Mobile

Nhà xuất bản không phải là nhà in!
Thứ Ba,  12/3/2019, 11:45 
Nguyễn Vạn Phú

Nhà xuất bản không phải là nhà in!

Nguyễn Vạn Phú

(TBKTSG) - Lúc Quốc hội chuẩn bị ra Nghị quyết 88 về “đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông”, có một số ý kiến cho rằng không nên để Bộ Giáo dục và Đào tạo là nơi ban hành chương trình giáo dục phổ thông lại kiêm luôn việc biên soạn một bộ sách giáo khoa dựa trên chương trình này.

Các ý kiến này cho rằng có như thế mới bảo đảm sự khách quan khi bộ phê duyệt các sách giáo khoa được phép sử dụng, rồi còn hướng dẫn việc lựa chọn sách giáo khoa trong nhà trường nữa.

Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ nguồn nhân lực để tổ chức biên soạn do không cạnh tranh được với bên ngoài. Ảnh minh họa Thành Hoa.

Ý kiến này đã không được chấp nhận. Nghị quyết 88 vẫn ghi “Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức việc biên soạn một bộ sách giáo khoa” và bổ sung “bộ sách giáo khoa này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Bộ Giáo dục và Đào tạo đang gặp khó khăn trong khi triển khai việc biên soạn bộ sách giáo khoa này. VietNamNet trích lời PGS. TS. Bùi Mạnh Hùng, nguyên là điều phối viên chính của Ban Phát triển chương trình giáo dục phổ thông, cho biết “không còn có cơ hội để tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa (SGK) của bộ theo đúng nghĩa của nó” bởi “gần như tất cả các nhà giáo, nhà chuyên môn có khả năng biên soạn SGK mới đều đã thuộc về các nhóm biên soạn SGK cho các nhà xuất bản và tổ chức đầu tư khác nhau”.

Điều này rất hợp lý vì các nơi, nắm bắt cơ hội do Nghị quyết 88 mở ra, chỉ chờ dự thảo chương trình các môn học được công bố là đã bắt tay tuyển chọn người giỏi, người có năng lực, người có kinh nghiệm thành từng nhóm để biên soạn sách giáo khoa. Nên nhớ các nhà xuất bản, các tổ chức khác, với khả năng tài chính của mình, có thể trả thù lao cao tương xứng với công sức bỏ ra trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo với những ràng buộc tài chính khi sử dụng ngân sách nhà nước không thể trả vượt khung quy định.

Như thế, nếu có thể điều chỉnh ý kiến phản biện việc Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn một bộ sách giáo khoa thì lý do chính không hẳn là sợ không khách quan, công bằng với các bộ sách giáo khoa khác. Lý do chính hiện nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ nguồn nhân lực để tổ chức biên soạn do không cạnh tranh được với bên ngoài. Kêu gọi thành lập một nhóm tác giả ở dạng cộng tác viên cũng không cạnh tranh được về mức thù lao cho từng cá nhân.

Trong danh mục công việc quản lý thường xuyên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ắt không có nhân sự thường trực chỉ dùng vào việc biên soạn sách giáo khoa. Trước sau gì, với loại công việc mang tính “một lần” như thế này, bộ sẽ phải tổ chức bộ máy bên ngoài dưới dạng nhà thầu và để công bằng trong chọn lựa, bộ sẽ phải gọi thầu công khai, chọn nơi biên soạn sách giáo khoa cho mình - thế thì có khác gì chuyện bộ đứng sang một bên, không biên soạn bộ sách giáo khoa nào, cứ để mọi nơi biên soạn rồi mình tổ chức thẩm định, phê duyệt công khai, công bằng, công minh?

Không biết do đâu có ý kiến cho rằng cần tách bạch các khâu biên soạn, in ấn, phát hành mới chống được độc quyền trong lĩnh vực sách giáo khoa. Theo ý kiến này, nhà xuất bản không nên nhảy vào tổ chức biên soạn sách giáo khoa mà chỉ nên lo chuyện in ấn, phát hành! Cụ thể một giáo sư phát biểu: “Theo ý kiến của tôi thì đội ngũ viết SGK phải tách khỏi các nhà xuất bản. Các nhà xuất bản không có nhiệm vụ viết SGK”.

