Mobile

Cơ hội nào trước làn sóng tẩy chay đồ nhựa
Thứ Sáu,  19/4/2019, 14:34 
Quốc Hùng - Thùy Dung

Cơ hội nào trước làn sóng tẩy chay đồ nhựa

Quốc Hùng - Thùy Dung

(TBKTSG) - Làn sóng tẩy chay đồ nhựa dùng một lần, đặc biệt là ống hút nhựa, ly nhựa… đang đặt vấn đề thay thế chiến lược sản xuất đối với các doanh nghiệp nhựa nhưng cũng đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp chuyển đổi sang dòng sản phẩm thân thiện môi trường hơn.

Ly nhựa, ống hút nhựa... tiện trong việc sử dụng hàng ngày. Ảnh: Quốc Hùng

Tẩy chay lan rộng

Tại cuộc họp ở Strasbourg (Pháp) mới đây, Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu thông qua lệnh cấm dao, kéo nhựa sử dụng một lần, bông ngoáy tai, ống hút, thìa khuấy... Cuộc bỏ phiếu mở đường cho lệnh cấm đồ nhựa sử dụng một lần sẽ có hiệu lực vào năm 2021 tại tất cả các quốc gia thành viên.

Trong khi đó, tại Hàn Quốc, từ ngày 1-4 rồi, những túi nylon dùng một lần đã hoàn toàn bị cấm khỏi các cửa hàng tạp hóa có quy mô nhất định. Các cửa hàng tạp hóa có diện tích lớn hơn 165 mét vuông nếu vi phạm có thể bị phạt tới 3 triệu won (khoảng 61 triệu đồng). Bao bì nhựa chỉ được phép dùng cho thực phẩm ẩm ướt (đậu phụ, cá, thịt...) và các sản phẩm có thể tan chảy trong nhiệt độ phòng (ví dụ kem), rau có đất...

Tại Mỹ, New York chuẩn bị thông qua luật cấm sử dụng túi nhựa dùng một lần, trở thành bang thứ hai áp dụng luật cấm này, sau California. Theo đó, túi nhựa dùng một lần sẽ bị cấm sử dụng trên toàn bang với mục đích buộc người tiêu dùng phải chuyển sang dùng các loại túi có thể tái sử dụng.

Những tập đoàn đa quốc gia cũng bắt đầu hưởng ứng làn sóng này. Tập đoàn điện tử Samsung công bố từ năm 2019, bao bì hiện được sử dụng cho các sản phẩm và phụ kiện của Samsung - từ điện thoại di động và máy tính bảng đến thiết bị gia dụng - sẽ được thay thế bằng các vật liệu bền vững với môi trường như nhựa và giấy tái chế hoặc có gốc sinh học.

Trước đó, hãng cà phê Starbucks thông báo sẽ ngưng sử dụng ống hút nhựa ở hơn 28.000 cửa hàng của hãng trên toàn cầu vào năm 2020 và thay thế nó bằng các nắp đậy có thể tái chế hoặc bằng các ống hút thân thiện hơn với môi trường. Chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh McDonald’s cũng công bố kế hoạch chuyển sang sử dụng ống hút giấy tại Anh và Ireland; đồng thời thử nghiệm sử dụng ống hút giấy ở một số nhà hàng tại Mỹ...

Ở Việt Nam, một số nhà kinh doanh đã rục rịch dừng kinh doanh sản phẩm nhựa sử dụng một lần, như Saigon Co.op công bố ngưng kinh doanh ống hút nhựa tại hơn 600 siêu thị lớn nhỏ vào tháng 5 tới. Một số nhà hàng, quán nước ở TPHCM, Hà Nội... cũng không sử dụng ống hút nhựa, ly nhựa sử dụng một lần...

Bắt buộc phải chuyển đổi

Ông Nicolas Audier, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham), cho biết 60% rác thải nhựa trên biển có nguồn gốc từ năm quốc gia, trong đó Việt Nam đứng thứ tư danh sách này. Tuy nhiên, lệnh cấm của Nghị viện châu Âu là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường có tốc độ tăng trưởng lớn và sẵn sàng “chi mạnh” cho các sản phẩm bền vững, thân thiện môi trường.

