Mobile

Xổ số để chống thất thu thuế
Thứ Sáu,  22/3/2019, 17:19 
Nguyễn Vũ

Xổ số để chống thất thu thuế

Nguyễn Vũ

(TBKTSG) - Thất thu thuế giá trị gia tăng (VAT) là một vấn nạn lớn của nhiều nước. Để chống thất thu thuế, một trong những biện pháp hữu hiệu là làm sao khuyến khích người tiêu dùng đòi nhận hóa đơn trong đó ghi rõ phần thuế VAT họ giao cho doanh nghiệp thay mặt họ nộp cho nhà nước.

Thế nhưng mấy ai cần tờ hóa đơn đó làm gì; nhiều người xem chuyện doanh nghiệp bán hàng có nộp thuế VAT cho nhà nước hay không đâu phải là chuyện của họ.

Làm gì để chống thất thu thuế?

Từ đó mới nảy sinh một sáng kiến mà nhiều nước đang áp dụng: biến tờ hóa đơn VAT thành tấm vé xổ số, người tiêu dùng nhận hóa đơn đem về cất, cứ theo thời gian ấn định trước, nhà nước tổ chức xổ số với những giải thưởng có giá trị cao, dựa vào dãy số in trên tờ hóa đơn đã cất giữ.

Theo tờ Economist, nhiều nước đang áp dụng cách thức này, sớm nhất có lãnh thổ Đài Loan từ năm 1951; còn Latvia dự tính cuối năm này sẽ bắt đầu. Mục tiêu sau cùng là làm cho nhà bán lẻ cuối cùng đến tay người tiêu dùng khó lòng trốn thuế bằng cách che giấu doanh thu bán hàng.

Tính bình quân trên toàn thế giới, thuế VAT chiếm đến 20-35% tổng thu ngân sách của các nước và cũng tính bình quân trên toàn thế giới, một phần ba thuế VAT lẽ ra phải nộp cho ngân sách lại bị thất thu.

Ngày xưa, tổ chức xổ số dựa vào một mã số in trên tờ hóa đơn là nhiêu khê và tốn kém. Ngày nay nhờ công nghệ thông tin, chi phí giảm xuống nhiều, làm nhiều nước muốn thử nghiệm phương cách này. Giải thưởng cũng có thể là tiền mặt, cũng có thể là nhà hay xe hơi...

Cho đến nay chỉ có một ít nghiên cứu sâu xem thử tổ chức xổ số như thế đem lại hiệu quả chống thất thu thuế như thế nào. Ví dụ Slovakia, tổ chức xổ số từ năm 2013 như một trong nhiều biện pháp chống thất thu thuế VAT. Năm 2014, Bộ Tài chính nước này ước tính xổ số chỉ giúp tăng thu thêm chừng 11 triệu đô la Mỹ, một con số rất khiêm tốn.

Brazil ngược lại, đánh giá biện pháp xổ số có hiệu quả cao nên không những cho các giải thưởng lớn mà còn cho những người tiêu dùng nào có hóa đơn được hoàn đến 30% thuế VAT đã trả.

Theo một báo cáo của Ủy ban châu Âu năm 2017, trong 10 nước châu Âu có mức thất thu thuế VAT cao nhất trong các năm 2014-2015, đến chín nước đã tổ chức xổ số bằng hóa đơn VAT. Thuế VAT là loại thuế các nước thích thu nhất vì nó không nhạy cảm như thuế thu nhập cá nhân hay thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tổ chức xổ số còn đem lại cảm giác nhà nước đang chống gian lận thuế chứ không tăng thuế suất mặc dù nhìn chung dân nghèo chịu tác động của thuế VAT nhiều hơn nhà giàu vì họ sử dụng hầu hết thu nhập để mua hàng chứ không cất để đầu tư như giới nhà giàu.

