Mobile

Tiềm năng vẫn còn cho dự án BOT, BT
Thứ Ba,  18/6/2019, 14:37 
Trần Văn Tường

Tiềm năng vẫn còn cho dự án BOT, BT

Trần Văn Tường

(TBKTSG) - Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TPHCM vừa đề xuất chuyển hàng loạt dự án BOT, BT (quốc lộ 13, quốc lộ 22, quốc lộ 1A, quốc lộ 50) sang dùng vốn ngân sách vì khó thu hút đầu tư. Tuy nhiên, theo ý chí của chính quyền thành phố, trong rất nhiều dự án hạ tầng giao thông đang trong quá trình đầu tư, cần tập trung ưu tiên cho những dự án bức bách, giải tỏa ùn tắc.

Trong khi đó, có ý kiến cho rằng Nghị định 63/2018/NĐ-CP ra đời đòi hỏi sự minh bạch cao hơn trong đầu tư theo hình thức đối tác công tư - PPP (trong đó có dự án BOT và BT), đã góp phần khiến hình thức đầu tư này không còn hấp dẫn nhà đầu tư nữa. TPHCM càng khó hơn với các dự án BT vì quỹ đất ngày càng eo hẹp.

Cần tạo cơ chế và chính sách phát triển hạ tầng giao thông thật sự minh bạch, công bằng, cởi mở, hấp dẫn nhà đầu tư để có thể lựa chọn được đối tác tốt. Ảnh minh họa: TTXVN

Tôi lại nghĩ khác. Càng công khai, minh bạch, công bằng thì sẽ càng tạo sự thuận lợi cho những nhà đầu tư làm ăn chân chính và giảm thiểu rủi ro cho họ. Do vậy, tiềm năng vẫn còn cho các dự án BOT, BT. Vấn đề là cách làm sao cho thuận lợi cho nhà đầu tư, khai thác quỹ đất sao cho hiệu quả.

Dân số ở TPHCM hiện khoảng 13 triệu người. Đây cũng là nơi dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế, có khoảng 8 triệu xe máy và gần 700.000 ô tô. Thế nhưng hạ tầng giao thông vẫn còn yếu và thiếu khi mà nhiều dự án lớn đã được quy hoạch hàng chục năm nhưng vẫn chưa triển khai (như các tuyến đường trên cao, xuyên tâm, vành đai, cao tốc...). Diện tích đất dành cho giao thông ở thành phố chỉ khoảng 8.000 héc ta, so với diện tích đất xây dựng đô thị chỉ đạt 9%, trong khi theo quy hoạch, tỷ lệ này là 22,3%. Nếu tính theo chuẩn mỗi ki lô mét vuông đất phải có tối thiểu 10 ki lô mét đường thì chỉ đạt 20%, tức mới có 2 ki lô mét đường/ki lô mét vuông đất.

TPHCM có diện tích rộng lớn, khoảng 2.100 ki lô mét vuông. Mật độ xây dựng cao tập trung ở nội thành, còn ngoại thành và vùng ven vẫn còn nhiều đất trống. Thành phố cũng đã dự kiến chuyển đổi 26.000 héc ta đất nông nghiệp sang đất công nghiệp, dịch vụ, thương mại, bất động sản. Như vậy, không hẳn thiếu quỹ đất cho đầu tư dự án BT.

Nhìn rộng ra cả nước, nhiều tỉnh thành cũng ra sức kêu gọi đầu tư hạ tầng giao thông nhưng vì sao ít nhà đầu tư tham gia?

Bởi dự án BT có thể vướng chuyện thu hồi quỹ đất, khiếu nại giải tỏa, đền bù, chậm giao mặt bằng, chưa kể khi chính sách thay đổi có thể “hồi tố”, phải dừng dự án. Dự án BOT khi hoàn thành đưa vào sử dụng, hoàn vốn phải trải qua nhiều thủ tục, khiến chậm thu phí vì lúc đó cơ quan quản lý mới trình cấp thẩm quyền tỉnh/thành phố hoặc Bộ Tài chính xét duyệt. Làm xong dự án mới tính đến thu phí hoàn vốn trong khi hàng tháng vẫn phải trả vốn vay ngân hàng - cả gốc lẫn lãi, nhà đầu tư nào không lo ngại?