Theo ông, rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nắm bắt được xu hướng tiêu dùng “xanh” khi ngày càng nhiều túi tự phân hủy và ống hút làm từ cây tre được xuất khẩu, thậm chí được sử dụng ngay tại nội địa. “Thị trường tiêu thụ các sản phẩm thân thiện môi trường đang trong giai đoạn hưng thịnh, nếu các doanh nghiệp Việt Nam tăng năng lực sản xuất các sản phẩm này, cơ hội sẽ ngày càng lớn”, ông Nicolas nói.

Ông Hồ Đức Lam, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam, cho rằng nếu không có giải pháp kinh doanh mới, nhiều doanh nghiệp nhựa có thể phải đóng cửa do không chỉ châu Âu, mà nhiều quốc gia khác cũng đang đưa ra các quy định rất khắt khe đối với ngành này. “Đến năm 2021, tất cả đồ nhựa vào châu Âu đều phải là sản phẩm có thể tái chế, nếu không sẽ bị cấm nhập khẩu. Như vậy, doanh nghiệp trong nước có thời hạn chuẩn bị là ba năm”, ông nói.

Theo ông Lam, hiện nay, sản phẩm nhựa Việt Nam thâm nhập được vào thị trường EU còn thấp, chỉ chiếm khoảng 0,17% tổng giá trị xuất khẩu, do EU chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc. Như vậy, về ngắn hạn, quy định mới không tác động nhiều tới doanh nghiệp trong nước. Song, hiện đang có sự dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam. “Quy định mới của EU nhiều khả năng sẽ tác động lớn tới ngành nhựa nội địa khoảng ba năm tới, thời điểm văn bản pháp luật này có hiệu lực”, ông Lam nói.

Bà Huỳnh Thị Mỹ, Tổng thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam, cho rằng khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu ngành nhựa Việt Nam liên quan đến nhóm mặt hàng bao bì. Do đó, khi thời gian cấm sử dụng nhóm mặt hàng này của các nước nhập khẩu có hiệu lực thì ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp nhựa xuất khẩu, đòi hỏi doanh nghiệp hoạt động trong ngành này phải có bước chuẩn bị ngay từ bây giờ.

Đón nhận hoặc thoái lui

Nhận thấy xu hướng tiêu dùng “xanh” ngày càng tăng lên, ông Nguyễn Lê Trung, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhựa và Môi trường xanh An Phát, cho biết từ nhiều năm trước An Phát đã đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo ra các dòng sản phẩm thân thiện môi trường, phù hợp tiêu chuẩn của các nước phát triển như túi vi sinh, cốc, thìa, dĩa tự hủy...

Trong đó, túi vi sinh được làm hoàn toàn từ tinh bột ngô có khả năng tự phân hủy trong môi trường tự nhiên từ sáu tháng đến một năm mà không gây ô nhiễm môi trường. An Phát dự định sẽ xuất khẩu các dòng sản phẩm dao, thìa, dĩa, ống hút này sang châu Âu với khoảng 100 triệu sản phẩm/năm.

Công ty TNHH thực phẩm Hùng Hậu (Đồng Tháp), công ty có thế mạnh sản xuất các sản phẩm từ bột như nui, sò cũng bắt tay vào nghiên cứu và sản xuất ống hút bằng bột. Nhận được phản hồi tốt từ thị trường, tháng 2 rồi, Hùng Hậu đã vận hành dây chuyền sản xuất thứ hai, nâng công suất lên 5 tấn/ngày, cao gấp 5 lần so với dây chuyền thứ nhất chỉ với 100.000 ống hút/ngày. Sản phẩm ống hút bằng bột của Hùng Hậu đã chào hàng các thị trường như Hàn Quốc, Nhật Bản, các nước châu Âu, và đã ký kết hợp đồng xuất khẩu. Trong nước, các nhà phân phối đã đặt vấn đề phân phối độc quyền.

Saigon Co.op cho biết cũng đã chọn sản phẩm ống hút của Hùng Hậu hoặc ống hút giấy của New Toyo... để bán tại hệ thống các chuỗi siêu thị của mình, thay thế ống hút nhựa.

Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp sản xuất đồ nhựa sử dụng một lần, việc chuyển hướng hoặc thay đổi dòng sản phẩm thay thế không hề dễ dàng. Có doanh nghiệp cho biết sẽ dừng hẳn sản xuất mặt hàng này nếu thị trường không còn chấp nhận vì đây chỉ là dòng sản phẩm “ngách” của họ. Chẳng hạn, nhựa Đồng Tâm cho biết nhóm sản phẩm này chỉ chiếm khoảng 20% tổng doanh thu, nếu thị trường không còn chấp nhận thì Đồng Tâm sẽ tập trung vào sản phẩm chủ chốt là đồ nhựa gia dụng.

“Máy móc lâu nay để sản xuất từ hạt nhựa hoặc nhựa tái chế thì không thể chuyển đổi sang nguyên liệu khác. Nếu muốn tiếp tục sản xuất dòng sản phẩm này bằng nguyên liệu khác thì phải đầu tư lại công nghệ phù hợp với nguyên liệu đó. Trong khi đó, chi phí đầu tư ban đầu rất lớn mà chưa chắc những nguyên liệu thay thế sau này còn phù hợp”, đại diện doanh nghiệp này cho biết.

Theo ông Hồ Đức Lam, hiện chính sách phân loại rác thải từ đầu nguồn không hiệu quả nên nguồn nguyên liệu nhựa dùng để tái chế rất thấp. Vì vậy mới có tình trạng Việt Nam tuy lượng bình quân sử dụng nhựa/người/năm chỉ đứng thứ 80 thế giới, nhưng lại ở vị trí thứ 5 về rác thải nhựa ra môi trường. Để ngành nhựa đáp ứng được xu hướng tiêu dùng mới, nhà nước và hiệp hội nhựa phải đưa ra được giải pháp phân loại rác thải từ đầu nguồn, làm nguyên liệu tái chế. Bên cạnh đó, chính sách nhập khẩu phế liệu cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để vừa không ảnh hưởng tới môi trường, vừa thúc đẩy sản xuất trong nước.

“Phải xây dựng được ý thức của người tiêu dùng thông qua phân loại rác thải từ đầu nguồn, sau đó quay vòng tái chế. Hoặc bản thân các nhà sản xuất phải thấy rằng trách nhiệm của họ là đầu tư công nghệ sử dụng sản phẩm nhựa tái chế nhiều lần”, ông Lam nói. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Cơ hội nào trước làn sóng tẩy chay đồ nhựa

Quốc Hùng - Thùy Dung
Thứ Sáu,  19/4/2019, 14:34 

Cơ hội nào trước làn sóng tẩy chay đồ nhựa

Quốc Hùng - Thùy Dung

(TBKTSG) - Làn sóng tẩy chay đồ nhựa dùng một lần, đặc biệt là ống hút nhựa, ly nhựa… đang đặt vấn đề thay thế chiến lược sản xuất đối với các doanh nghiệp nhựa nhưng cũng đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp chuyển đổi sang dòng sản phẩm thân thiện môi trường hơn.

Ly nhựa, ống hút nhựa... tiện trong việc sử dụng hàng ngày. Ảnh: Quốc Hùng

Tẩy chay lan rộng

Tại cuộc họp ở Strasbourg (Pháp) mới đây, Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu thông qua lệnh cấm dao, kéo nhựa sử dụng một lần, bông ngoáy tai, ống hút, thìa khuấy... Cuộc bỏ phiếu mở đường cho lệnh cấm đồ nhựa sử dụng một lần sẽ có hiệu lực vào năm 2021 tại tất cả các quốc gia thành viên.

Trong khi đó, tại Hàn Quốc, từ ngày 1-4 rồi, những túi nylon dùng một lần đã hoàn toàn bị cấm khỏi các cửa hàng tạp hóa có quy mô nhất định. Các cửa hàng tạp hóa có diện tích lớn hơn 165 mét vuông nếu vi phạm có thể bị phạt tới 3 triệu won (khoảng 61 triệu đồng). Bao bì nhựa chỉ được phép dùng cho thực phẩm ẩm ướt (đậu phụ, cá, thịt...) và các sản phẩm có thể tan chảy trong nhiệt độ phòng (ví dụ kem), rau có đất...

Tại Mỹ, New York chuẩn bị thông qua luật cấm sử dụng túi nhựa dùng một lần, trở thành bang thứ hai áp dụng luật cấm này, sau California. Theo đó, túi nhựa dùng một lần sẽ bị cấm sử dụng trên toàn bang với mục đích buộc người tiêu dùng phải chuyển sang dùng các loại túi có thể tái sử dụng.

