Mobile

Hờ hững với sách
Chủ Nhật,  14/4/2019, 14:59 
Nguyễn Quang Bình

Hờ hững với sách

Nguyễn Quang Bình

(TBKTSG) - Có nên xác tín lại một điều mà từ lâu nhiều người vẫn hay khẳng định, rằng “người Việt Nam hiếu học”?

Giáo viên đang ít đọc sách?

Nếu là vậy, lẽ nào hiếu học mà lại không “hiếu đọc”?

Nghe con số thống kê của ông Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam nhân kỷ niệm 66 năm ngày truyền thống ngành xuất bản, muốn tin nhưng sao cứ ngờ ngợ. Nếu không tính sách giáo khoa, giáo trình, mỗi năm một người Việt chỉ đọc 1 cuốn sách.

Tại nhiều vùng nông thôn, còn nhiều “vùng trắng” vì đến 70% dân số ở đó hầu như không có điều kiện tiếp cận với sách, ông phát biểu như thế. Càng buồn hơn khi con số 1 nghèo nàn ấy được đem so với 7 của Hàn Quốc, 8 của Malaysia, 14 của Singapore, còn Nhật Bản và nhiều nước châu Âu trên 40 cuốn/người/năm, như người Đức đọc mỗi tuần mỗi cuốn sách (1).

Đọc sách có thua chi nghe nhạc, tập thiền hay yoga, đó chính là cách trau dồi trí tuệ, óc thẩm mỹ, rèn luyện nhân cách, hay nói như ngôn ngữ nhà Phật “tu tập thân tâm”, nhưng sao sách phải chịu sự hờ hững của nhiều người xứ mình đến thế?

Có người cho rằng ở cái thời Internet, ti vi, điện thoại thông minh, máy tính bảng có đầy các chương trình hấp dẫn và bằng phương pháp nghe nhìn sinh động, nhiều bậc cha mẹ tin rằng “trên ấy” cũng đâu có thiếu các thông tin, tri thức cần biết. Họ quên rằng đọc sách mang lại nhiều tác động tích cực khó có gì thay thế.

Mỗi người có một động cơ đọc sách khác nhau. Tùy theo lứa tuổi, nhỏ thích truyện dành cho thiếu niên, lớn thì đọc tiểu thuyết lãng mạn hay các tác phẩm văn chương theo “gu” thẩm mỹ riêng của mình, hoặc là sách tài liệu nhằm trau dồi kiến thức, hoặc cũng có người thích loại sách bàn về phát triển bản thân…

Nhiều nhà khoa học đã từng chứng minh lợi ích của nghe nhạc và thực hành thiền định như phát triển trí tuệ, ổn định thân tâm, nhưng hình như còn quá ít công trình đủ thấu đáo tìm hiểu về lợi ích của việc đọc sách, nhất là trong thời đại Internet, tràn lan các thiết bị điện tử có khả năng kết nối được cho là “thông minh” khiến người ta càng lúc càng thu mình trong “khoảng trời riêng”, hình thành lối sống vị kỷ làm mòn dần tính hợp quần xã hội, dễ đưa đến những chứng bệnh tâm lý như trầm cảm nơi con người hiện đại.

Một công trình xuất bản cuối năm 2018 cho biết không nhất thiết phải đọc các bộ sách đồ sộ mà chỉ cần đọc những trích đoạn của các tác phẩm văn chương (2) thì con người đã có thể tận hưởng được tác dụng tích cực đến cái mà các nhà nghiên cứu tâm lý học gọi là “Lý thuyết Tâm trí” hay thuyết tư duy (Theory of Mind - ToM) (3).

Lý thuyết Tâm trí là năng lực quy kết các suy nghĩ, ý định, cảm xúc và những hiện tượng tư duy, tâm lý khác như yêu thương, hờn giận…, từ đó dự đoán được hành vi của người khác.

Đọc thông qua các con chữ và tư tưởng của tác giả, người đọc nhận thức, phát hiện và hiểu người khác vì thấy mình thế nào thì bạn mình cũng như thế ấy, dù có thể chỗ này này chỗ kia có chút khác nhau.

Lợi ích của việc ham đọc không chỉ giúp trau dồi kiến thức, làm phong phú óc tưởng tượng mà còn phát triển óc phán đoán, tư duy logic hay khả năng nhận thức của con người, từ đó thúc đẩy sự đồng cảm giữa người với người. Chính vì vậy, ở một số nước phương Tây nhiều nhà tù đã xây dựng thư viện và khuyến khích người tù đọc sách để họ cải thiện nhận thức, tự cải tạo cuộc đời ngay tại chỗ và làm lại cuộc đời sau khi được ra tù.

Khuyến học phải chăng là khuyến đọc. Không nên nghĩ khi các bạn trẻ đọc một tác phẩm văn chương là chỉ để giải trí. Thật ra, đó chính là phương tiện giúp họ tìm thấy sự đồng cảm, phát triển các mối quan hệ bạn bè và xã hội.

