Mobile

Mỹ loại một số nước khỏi GSP: Không phải tin vui cho Việt Nam
Thứ Ba,  19/3/2019, 14:25 
Ngọc Lan

Mỹ loại một số nước khỏi GSP: Không phải tin vui cho Việt Nam

Ngọc Lan

(TBKTSG) - Tổng thống Mỹ đã công khai bày tỏ ý định loại một số nước ra khỏi Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP). Nếu vậy, hàng hóa của các nước này xuất vào Mỹ sẽ phải chịu thuế cao hơn.

Mỹ chĩa mũi dùi thương mại vào các nước đang phát triển

Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đang là mối đe dọa đối với hàng Việt nếu trong tương lai Mỹ rà soát và lập các hàng rào, cắt giảm đột ngột các ưu đãi dành cho Việt Nam. Ảnh minh họa: Thành Hoa

Trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai ý định trên hôm 4-3 vừa qua, tháng 10-2017 Viện Nghiên cứu châu Mỹ (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) dẫn nguồn từ các kênh chính thức và báo chí Mỹ cho biết nước này đã có ý định đánh giá lại chế độ ưu đãi thuế quan nhằm giành lại sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp Mỹ.

Chương trình GSP có từ hơn bốn thập kỷ qua tại Mỹ, áp dụng với 5.000 loại hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia và lãnh thổ đang phát triển vào nước này. Việt Nam có gần 1.000 mặt hàng xuất vào Mỹ và nhiều mặt hàng đã được hưởng GSP.

Với GSP, hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ được hưởng mức thuế suất thấp hơn thuế nhập khẩu theo cơ chế ưu đãi tối huệ quốc (MFN), lại không đề cập tới rào cản kỹ thuật, cũng không yêu cầu “có đi có lại” với các quốc gia được Mỹ cho hưởng ưu đãi. Song vấn đề của GSP là mang tính chất đơn phương và không cam kết lâu dài nên có thể bị dừng bất cứ lúc nào.

Tuy nhiên, đến thời Tổng thống Trump, việc này đang được xem xét lại. Văn phòng đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã tiến hành các đợt rà soát lại. Vấn đề mà họ quan tâm là liệu các đối tác thương mại GSP có cung cấp cho doanh nghiệp Mỹ sự tiếp cận thị trường một cách hợp lý và công bằng không. Điều này không giống như quan điểm khi cấp GSP ban đầu là “không cần có đi có lại”. Trước đây, USTR chỉ rà soát nếu có các khiếu nại từ hiệp hội kinh doanh, nghiệp đoàn liên quan đến các vấn đề sử dụng lao động trẻ em hay nhân quyền. Nhưng tình thế nay đã khác.

Trong số 10 quốc gia đang được hưởng lợi lớn nhất từ GSP thì Ấn Độ, Thái Lan, Brazil, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ... đứng hàng đầu. Theo thông báo của Mỹ, hàng năm Ấn Độ được hưởng lợi lớn nhất, với 5,6 tỉ đô la hàng hóa xuất vào nước này. Tiếp theo là Thái Lan và Brazil. Do đó, ngay từ tháng 4-2018, Ấn Độ, Indonesia và Kazakhstan đã có tên trong thông báo xem xét lại GSP.

Hiện chưa rõ giá trị hàng hóa Việt Nam xuất sang thị trường Mỹ thuộc diện được hưởng GSP là bao nhiêu. Nhưng Việt Nam đang xuất siêu vào Mỹ tới 35 tỉ đô la vào năm ngoái.

Nếu các quốc gia như Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Indonesia... bị rút ưu đãi GSP thì hàng Việt Nam có thêm cơ hội ở thị trường Mỹ không khi mà thuế đánh vào hàng nhập từ những nước này tăng lên?

Câu trả lời từ các chuyên gia xuất nhập khẩu tại Viện Nghiên cứu châu Mỹ là “chưa đến lúc tính đến”, bởi lẽ thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đang là mối đe dọa đối với hàng Việt nếu trong tương lai Mỹ rà soát và lập các hàng rào, cắt giảm đột ngột các ưu đãi dành cho Việt Nam.