Trong một diễn biến khác liên quan đến thuế, một nghiên cứu cho rằng việc các nước Bắc Âu như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Iceland công khai mức thuế cá nhân của mọi người dân chưa hẳn là điều tích cực. Bloomberg trích dẫn một nghiên cứu của Đại học California, Los Angelescho rằng công khai thu nhập của mọi người dẫn đến sự ghen tỵ của người có thu nhập thấp; hay nói cách khác so sánh thu nhập với bà con xóm giềng chiếm đến 22% cảm nhận về hạnh phúc của người dân Na Uy. Ở Phần Lan, ngày 1-11, thời điểm công khai bảng kê thu nhập tính thuế được gọi là ngày ghen tỵ.

Đa số các nước phản đối việc công khai thu nhập vì lý do bảo vệ sự riêng tư và bảo đảm an toàn cho người dân. Vì lý do đó, Mỹ ngưng công bố bảng kê thuế thu nhập của người dân từ năm 1926, chỉ hai năm sau khi áp dụng việc công khai. Nhật thì đến năm 2005 mới bỏ, sau 55 năm công khai. Tuy nhiên, ở thập niên 1970 và 1980, Nhật đã quy định chỉ công khai những ai có thu nhập vượt một ngưỡng nào đó.

Ở các nước Bắc Âu, việc công khai cũng tùy mức độ như tại Phần Lan, phải đến sở thuế xin thông tin; ở Thụy Điển có thể gọi điện nhưng phải để lại tên tuổi người xin thông tin để cơ quan thuế chuyển cho người có thông tin phải công khai; ở Iceland, thông tin chỉ công khai trong hai tuần mỗi năm.

Riêng Na Uy thì dữ liệu được đưa lên mạng, trước đây có thể tìm thu nhập của bất kỳ ai sống ở một địa điểm nào đó hay sắp xếp thu nhập của bạn bè trên Facebook. Nay muốn tìm kiểu như thế phải điền đầy đủ thông tin người tìm, chứ không nặc danh nữa. Có lẽ muốn ghen tỵ cũng phải để lại danh tính. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Xổ số để chống thất thu thuế

Nguyễn Vũ
Thứ Sáu,  22/3/2019, 17:19 

Xổ số để chống thất thu thuế

Nguyễn Vũ

(TBKTSG) - Thất thu thuế giá trị gia tăng (VAT) là một vấn nạn lớn của nhiều nước. Để chống thất thu thuế, một trong những biện pháp hữu hiệu là làm sao khuyến khích người tiêu dùng đòi nhận hóa đơn trong đó ghi rõ phần thuế VAT họ giao cho doanh nghiệp thay mặt họ nộp cho nhà nước.

Thế nhưng mấy ai cần tờ hóa đơn đó làm gì; nhiều người xem chuyện doanh nghiệp bán hàng có nộp thuế VAT cho nhà nước hay không đâu phải là chuyện của họ.

Làm gì để chống thất thu thuế?

Từ đó mới nảy sinh một sáng kiến mà nhiều nước đang áp dụng: biến tờ hóa đơn VAT thành tấm vé xổ số, người tiêu dùng nhận hóa đơn đem về cất, cứ theo thời gian ấn định trước, nhà nước tổ chức xổ số với những giải thưởng có giá trị cao, dựa vào dãy số in trên tờ hóa đơn đã cất giữ.

Theo tờ Economist, nhiều nước đang áp dụng cách thức này, sớm nhất có lãnh thổ Đài Loan từ năm 1951; còn Latvia dự tính cuối năm này sẽ bắt đầu. Mục tiêu sau cùng là làm cho nhà bán lẻ cuối cùng đến tay người tiêu dùng khó lòng trốn thuế bằng cách che giấu doanh thu bán hàng.

Tính bình quân trên toàn thế giới, thuế VAT chiếm đến 20-35% tổng thu ngân sách của các nước và cũng tính bình quân trên toàn thế giới, một phần ba thuế VAT lẽ ra phải nộp cho ngân sách lại bị thất thu.