(1) https://news.zing.vn/nguoi-viet-doc-sach-qua-it-so-voi-the-gioi-post883259.html
(2) https://www.collabra.org/articles/10.1525/collabra.117/
(3) https://hearlife.vn/thuyet-tam-tri-thuyet-tu-duy/

Vị trí đặt bình chọn
TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Hờ hững với sách

Nguyễn Quang Bình
Chủ Nhật,  14/4/2019, 14:59 

Hờ hững với sách

Nguyễn Quang Bình

(TBKTSG) - Có nên xác tín lại một điều mà từ lâu nhiều người vẫn hay khẳng định, rằng “người Việt Nam hiếu học”?

Giáo viên đang ít đọc sách?

Nếu là vậy, lẽ nào hiếu học mà lại không “hiếu đọc”?

Nghe con số thống kê của ông Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam nhân kỷ niệm 66 năm ngày truyền thống ngành xuất bản, muốn tin nhưng sao cứ ngờ ngợ. Nếu không tính sách giáo khoa, giáo trình, mỗi năm một người Việt chỉ đọc 1 cuốn sách.

Tại nhiều vùng nông thôn, còn nhiều “vùng trắng” vì đến 70% dân số ở đó hầu như không có điều kiện tiếp cận với sách, ông phát biểu như thế. Càng buồn hơn khi con số 1 nghèo nàn ấy được đem so với 7 của Hàn Quốc, 8 của Malaysia, 14 của Singapore, còn Nhật Bản và nhiều nước châu Âu trên 40 cuốn/người/năm, như người Đức đọc mỗi tuần mỗi cuốn sách (1).

Đọc sách có thua chi nghe nhạc, tập thiền hay yoga, đó chính là cách trau dồi trí tuệ, óc thẩm mỹ, rèn luyện nhân cách, hay nói như ngôn ngữ nhà Phật “tu tập thân tâm”, nhưng sao sách phải chịu sự hờ hững của nhiều người xứ mình đến thế?

Có người cho rằng ở cái thời Internet, ti vi, điện thoại thông minh, máy tính bảng có đầy các chương trình hấp dẫn và bằng phương pháp nghe nhìn sinh động, nhiều bậc cha mẹ tin rằng “trên ấy” cũng đâu có thiếu các thông tin, tri thức cần biết. Họ quên rằng đọc sách mang lại nhiều tác động tích cực khó có gì thay thế.

Mỗi người có một động cơ đọc sách khác nhau. Tùy theo lứa tuổi, nhỏ thích truyện dành cho thiếu niên, lớn thì đọc tiểu thuyết lãng mạn hay các tác phẩm văn chương theo “gu” thẩm mỹ riêng của mình, hoặc là sách tài liệu nhằm trau dồi kiến thức, hoặc cũng có người thích loại sách bàn về phát triển bản thân…

Nhiều nhà khoa học đã từng chứng minh lợi ích của nghe nhạc và thực hành thiền định như phát triển trí tuệ, ổn định thân tâm, nhưng hình như còn quá ít công trình đủ thấu đáo tìm hiểu về lợi ích của việc đọc sách, nhất là trong thời đại Internet, tràn lan các thiết bị điện tử có khả năng kết nối được cho là “thông minh” khiến người ta càng lúc càng thu mình trong “khoảng trời riêng”, hình thành lối sống vị kỷ làm mòn dần tính hợp quần xã hội, dễ đưa đến những chứng bệnh tâm lý như trầm cảm nơi con người hiện đại.

Một công trình xuất bản cuối năm 2018 cho biết không nhất thiết phải đọc các bộ sách đồ sộ mà chỉ cần đọc những trích đoạn của các tác phẩm văn chương (2) thì con người đã có thể tận hưởng được tác dụng tích cực đến cái mà các nhà nghiên cứu tâm lý học gọi là “Lý thuyết Tâm trí” hay thuyết tư duy (Theory of Mind - ToM) (3).

Lý thuyết Tâm trí là năng lực quy kết các suy nghĩ, ý định, cảm xúc và những hiện tượng tư duy, tâm lý khác như yêu thương, hờn giận…, từ đó dự đoán được hành vi của người khác.

Đọc thông qua các con chữ và tư tưởng của tác giả, người đọc nhận thức, phát hiện và hiểu người khác vì thấy mình thế nào thì bạn mình cũng như thế ấy, dù có thể chỗ này này chỗ kia có chút khác nhau.

Lợi ích của việc ham đọc không chỉ giúp trau dồi kiến thức, làm phong phú óc tưởng tượng mà còn phát triển óc phán đoán, tư duy logic hay khả năng nhận thức của con người, từ đó thúc đẩy sự đồng cảm giữa người với người. Chính vì vậy, ở một số nước phương Tây nhiều nhà tù đã xây dựng thư viện và khuyến khích người tù đọc sách để họ cải thiện nhận thức, tự cải tạo cuộc đời ngay tại chỗ và làm lại cuộc đời sau khi được ra tù.

Khuyến học phải chăng là khuyến đọc. Không nên nghĩ khi các bạn trẻ đọc một tác phẩm văn chương là chỉ để giải trí. Thật ra, đó chính là phương tiện giúp họ tìm thấy sự đồng cảm, phát triển các mối quan hệ bạn bè và xã hội.

(1) https://news.zing.vn/nguoi-viet-doc-sach-qua-it-so-voi-the-gioi-post883259.html
(2) https://www.collabra.org/articles/10.1525/collabra.117/
(3) https://hearlife.vn/thuyet-tam-tri-thuyet-tu-duy/

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.