Còn tại thời điểm này, danh mục các sản phẩm mà Ấn Độ đang được hưởng lợi không tương thích với các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam. Các mặt hàng Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia cùng có thế mạnh xuất khẩu như dệt may, giày dép, thép...đều được xếp vào nhóm hàng nhạy cảm, không được xét GSP.

Những mặt hàng có thế mạnh khác của Việt Nam như trái cây, thủy sản, gỗ... được xem là đối tượng được hưởng ưu đãi nhưng vẫn đang phải chịu các kiểm định, kiểm dịch ngặt nghèo khác nên muốn tăng nhanh kim ngạch không phải là chuyện dễ. Nhiều mặt hàng như gốm sứ, lò sưởi, thiết bị tăng âm, nữ trang... của Việt Nam được hưởng GSP thì cũng không phải là thế mạnh và không được hưởng mức ưu đãi GSP quá 130 triệu đô la Mỹ/năm. Đặc biệt, theo quy định, muốn được hưởng GSP thì 35% giá trị hàng hóa phải có xuất xứ từ quốc gia xuất khẩu.

22% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là vào thị trường Mỹ. Trong đó, năm 2018 có hơn 10 nhóm mặt hàng có giá trị xuất khẩu từ 1 tỉ đô trở lên. Đây đều là các nhóm hàng mà khối doanh nghiệp FDI đến từ Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc...đặt căn cứ sản xuất tại Việt Nam để xuất khẩu, như điện thoại, linh kiện điện tử - đối tượng không hưởng lợi gì từ GSP, kể cả trong trường hợp GSP không còn chỗ cho hàng hóa Ấn Độ hay Indonesia.

Một vấn đề nữa của Việt Nam là làm sao có thể kiểm soát tốt các sản phẩm xuất sang Mỹ có nguồn gốc nguyên vật liệu, linh kiện từ Trung Quốc, để tránh nguy cơ hàng Việt Nam bị đưa vào diện bị áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, chống lẩn tránh thuế mà phía Mỹ luôn sẵn sàng để thực hiện.

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Mỹ loại một số nước khỏi GSP: Không phải tin vui cho Việt Nam

Ngọc Lan
Thứ Ba,  19/3/2019, 14:25 

Mỹ loại một số nước khỏi GSP: Không phải tin vui cho Việt Nam

Ngọc Lan

(TBKTSG) - Tổng thống Mỹ đã công khai bày tỏ ý định loại một số nước ra khỏi Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP). Nếu vậy, hàng hóa của các nước này xuất vào Mỹ sẽ phải chịu thuế cao hơn.

Mỹ chĩa mũi dùi thương mại vào các nước đang phát triển

Thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đang là mối đe dọa đối với hàng Việt nếu trong tương lai Mỹ rà soát và lập các hàng rào, cắt giảm đột ngột các ưu đãi dành cho Việt Nam. Ảnh minh họa: Thành Hoa

Trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai ý định trên hôm 4-3 vừa qua, tháng 10-2017 Viện Nghiên cứu châu Mỹ (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) dẫn nguồn từ các kênh chính thức và báo chí Mỹ cho biết nước này đã có ý định đánh giá lại chế độ ưu đãi thuế quan nhằm giành lại sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp Mỹ.

Chương trình GSP có từ hơn bốn thập kỷ qua tại Mỹ, áp dụng với 5.000 loại hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia và lãnh thổ đang phát triển vào nước này. Việt Nam có gần 1.000 mặt hàng xuất vào Mỹ và nhiều mặt hàng đã được hưởng GSP.

Với GSP, hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ được hưởng mức thuế suất thấp hơn thuế nhập khẩu theo cơ chế ưu đãi tối huệ quốc (MFN), lại không đề cập tới rào cản kỹ thuật, cũng không yêu cầu “có đi có lại” với các quốc gia được Mỹ cho hưởng ưu đãi. Song vấn đề của GSP là mang tính chất đơn phương và không cam kết lâu dài nên có thể bị dừng bất cứ lúc nào.

