chí nhiều sinh viên còn làm lắp ráp linh kiện điện tử, công nhân may ở các khu công nghiệp. Phổ biến nhất hiện nay là sinh viên chạy xe ôm công nghệ.

Còn theo Báo cáo Lao động việc làm của Tổng cục Thống kê (hiện có tới quí 2-2018), tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15-24 tuổi rất cao, tới 7,1%, gấp hơn ba lần so với tỷ lệ thất nghiệp chung 2%. Số lao động thất nghiệp thanh niên hiện đã chiếm tới 46,5% tổng số lao động thất nghiệp cả nước. Nếu xem xét tình trạng thất nghiệp theo trình độ chuyên môn kỹ thuật đạt được, trong quí 2-2018, có tới hơn 26,7% số lao động thất nghiệp cả nước là lao động đã qua đào tạo chuyên nghiệp hoặc nghề từ ba tháng trở lên. Trong đó, nhóm lao động có trình độ từ đại học trở lên chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 43,7% tổng số lao động thất nghiệp nhóm này (gần 127.000 người).

Người trẻ trải qua đào tạo thất nghiệp nhiều nhất! Những con số thống kê này không chỉ đáng báo động dưới góc độ bức tranh cơ cấu lao động việc làm quốc gia, nó còn là phép đo lường định lượng rõ ràng nhất về hiện trạng giáo dục đào tạo.

Nguyên nhân của tình trạng này đã được nhiều người chỉ ra từ trước tới nay, không mới. Đó là do sự thiếu liên kết, hợp tác giữa bên cung - nhà trường và bên cầu - doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp luôn than phiền khó tuyển được người phù hợp; do sự mất cân đối cung - cầu, do chất lượng đầu ra... Mới chăng ở chỗ, TS. Khải chỉ ra, những thứ hiện không có trong giáo trình nhà trường, thuộc về nội tại của sinh viên, cũng là nguyên nhân: sự  thụ động trong tìm kiếm việc làm, thiếu linh hoạt, nhạy bén khi đi tìm việc, thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian, lập kế hoạch...

Giải pháp theo đó cũng không mới. Vấn đề là bắt đầu lại như thế nào. Trong khi chúng ta vẫn còn đang loay hoay với việc xác định hay xác định lại triết lý giáo dục thì thực trạng “lãng phí” tiền bạc, thời gian, cơ hội... ngày một lộ ra trước mắt, trong tràn ngập hình bóng sinh viên chạy Grab. Grab không phải là vấn đề, Grab mở ra cơ hội nghề nghiệp cho nhiều người, nhưng nghề nghiệp đó không cần đến trình độ đại học.

Hội thảo nói trên được tổ chức khi cả nước đang bước vào mùa tư vấn tuyển sinh. Nhưng cũng như mọi năm, ý nghĩa của hoạt động này thường chỉ giới hạn trong việc các trường đại học, cao đẳng giới thiệu mình là ai, có thể dạy gì để cạnh tranh thu hút học sinh. Hướng nghiệp, phân luồng đào tạo đích thực cho các em phải được tiến hành từ sớm hơn và không chỉ bằng hoạt động này. Phải làm sao để các em biết được sau khi học mình cần gì để có thể gia nhập thị trường lao động, thị trường đó khốc liệt như thế nào. Trong khi cải cách chương trình giảng dạy có thể là một quá trình tốn nhiều thời gian, thì ngay trước mắt, các em cần biết rằng tính chủ động, kỹ năng mềm... là rất quan trọng và có thể tự rèn luyện từ sớm, có hoặc không có sự hỗ trợ từ nhà trường.

Bức tranh lao động việc làm không tươi sáng này là ở thì hiện tại. Nếu không sửa ngay những trục trặc, sẽ không có cơ sở nào để ta có thể hy vọng ở tương lai.