Giả thử các nhà xuất bản không tổ chức biên soạn, họ chỉ việc ngồi chờ các nơi viết xong bản thảo sách giáo khoa, xong đem đến cho họ in ấn rồi chuyển qua một công ty khác lo chuyện phát hành! Như vậy nhà xuất bản chỉ là nhà in chứ đâu phải là một nhà xuất bản đúng nghĩa! Kết nối với tình hình nói ở phần trên, một số tổ chức tranh nhau để đấu thầu viết sách cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhận một khoản tiền đầu tư tương đương với nhuận bút viết sách. Thế thì mọi lợi nhuận in ấn, phát hành sách giáo khoa lại chảy vào nhà xuất bản như cũ. Và như thế làm sao trông mong có bộ sách chất lượng cao khi đầu tư cho khâu biên soạn bị hạn chế.

Ngược lại, nếu nhà xuất bản cân đối để bỏ ra các khoản đầu tư lớn cho khâu biên soạn sách giáo khoa, với kỳ vọng sẽ thu hồi nhờ vào việc bán sách, lúc đó mới trông mong có những đột phá trong biên soạn với những nhà xuất bản nào mạnh dạn đầu tư lớn, mời người giỏi, trả thù lao cao để cạnh tranh với nơi khác. Đó chính là chống độc quyền chứ còn gì nữa; tại sao lại chia tách các khâu này để hạn chế năng lực của mỗi khâu?

Một điểm nữa cũng cần lưu ý. Nghị quyết 88 ghi: “Có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học”. Điều này khác với cách nói một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa. Đòi hỏi có ngay một lúc vài ba bộ sách giáo khoa hoàn chỉnh từ lớp 1 đến lớp 12 là khó; trong khi mỗi môn học có vài ba cuốn để nhà trường, giáo viên và phụ huynh chọn lựa là hoàn toàn khả thi. Nên bắt đầu bằng cuốn chứ không phải bộ. 

Vị trí đặt bình chọn
TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Nhà xuất bản không phải là nhà in!

Nguyễn Vạn Phú
Thứ Ba,  12/3/2019, 11:45 

Nhà xuất bản không phải là nhà in!

Nguyễn Vạn Phú

(TBKTSG) - Lúc Quốc hội chuẩn bị ra Nghị quyết 88 về “đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông”, có một số ý kiến cho rằng không nên để Bộ Giáo dục và Đào tạo là nơi ban hành chương trình giáo dục phổ thông lại kiêm luôn việc biên soạn một bộ sách giáo khoa dựa trên chương trình này.

Các ý kiến này cho rằng có như thế mới bảo đảm sự khách quan khi bộ phê duyệt các sách giáo khoa được phép sử dụng, rồi còn hướng dẫn việc lựa chọn sách giáo khoa trong nhà trường nữa.

Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ nguồn nhân lực để tổ chức biên soạn do không cạnh tranh được với bên ngoài. Ảnh minh họa Thành Hoa.

Ý kiến này đã không được chấp nhận. Nghị quyết 88 vẫn ghi “Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức việc biên soạn một bộ sách giáo khoa” và bổ sung “bộ sách giáo khoa này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Bộ Giáo dục và Đào tạo đang gặp khó khăn trong khi triển khai việc biên soạn bộ sách giáo khoa này. VietNamNet trích lời PGS. TS. Bùi Mạnh Hùng, nguyên là điều phối viên chính của Ban Phát triển chương trình giáo dục phổ thông, cho biết “không còn có cơ hội để tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa (SGK) của bộ theo đúng nghĩa của nó” bởi “gần như tất cả các nhà giáo, nhà chuyên môn có khả năng biên soạn SGK mới đều đã thuộc về các nhóm biên soạn SGK cho các nhà xuất bản và tổ chức đầu tư khác nhau”.