Ngày xưa, tổ chức xổ số dựa vào một mã số in trên tờ hóa đơn là nhiêu khê và tốn kém. Ngày nay nhờ công nghệ thông tin, chi phí giảm xuống nhiều, làm nhiều nước muốn thử nghiệm phương cách này. Giải thưởng cũng có thể là tiền mặt, cũng có thể là nhà hay xe hơi...

Cho đến nay chỉ có một ít nghiên cứu sâu xem thử tổ chức xổ số như thế đem lại hiệu quả chống thất thu thuế như thế nào. Ví dụ Slovakia, tổ chức xổ số từ năm 2013 như một trong nhiều biện pháp chống thất thu thuế VAT. Năm 2014, Bộ Tài chính nước này ước tính xổ số chỉ giúp tăng thu thêm chừng 11 triệu đô la Mỹ, một con số rất khiêm tốn.

Brazil ngược lại, đánh giá biện pháp xổ số có hiệu quả cao nên không những cho các giải thưởng lớn mà còn cho những người tiêu dùng nào có hóa đơn được hoàn đến 30% thuế VAT đã trả.

Theo một báo cáo của Ủy ban châu Âu năm 2017, trong 10 nước châu Âu có mức thất thu thuế VAT cao nhất trong các năm 2014-2015, đến chín nước đã tổ chức xổ số bằng hóa đơn VAT. Thuế VAT là loại thuế các nước thích thu nhất vì nó không nhạy cảm như thuế thu nhập cá nhân hay thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tổ chức xổ số còn đem lại cảm giác nhà nước đang chống gian lận thuế chứ không tăng thuế suất mặc dù nhìn chung dân nghèo chịu tác động của thuế VAT nhiều hơn nhà giàu vì họ sử dụng hầu hết thu nhập để mua hàng chứ không cất để đầu tư như giới nhà giàu.

Trong một diễn biến khác liên quan đến thuế, một nghiên cứu cho rằng việc các nước Bắc Âu như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Iceland công khai mức thuế cá nhân của mọi người dân chưa hẳn là điều tích cực. Bloomberg trích dẫn một nghiên cứu của Đại học California, Los Angelescho rằng công khai thu nhập của mọi người dẫn đến sự ghen tỵ của người có thu nhập thấp; hay nói cách khác so sánh thu nhập với bà con xóm giềng chiếm đến 22% cảm nhận về hạnh phúc của người dân Na Uy. Ở Phần Lan, ngày 1-11, thời điểm công khai bảng kê thu nhập tính thuế được gọi là ngày ghen tỵ.

Đa số các nước phản đối việc công khai thu nhập vì lý do bảo vệ sự riêng tư và bảo đảm an toàn cho người dân. Vì lý do đó, Mỹ ngưng công bố bảng kê thuế thu nhập của người dân từ năm 1926, chỉ hai năm sau khi áp dụng việc công khai. Nhật thì đến năm 2005 mới bỏ, sau 55 năm công khai. Tuy nhiên, ở thập niên 1970 và 1980, Nhật đã quy định chỉ công khai những ai có thu nhập vượt một ngưỡng nào đó.

Ở các nước Bắc Âu, việc công khai cũng tùy mức độ như tại Phần Lan, phải đến sở thuế xin thông tin; ở Thụy Điển có thể gọi điện nhưng phải để lại tên tuổi người xin thông tin để cơ quan thuế chuyển cho người có thông tin phải công khai; ở Iceland, thông tin chỉ công khai trong hai tuần mỗi năm.

Riêng Na Uy thì dữ liệu được đưa lên mạng, trước đây có thể tìm thu nhập của bất kỳ ai sống ở một địa điểm nào đó hay sắp xếp thu nhập của bạn bè trên Facebook. Nay muốn tìm kiểu như thế phải điền đầy đủ thông tin người tìm, chứ không nặc danh nữa. Có lẽ muốn ghen tỵ cũng phải để lại danh tính. 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.