Tuy nhiên, đến thời Tổng thống Trump, việc này đang được xem xét lại. Văn phòng đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã tiến hành các đợt rà soát lại. Vấn đề mà họ quan tâm là liệu các đối tác thương mại GSP có cung cấp cho doanh nghiệp Mỹ sự tiếp cận thị trường một cách hợp lý và công bằng không. Điều này không giống như quan điểm khi cấp GSP ban đầu là “không cần có đi có lại”. Trước đây, USTR chỉ rà soát nếu có các khiếu nại từ hiệp hội kinh doanh, nghiệp đoàn liên quan đến các vấn đề sử dụng lao động trẻ em hay nhân quyền. Nhưng tình thế nay đã khác.

Trong số 10 quốc gia đang được hưởng lợi lớn nhất từ GSP thì Ấn Độ, Thái Lan, Brazil, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ... đứng hàng đầu. Theo thông báo của Mỹ, hàng năm Ấn Độ được hưởng lợi lớn nhất, với 5,6 tỉ đô la hàng hóa xuất vào nước này. Tiếp theo là Thái Lan và Brazil. Do đó, ngay từ tháng 4-2018, Ấn Độ, Indonesia và Kazakhstan đã có tên trong thông báo xem xét lại GSP.

Hiện chưa rõ giá trị hàng hóa Việt Nam xuất sang thị trường Mỹ thuộc diện được hưởng GSP là bao nhiêu. Nhưng Việt Nam đang xuất siêu vào Mỹ tới 35 tỉ đô la vào năm ngoái.

Nếu các quốc gia như Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Indonesia... bị rút ưu đãi GSP thì hàng Việt Nam có thêm cơ hội ở thị trường Mỹ không khi mà thuế đánh vào hàng nhập từ những nước này tăng lên?

Câu trả lời từ các chuyên gia xuất nhập khẩu tại Viện Nghiên cứu châu Mỹ là “chưa đến lúc tính đến”, bởi lẽ thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam đang là mối đe dọa đối với hàng Việt nếu trong tương lai Mỹ rà soát và lập các hàng rào, cắt giảm đột ngột các ưu đãi dành cho Việt Nam.

Còn tại thời điểm này, danh mục các sản phẩm mà Ấn Độ đang được hưởng lợi không tương thích với các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam. Các mặt hàng Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia cùng có thế mạnh xuất khẩu như dệt may, giày dép, thép...đều được xếp vào nhóm hàng nhạy cảm, không được xét GSP.

Những mặt hàng có thế mạnh khác của Việt Nam như trái cây, thủy sản, gỗ... được xem là đối tượng được hưởng ưu đãi nhưng vẫn đang phải chịu các kiểm định, kiểm dịch ngặt nghèo khác nên muốn tăng nhanh kim ngạch không phải là chuyện dễ. Nhiều mặt hàng như gốm sứ, lò sưởi, thiết bị tăng âm, nữ trang... của Việt Nam được hưởng GSP thì cũng không phải là thế mạnh và không được hưởng mức ưu đãi GSP quá 130 triệu đô la Mỹ/năm. Đặc biệt, theo quy định, muốn được hưởng GSP thì 35% giá trị hàng hóa phải có xuất xứ từ quốc gia xuất khẩu.

22% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là vào thị trường Mỹ. Trong đó, năm 2018 có hơn 10 nhóm mặt hàng có giá trị xuất khẩu từ 1 tỉ đô trở lên. Đây đều là các nhóm hàng mà khối doanh nghiệp FDI đến từ Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc...đặt căn cứ sản xuất tại Việt Nam để xuất khẩu, như điện thoại, linh kiện điện tử - đối tượng không hưởng lợi gì từ GSP, kể cả trong trường hợp GSP không còn chỗ cho hàng hóa Ấn Độ hay Indonesia.

Một vấn đề nữa của Việt Nam là làm sao có thể kiểm soát tốt các sản phẩm xuất sang Mỹ có nguồn gốc nguyên vật liệu, linh kiện từ Trung Quốc, để tránh nguy cơ hàng Việt Nam bị đưa vào diện bị áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, chống lẩn tránh thuế mà phía Mỹ luôn sẵn sàng để thực hiện.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.