Thực tế, nhà đầu tư còn gặp trở ngại khi tiếp cận thông tin, nghi ngờ đấu thầu không minh bạch. Bạn tôi làm chủ doanh nghiệp tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông, kể chuyện đấu thầu có lắm mánh khóe mà cũng hình thức, vì đã biết trước đơn vị trúng thầu, bởi các khu vực đã được phân chia cho “quân xanh”, “quân đỏ”. Bên mời thầu có nhiều cách lợi dụng chính sách đưa vào hồ sơ mời thầu những yêu cầu mà chỉ “phe cánh”, “thân hữu” mới có thể đáp ứng. Nhiều tiêu chí nhằm loại từ đầu ngay cả những nhà thầu có năng lực. Họ mất cơ hội vì không có “quan hệ”, không thân quen hay “bắt tay”, móc ngoặc.

Đại biểu Quốc hội Lê Công Nhường (Bình Định) từng đặt câu hỏi: “Liệu chính sách của chúng ta đã đủ hấp dẫn, đủ hợp lý để các nhà đầu tư trong và ngoài nước muốn tham gia chưa?”. Ông còn cho biết thời gian qua, các nhà đầu tư nước ngoài than phiền nhiều về cách thức quản lý, thủ tục phức tạp, tham nhũng, thiếu minh bạch...

Trong khi ngân sách hạn chế, không thể hoàn thiện hạ tầng giao thông nếu chỉ dựa vào đầu tư công thì việc thu hút vốn ngoài ngân sách là thiết thực. Do vậy, cần tháo gỡ những trở ngại, rào cản như đã nêu. Hãy tạo cơ chế và chính sách phát triển hạ tầng giao thông thật sự minh bạch, công bằng, cởi mở, hấp dẫn nhà đầu tư để có thể lựa chọn được đối tác tốt.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Tiềm năng vẫn còn cho dự án BOT, BT

Trần Văn Tường
Thứ Ba,  18/6/2019, 14:37 

Tiềm năng vẫn còn cho dự án BOT, BT

Trần Văn Tường

(TBKTSG) - Sở Giao thông Vận tải (GTVT) TPHCM vừa đề xuất chuyển hàng loạt dự án BOT, BT (quốc lộ 13, quốc lộ 22, quốc lộ 1A, quốc lộ 50) sang dùng vốn ngân sách vì khó thu hút đầu tư. Tuy nhiên, theo ý chí của chính quyền thành phố, trong rất nhiều dự án hạ tầng giao thông đang trong quá trình đầu tư, cần tập trung ưu tiên cho những dự án bức bách, giải tỏa ùn tắc.

Trong khi đó, có ý kiến cho rằng Nghị định 63/2018/NĐ-CP ra đời đòi hỏi sự minh bạch cao hơn trong đầu tư theo hình thức đối tác công tư - PPP (trong đó có dự án BOT và BT), đã góp phần khiến hình thức đầu tư này không còn hấp dẫn nhà đầu tư nữa. TPHCM càng khó hơn với các dự án BT vì quỹ đất ngày càng eo hẹp.

Cần tạo cơ chế và chính sách phát triển hạ tầng giao thông thật sự minh bạch, công bằng, cởi mở, hấp dẫn nhà đầu tư để có thể lựa chọn được đối tác tốt. Ảnh minh họa: TTXVN

Tôi lại nghĩ khác. Càng công khai, minh bạch, công bằng thì sẽ càng tạo sự thuận lợi cho những nhà đầu tư làm ăn chân chính và giảm thiểu rủi ro cho họ. Do vậy, tiềm năng vẫn còn cho các dự án BOT, BT. Vấn đề là cách làm sao cho thuận lợi cho nhà đầu tư, khai thác quỹ đất sao cho hiệu quả.