Tuần rồi báo Tuổi trẻ làm một chuyên đề về bức tranh việc làm tương lai, trong đó nhấn mạnh thị trường việc làm thế giới trong giai đoạn 2019-2022 ưu tiên kỹ năng công nghệ và giới thiệu những công ăn việc làm của tương lai. Trong đó, có những việc nhiều người trong chúng ta không tưởng tượng ra được chứ chưa nói gì đến chuyện các trường thiết kế đào tạo như thế nào.

Nhìn lại tiến trình của cách mạng công nghiệp 4.0, một trong những đặc thù là kết nối và chia sẻ dữ liệu. Do vậy, việc giảng dạy, đặc biệt là giảng dạy kỹ sư phải có khả năng tích hợp được nhiều kiến thức bằng phương pháp STEM (chữ viết tắt của các ngành khoa học, công nghệ,  kỹ thuật và toán). Thế nhưng, ThS. Đặng Thị Thanh Bình (trường Đại học Thương mại), trong một tham luận hội thảo về kinh tế số gần đây cho biết, trong 350 trường đại học ở Việt Nam, chỉ có 12 trường có nhóm giảng viên được trang bị kiến thức giảng dạy bằng phương pháp STEM. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức thí điểm giáo dục STEM tại 15 trường trung học nhưng tất cả nằm ở khu vực phía Bắc, khiến nhà báo Mai Lan lo ngại “Thí điểm mà chỉ thu lu vào một khu vực, lấy gì rút sợi dây kinh nghiệm!”.

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Thứ Tư,  20/2/2019, 18:52 
Đặt báo in

Hoang mang bức tranh việc làm

Nguyên Lê
Chủ Nhật,  20/1/2019, 07:34 

Hoang mang bức tranh việc làm

Nguyên Lê

(TBKTSG) - “Chủ tịch TPHCM: “60% sinh viên làm việc trái ngành, lãng phí lớn””, “Nhiều sinh viên ra trường chỉ có thể chạy xe ôm”... là những tựa báo tường thuật hội thảo Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong việc giải quyết việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp được tổ chức mới đây.

Nhiều bài báo đã trích lời TS. Đinh Công Khải dẫn nhiều nguồn khảo sát cho biết hiện có khoảng 60% sinh viên ra trường làm trái ngành, thậm chí nhiều sinh viên còn làm lắp ráp linh kiện điện tử, công nhân may ở các khu công nghiệp. Phổ biến nhất hiện nay là sinh viên chạy xe ôm công nghệ.

Còn theo Báo cáo Lao động việc làm của Tổng cục Thống kê (hiện có tới quí 2-2018), tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15-24 tuổi rất cao, tới 7,1%, gấp hơn ba lần so với tỷ lệ thất nghiệp chung 2%. Số lao động thất nghiệp thanh niên hiện đã chiếm tới 46,5% tổng số lao động thất nghiệp cả nước. Nếu xem xét tình trạng thất nghiệp theo trình độ chuyên môn kỹ thuật đạt được, trong quí 2-2018, có tới hơn 26,7% số lao động thất nghiệp cả nước là lao động đã qua đào tạo chuyên nghiệp hoặc nghề từ ba tháng trở lên. Trong đó, nhóm lao động có trình độ từ đại học trở lên chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 43,7% tổng số lao động thất nghiệp nhóm này (gần 127.000 người).

Người trẻ trải qua đào tạo thất nghiệp nhiều nhất! Những con số thống kê này không chỉ đáng báo động dưới góc độ bức tranh cơ cấu lao động việc làm quốc gia, nó còn là phép đo lường định lượng rõ ràng nhất về hiện trạng giáo dục đào tạo.

Nguyên nhân của tình trạng này đã được nhiều người chỉ ra từ trước tới nay, không mới. Đó là do sự thiếu liên kết, hợp tác giữa bên cung - nhà trường và bên cầu - doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp luôn than phiền khó tuyển được người phù hợp; do sự mất cân đối cung - cầu, do chất lượng đầu ra... Mới chăng ở chỗ, TS. Khải chỉ ra, những thứ hiện không có trong giáo trình nhà trường, thuộc về nội tại của sinh viên, cũng là nguyên nhân: sự  thụ động trong tìm kiếm việc làm, thiếu linh hoạt, nhạy bén khi đi tìm việc, thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian, lập kế hoạch...