Những tập đoàn đa quốc gia cũng bắt đầu hưởng ứng làn sóng này. Tập đoàn điện tử Samsung công bố từ năm 2019, bao bì hiện được sử dụng cho các sản phẩm và phụ kiện của Samsung - từ điện thoại di động và máy tính bảng đến thiết bị gia dụng - sẽ được thay thế bằng các vật liệu bền vững với môi trường như nhựa và giấy tái chế hoặc có gốc sinh học.

Trước đó, hãng cà phê Starbucks thông báo sẽ ngưng sử dụng ống hút nhựa ở hơn 28.000 cửa hàng của hãng trên toàn cầu vào năm 2020 và thay thế nó bằng các nắp đậy có thể tái chế hoặc bằng các ống hút thân thiện hơn với môi trường. Chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh McDonald’s cũng công bố kế hoạch chuyển sang sử dụng ống hút giấy tại Anh và Ireland; đồng thời thử nghiệm sử dụng ống hút giấy ở một số nhà hàng tại Mỹ...

Ở Việt Nam, một số nhà kinh doanh đã rục rịch dừng kinh doanh sản phẩm nhựa sử dụng một lần, như Saigon Co.op công bố ngưng kinh doanh ống hút nhựa tại hơn 600 siêu thị lớn nhỏ vào tháng 5 tới. Một số nhà hàng, quán nước ở TPHCM, Hà Nội... cũng không sử dụng ống hút nhựa, ly nhựa sử dụng một lần...

Bắt buộc phải chuyển đổi

Ông Nicolas Audier, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham), cho biết 60% rác thải nhựa trên biển có nguồn gốc từ năm quốc gia, trong đó Việt Nam đứng thứ tư danh sách này. Tuy nhiên, lệnh cấm của Nghị viện châu Âu là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường có tốc độ tăng trưởng lớn và sẵn sàng “chi mạnh” cho các sản phẩm bền vững, thân thiện môi trường.

Theo ông, rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nắm bắt được xu hướng tiêu dùng “xanh” khi ngày càng nhiều túi tự phân hủy và ống hút làm từ cây tre được xuất khẩu, thậm chí được sử dụng ngay tại nội địa. “Thị trường tiêu thụ các sản phẩm thân thiện môi trường đang trong giai đoạn hưng thịnh, nếu các doanh nghiệp Việt Nam tăng năng lực sản xuất các sản phẩm này, cơ hội sẽ ngày càng lớn”, ông Nicolas nói.

Ông Hồ Đức Lam, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam, cho rằng nếu không có giải pháp kinh doanh mới, nhiều doanh nghiệp nhựa có thể phải đóng cửa do không chỉ châu Âu, mà nhiều quốc gia khác cũng đang đưa ra các quy định rất khắt khe đối với ngành này. “Đến năm 2021, tất cả đồ nhựa vào châu Âu đều phải là sản phẩm có thể tái chế, nếu không sẽ bị cấm nhập khẩu. Như vậy, doanh nghiệp trong nước có thời hạn chuẩn bị là ba năm”, ông nói.

Theo ông Lam, hiện nay, sản phẩm nhựa Việt Nam thâm nhập được vào thị trường EU còn thấp, chỉ chiếm khoảng 0,17% tổng giá trị xuất khẩu, do EU chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc. Như vậy, về ngắn hạn, quy định mới không tác động nhiều tới doanh nghiệp trong nước. Song, hiện đang có sự dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam. “Quy định mới của EU nhiều khả năng sẽ tác động lớn tới ngành nhựa nội địa khoảng ba năm tới, thời điểm văn bản pháp luật này có hiệu lực”, ông Lam nói.

Bà Huỳnh Thị Mỹ, Tổng thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam, cho rằng khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu ngành nhựa Việt Nam liên quan đến nhóm mặt hàng bao bì. Do đó, khi thời gian cấm sử dụng nhóm mặt hàng này của các nước nhập khẩu có hiệu lực thì ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp nhựa xuất khẩu, đòi hỏi doanh nghiệp hoạt động trong ngành này phải có bước chuẩn bị ngay từ bây giờ.