Dân số ở TPHCM hiện khoảng 13 triệu người. Đây cũng là nơi dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế, có khoảng 8 triệu xe máy và gần 700.000 ô tô. Thế nhưng hạ tầng giao thông vẫn còn yếu và thiếu khi mà nhiều dự án lớn đã được quy hoạch hàng chục năm nhưng vẫn chưa triển khai (như các tuyến đường trên cao, xuyên tâm, vành đai, cao tốc...). Diện tích đất dành cho giao thông ở thành phố chỉ khoảng 8.000 héc ta, so với diện tích đất xây dựng đô thị chỉ đạt 9%, trong khi theo quy hoạch, tỷ lệ này là 22,3%. Nếu tính theo chuẩn mỗi ki lô mét vuông đất phải có tối thiểu 10 ki lô mét đường thì chỉ đạt 20%, tức mới có 2 ki lô mét đường/ki lô mét vuông đất.

TPHCM có diện tích rộng lớn, khoảng 2.100 ki lô mét vuông. Mật độ xây dựng cao tập trung ở nội thành, còn ngoại thành và vùng ven vẫn còn nhiều đất trống. Thành phố cũng đã dự kiến chuyển đổi 26.000 héc ta đất nông nghiệp sang đất công nghiệp, dịch vụ, thương mại, bất động sản. Như vậy, không hẳn thiếu quỹ đất cho đầu tư dự án BT.

Nhìn rộng ra cả nước, nhiều tỉnh thành cũng ra sức kêu gọi đầu tư hạ tầng giao thông nhưng vì sao ít nhà đầu tư tham gia?

Bởi dự án BT có thể vướng chuyện thu hồi quỹ đất, khiếu nại giải tỏa, đền bù, chậm giao mặt bằng, chưa kể khi chính sách thay đổi có thể “hồi tố”, phải dừng dự án. Dự án BOT khi hoàn thành đưa vào sử dụng, hoàn vốn phải trải qua nhiều thủ tục, khiến chậm thu phí vì lúc đó cơ quan quản lý mới trình cấp thẩm quyền tỉnh/thành phố hoặc Bộ Tài chính xét duyệt. Làm xong dự án mới tính đến thu phí hoàn vốn trong khi hàng tháng vẫn phải trả vốn vay ngân hàng - cả gốc lẫn lãi, nhà đầu tư nào không lo ngại?

Thực tế, nhà đầu tư còn gặp trở ngại khi tiếp cận thông tin, nghi ngờ đấu thầu không minh bạch. Bạn tôi làm chủ doanh nghiệp tư nhân đầu tư hạ tầng giao thông, kể chuyện đấu thầu có lắm mánh khóe mà cũng hình thức, vì đã biết trước đơn vị trúng thầu, bởi các khu vực đã được phân chia cho “quân xanh”, “quân đỏ”. Bên mời thầu có nhiều cách lợi dụng chính sách đưa vào hồ sơ mời thầu những yêu cầu mà chỉ “phe cánh”, “thân hữu” mới có thể đáp ứng. Nhiều tiêu chí nhằm loại từ đầu ngay cả những nhà thầu có năng lực. Họ mất cơ hội vì không có “quan hệ”, không thân quen hay “bắt tay”, móc ngoặc.

Đại biểu Quốc hội Lê Công Nhường (Bình Định) từng đặt câu hỏi: “Liệu chính sách của chúng ta đã đủ hấp dẫn, đủ hợp lý để các nhà đầu tư trong và ngoài nước muốn tham gia chưa?”. Ông còn cho biết thời gian qua, các nhà đầu tư nước ngoài than phiền nhiều về cách thức quản lý, thủ tục phức tạp, tham nhũng, thiếu minh bạch...

Trong khi ngân sách hạn chế, không thể hoàn thiện hạ tầng giao thông nếu chỉ dựa vào đầu tư công thì việc thu hút vốn ngoài ngân sách là thiết thực. Do vậy, cần tháo gỡ những trở ngại, rào cản như đã nêu. Hãy tạo cơ chế và chính sách phát triển hạ tầng giao thông thật sự minh bạch, công bằng, cởi mở, hấp dẫn nhà đầu tư để có thể lựa chọn được đối tác tốt.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.