Điều này rất hợp lý vì các nơi, nắm bắt cơ hội do Nghị quyết 88 mở ra, chỉ chờ dự thảo chương trình các môn học được công bố là đã bắt tay tuyển chọn người giỏi, người có năng lực, người có kinh nghiệm thành từng nhóm để biên soạn sách giáo khoa. Nên nhớ các nhà xuất bản, các tổ chức khác, với khả năng tài chính của mình, có thể trả thù lao cao tương xứng với công sức bỏ ra trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo với những ràng buộc tài chính khi sử dụng ngân sách nhà nước không thể trả vượt khung quy định.

Như thế, nếu có thể điều chỉnh ý kiến phản biện việc Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn một bộ sách giáo khoa thì lý do chính không hẳn là sợ không khách quan, công bằng với các bộ sách giáo khoa khác. Lý do chính hiện nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo không đủ nguồn nhân lực để tổ chức biên soạn do không cạnh tranh được với bên ngoài. Kêu gọi thành lập một nhóm tác giả ở dạng cộng tác viên cũng không cạnh tranh được về mức thù lao cho từng cá nhân.

Trong danh mục công việc quản lý thường xuyên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ắt không có nhân sự thường trực chỉ dùng vào việc biên soạn sách giáo khoa. Trước sau gì, với loại công việc mang tính “một lần” như thế này, bộ sẽ phải tổ chức bộ máy bên ngoài dưới dạng nhà thầu và để công bằng trong chọn lựa, bộ sẽ phải gọi thầu công khai, chọn nơi biên soạn sách giáo khoa cho mình - thế thì có khác gì chuyện bộ đứng sang một bên, không biên soạn bộ sách giáo khoa nào, cứ để mọi nơi biên soạn rồi mình tổ chức thẩm định, phê duyệt công khai, công bằng, công minh?

Không biết do đâu có ý kiến cho rằng cần tách bạch các khâu biên soạn, in ấn, phát hành mới chống được độc quyền trong lĩnh vực sách giáo khoa. Theo ý kiến này, nhà xuất bản không nên nhảy vào tổ chức biên soạn sách giáo khoa mà chỉ nên lo chuyện in ấn, phát hành! Cụ thể một giáo sư phát biểu: “Theo ý kiến của tôi thì đội ngũ viết SGK phải tách khỏi các nhà xuất bản. Các nhà xuất bản không có nhiệm vụ viết SGK”.

Giả thử các nhà xuất bản không tổ chức biên soạn, họ chỉ việc ngồi chờ các nơi viết xong bản thảo sách giáo khoa, xong đem đến cho họ in ấn rồi chuyển qua một công ty khác lo chuyện phát hành! Như vậy nhà xuất bản chỉ là nhà in chứ đâu phải là một nhà xuất bản đúng nghĩa! Kết nối với tình hình nói ở phần trên, một số tổ chức tranh nhau để đấu thầu viết sách cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhận một khoản tiền đầu tư tương đương với nhuận bút viết sách. Thế thì mọi lợi nhuận in ấn, phát hành sách giáo khoa lại chảy vào nhà xuất bản như cũ. Và như thế làm sao trông mong có bộ sách chất lượng cao khi đầu tư cho khâu biên soạn bị hạn chế.

Ngược lại, nếu nhà xuất bản cân đối để bỏ ra các khoản đầu tư lớn cho khâu biên soạn sách giáo khoa, với kỳ vọng sẽ thu hồi nhờ vào việc bán sách, lúc đó mới trông mong có những đột phá trong biên soạn với những nhà xuất bản nào mạnh dạn đầu tư lớn, mời người giỏi, trả thù lao cao để cạnh tranh với nơi khác. Đó chính là chống độc quyền chứ còn gì nữa; tại sao lại chia tách các khâu này để hạn chế năng lực của mỗi khâu?

Một điểm nữa cũng cần lưu ý. Nghị quyết 88 ghi: “Có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học”. Điều này khác với cách nói một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa. Đòi hỏi có ngay một lúc vài ba bộ sách giáo khoa hoàn chỉnh từ lớp 1 đến lớp 12 là khó; trong khi mỗi môn học có vài ba cuốn để nhà trường, giáo viên và phụ huynh chọn lựa là hoàn toàn khả thi. Nên bắt đầu bằng cuốn chứ không phải bộ. 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.