Đón nhận hoặc thoái lui

Nhận thấy xu hướng tiêu dùng “xanh” ngày càng tăng lên, ông Nguyễn Lê Trung, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhựa và Môi trường xanh An Phát, cho biết từ nhiều năm trước An Phát đã đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo ra các dòng sản phẩm thân thiện môi trường, phù hợp tiêu chuẩn của các nước phát triển như túi vi sinh, cốc, thìa, dĩa tự hủy...

Trong đó, túi vi sinh được làm hoàn toàn từ tinh bột ngô có khả năng tự phân hủy trong môi trường tự nhiên từ sáu tháng đến một năm mà không gây ô nhiễm môi trường. An Phát dự định sẽ xuất khẩu các dòng sản phẩm dao, thìa, dĩa, ống hút này sang châu Âu với khoảng 100 triệu sản phẩm/năm.

Công ty TNHH thực phẩm Hùng Hậu (Đồng Tháp), công ty có thế mạnh sản xuất các sản phẩm từ bột như nui, sò cũng bắt tay vào nghiên cứu và sản xuất ống hút bằng bột. Nhận được phản hồi tốt từ thị trường, tháng 2 rồi, Hùng Hậu đã vận hành dây chuyền sản xuất thứ hai, nâng công suất lên 5 tấn/ngày, cao gấp 5 lần so với dây chuyền thứ nhất chỉ với 100.000 ống hút/ngày. Sản phẩm ống hút bằng bột của Hùng Hậu đã chào hàng các thị trường như Hàn Quốc, Nhật Bản, các nước châu Âu, và đã ký kết hợp đồng xuất khẩu. Trong nước, các nhà phân phối đã đặt vấn đề phân phối độc quyền.

Saigon Co.op cho biết cũng đã chọn sản phẩm ống hút của Hùng Hậu hoặc ống hút giấy của New Toyo... để bán tại hệ thống các chuỗi siêu thị của mình, thay thế ống hút nhựa.

Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp sản xuất đồ nhựa sử dụng một lần, việc chuyển hướng hoặc thay đổi dòng sản phẩm thay thế không hề dễ dàng. Có doanh nghiệp cho biết sẽ dừng hẳn sản xuất mặt hàng này nếu thị trường không còn chấp nhận vì đây chỉ là dòng sản phẩm “ngách” của họ. Chẳng hạn, nhựa Đồng Tâm cho biết nhóm sản phẩm này chỉ chiếm khoảng 20% tổng doanh thu, nếu thị trường không còn chấp nhận thì Đồng Tâm sẽ tập trung vào sản phẩm chủ chốt là đồ nhựa gia dụng.

“Máy móc lâu nay để sản xuất từ hạt nhựa hoặc nhựa tái chế thì không thể chuyển đổi sang nguyên liệu khác. Nếu muốn tiếp tục sản xuất dòng sản phẩm này bằng nguyên liệu khác thì phải đầu tư lại công nghệ phù hợp với nguyên liệu đó. Trong khi đó, chi phí đầu tư ban đầu rất lớn mà chưa chắc những nguyên liệu thay thế sau này còn phù hợp”, đại diện doanh nghiệp này cho biết.

Theo ông Hồ Đức Lam, hiện chính sách phân loại rác thải từ đầu nguồn không hiệu quả nên nguồn nguyên liệu nhựa dùng để tái chế rất thấp. Vì vậy mới có tình trạng Việt Nam tuy lượng bình quân sử dụng nhựa/người/năm chỉ đứng thứ 80 thế giới, nhưng lại ở vị trí thứ 5 về rác thải nhựa ra môi trường. Để ngành nhựa đáp ứng được xu hướng tiêu dùng mới, nhà nước và hiệp hội nhựa phải đưa ra được giải pháp phân loại rác thải từ đầu nguồn, làm nguyên liệu tái chế. Bên cạnh đó, chính sách nhập khẩu phế liệu cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để vừa không ảnh hưởng tới môi trường, vừa thúc đẩy sản xuất trong nước.

“Phải xây dựng được ý thức của người tiêu dùng thông qua phân loại rác thải từ đầu nguồn, sau đó quay vòng tái chế. Hoặc bản thân các nhà sản xuất phải thấy rằng trách nhiệm của họ là đầu tư công nghệ sử dụng sản phẩm nhựa tái chế nhiều lần”, ông Lam nói. 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.