Giải pháp theo đó cũng không mới. Vấn đề là bắt đầu lại như thế nào. Trong khi chúng ta vẫn còn đang loay hoay với việc xác định hay xác định lại triết lý giáo dục thì thực trạng “lãng phí” tiền bạc, thời gian, cơ hội... ngày một lộ ra trước mắt, trong tràn ngập hình bóng sinh viên chạy Grab. Grab không phải là vấn đề, Grab mở ra cơ hội nghề nghiệp cho nhiều người, nhưng nghề nghiệp đó không cần đến trình độ đại học.

Hội thảo nói trên được tổ chức khi cả nước đang bước vào mùa tư vấn tuyển sinh. Nhưng cũng như mọi năm, ý nghĩa của hoạt động này thường chỉ giới hạn trong việc các trường đại học, cao đẳng giới thiệu mình là ai, có thể dạy gì để cạnh tranh thu hút học sinh. Hướng nghiệp, phân luồng đào tạo đích thực cho các em phải được tiến hành từ sớm hơn và không chỉ bằng hoạt động này. Phải làm sao để các em biết được sau khi học mình cần gì để có thể gia nhập thị trường lao động, thị trường đó khốc liệt như thế nào. Trong khi cải cách chương trình giảng dạy có thể là một quá trình tốn nhiều thời gian, thì ngay trước mắt, các em cần biết rằng tính chủ động, kỹ năng mềm... là rất quan trọng và có thể tự rèn luyện từ sớm, có hoặc không có sự hỗ trợ từ nhà trường.

Bức tranh lao động việc làm không tươi sáng này là ở thì hiện tại. Nếu không sửa ngay những trục trặc, sẽ không có cơ sở nào để ta có thể hy vọng ở tương lai.

Tuần rồi báo Tuổi trẻ làm một chuyên đề về bức tranh việc làm tương lai, trong đó nhấn mạnh thị trường việc làm thế giới trong giai đoạn 2019-2022 ưu tiên kỹ năng công nghệ và giới thiệu những công ăn việc làm của tương lai. Trong đó, có những việc nhiều người trong chúng ta không tưởng tượng ra được chứ chưa nói gì đến chuyện các trường thiết kế đào tạo như thế nào.

Nhìn lại tiến trình của cách mạng công nghiệp 4.0, một trong những đặc thù là kết nối và chia sẻ dữ liệu. Do vậy, việc giảng dạy, đặc biệt là giảng dạy kỹ sư phải có khả năng tích hợp được nhiều kiến thức bằng phương pháp STEM (chữ viết tắt của các ngành khoa học, công nghệ,  kỹ thuật và toán). Thế nhưng, ThS. Đặng Thị Thanh Bình (trường Đại học Thương mại), trong một tham luận hội thảo về kinh tế số gần đây cho biết, trong 350 trường đại học ở Việt Nam, chỉ có 12 trường có nhóm giảng viên được trang bị kiến thức giảng dạy bằng phương pháp STEM. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức thí điểm giáo dục STEM tại 15 trường trung học nhưng tất cả nằm ở khu vực phía Bắc, khiến nhà báo Mai Lan lo ngại “Thí điểm mà chỉ thu lu vào một khu vực, lấy gì rút sợi dây kinh nghiệm!”.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
CHUYỂN ĐỘNG CÔNG THƯƠNG
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
KHUYẾN MÃI
WEB GIÁ RẺ
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
GHI NHẬN
BẠN ĐỌC VIẾT
BLOG
VIỆC GÌ? Ở ĐÂU?
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
QUẢN TRỊ SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
MỘT VÒNG DOANH NGHIỆP
DỮ LIỆU DOANH NGHIỆP
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
QUY HOẠCH - HẠ TẦNG
DỰ ÁN
GÓC TƯ VẤN
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
THỊ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web www.thesaigontimes.vn. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.