Mobile Area

Thử nghiệm để thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới

Thứ Ba,  24/9/2019, 18:29 
Chí Thịnh - Lan Anh

Thử nghiệm để thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới

Chí Thịnh - Lan Anh

(TBKTSG Online) - Cơ chế sandbox sẽ thích hợp trong quá trình Việt Nam thúc đẩy hoạt động chuyển đổi số, phát triển mô hình kinh tế chia sẻ. Đề án thí điểm xe hợp đồng điện tử cũng là một cách thử nghiệm phù hợp trong việc phát triển nền kinh tế chia sẻ.

*Sandbox là khung thể chế thí điểm, cho phép một số ít doanh nghiệp thử nghiệm các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới trong môi trường thực tiễn nhưng có phạm vi và thời gian xác định, dưới sự giám sát của các nhà quản lý và có các phương án dự phòng rủi ro phù hợp để ngăn hậu quả của sự thất bại mà không ảnh hưởng lớn đến hệ thống tài chính quốc gia.

Sandbox: Lời giải cho bài toán pháp lý

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với những công nghệ như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây... đang tác động trực tiếp đến kinh tế, xã hội Việt Nam, trong khi những khái niệm như tài sản ảo, tiền điện tử, xe công nghệ... cũng dần trở nên phổ biến. "Nhiều thứ 'ảo' đã và đang dần trở nên 'thật', làm phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan", tiến sĩ Chu Thị Hoa - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý - Bộ Tư pháp, chia sẻ tại hội thảo "Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam" diễn ra ở Hà Nội ngày 24-6-2019. 

Từ đó, thuật ngữ sandbox được nhắc tới nhiều như "lời giải" cho các bài toán pháp lý đặt ra. Tại hội thảo hợp tác phát triển công nghệ thông tin và truyền thông vừa tổ chức tại Phú Yên vào cuối tháng 8-2019, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông - ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, cơ chế sandbox được ứng dụng cho những thử nghiệm mới ở bất kỳ tổ chức nào. Trước đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng khẳng định luôn ủng hộ cho các doanh nghiệp triển khai mô hình kinh doanh mới, triển khai các dịch vụ phù hợp với lộ trình phát triển nền kinh tế số. 

Trong quá trình đầu tư, triển khai mô hình kinh doanh mới, doanh nghiệp có thể gặp phải những khó khăn do chưa có những quy định cụ thể (do đây là mô hình mới), cơ quan quản lý chuyên ngành có thể điều chỉnh khung pháp lý cho phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ.

Chẳng hạn như xe công nghệ như Grab, Uber... triển khai là mô hình mới hoàn toàn, trước nay chưa có tại Việt Nam. Các công ty công nghệ này cung cấp dịch vụ kết nối di chuyển nhưng lại không phải là công ty vận tải, họ chỉ là nhà cung cấp nền tảng. Khi đó, chính sách phải thay đổi kịp thời để chấp nhận mô hình kinh doanh mới.

Các mô hình mới như Grab (ứng dụng đặt xe), Airbnb (ứng dụng đặt và cho thuê phòng), Radar (ứng dụng kết nối lao động thời vụ)... sẽ góp phần cung cấp các dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Điển hình là Grab liên tục đưa ra các dịch vụ mới, kết nối nhu cầu đặt xe, giao nhận đồ ăn, giao nhận hàng hoá, thanh toán điện tử qua ví Moca... theo định hướng phát triển “siêu ứng dụng đa dịch vụ”.

Grab liên tục đưa ra các dịch vụ mới, kết nối nhu cầu đặt xe, giao nhận đồ ăn, giao nhận hàng hoá, thanh toán điện tử qua ví Moca... theo hướng phát triển “siêu ứng dụng đa dịch vụ”.

Đây cũng là những thách thức phát sinh trong quá trình chuyển đổi số ở các quốc gia; mô hình mới sẽ đưa ra những bài toán quản lý mà cơ quan quản lý Nhà nước phải cùng với các doanh nghiệp giải đáp. Ví dụ như kinh tế chia sẻ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, cộng đồng tài xế (đối tác vận tải hành khách)... nhưng cơ quan quản lý phải hiểu rõ quy chế vận hành mới có thể kiểm soát được.

Tiến sĩ Chu Thị Hoa cũng cho rằng trước các hiện tượng mới với những khía cạnh chưa dễ hình dung, hoặc chưa thể lường trước được các diễn biến, việc áp dụng cơ chế sandbox là lựa chọn mà nhiều quốc gia đã thực hiện.

Cần xây dựng khung pháp lý cho cơ chế sandbox

Trong khi chờ các văn bản luật được ban hành, Việt Nam có thể xem xét xây dựng khung pháp lý cho cơ chế sandbox, tập trung quy định rõ "không gian và thời gian", áp dụng sandbox cho từng lĩnh vực và trong điều kiện nhất định, sau khi phân tích kỹ từng tình huống chính sách cụ thể. Cũng trong hội thảo ''Cách mạng công nghiệp lần thứ tưvà những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam'', theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, sự chậm trễ trong việc xây dựng môi trường chính sách, pháp luật phù hợp để huy động nguồn lực trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đôi khi là rào cản, làm nhụt nhuệ khí đổi mới sáng tạo, làm nản tâm huyết cống hiến trí tuệ của lực lượng doanh nghiệp công nghệ, khiến chúng ta không thể đột phá mà còn tụt lại phía sau.

"Một điều quan trọng là tư duy làm chính sách, pháp luật trong cách mạng công nghiệp 4.0. Xử lý các vấn đề mới cần những giải pháp vượt ra ngoài tư duy truyền thống. Muốn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bản thân chính sách, cơ chế cũng phải thoáng, mở và sáng tạo. Cần ủng hộ về nguyên tắc việc triển khai các mô hình kinh doanh mới. Không vì lý do không quản lý được về công nghệ mà cản trở việc ứng dụng công nghệ mới mà phải kịp thời nâng cao năng lực quản lý, theo kịp với những biến chuyển rất nhanh của tình hình mới", Thủ tướng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư - ông Nguyễn Chí Dũng cũng đề nghị các bộ, ngành tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa mô hình kinh doanh mới và kinh tế truyền thống, sửa đổi, hoàn thiện và bổ sung quy định về trách nhiệm của các bên trong mô hình kinh doanh mới, trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với hoạt động của mô hình này.

Việt Nam cần sớm có một khuôn khổ, một quy chuẩn cho sandbox.

Các chuyên gia cho rằng, việc sớm có một khuôn khổ, một quy chuẩn cho sandbox là điều cần thiết để tránh nguy cơ là các vấn đề phát sinh vượt tầm kiểm soát và khiến cho chính các cơ quan quản lý gặp lúng túng trong việc xử lý những vấn đề phát sinh đó.

Việc phát triển cái mới sẽ luôn luôn vướng mắc bởi các quy định, bởi vì nếu đưa ra một giải pháp mà cơ quan quản lý nào cũng đồng tình, quy định pháp luật thì có sẵn thì không còn tính mới nữa. Mô hình mới sẽ cần một cơ chế thử nghiệm trong một phạm vi nhất định, số lượng doanh nghiệp tham gia thử nghiệm hợp lý... thì mới có thể triển khai mô hình mới một cách hiệu quả.

Xem xét chấp nhận mô hình kinh doanh mới thông qua sandbox

Trong dự thảo "Đề án chuyển đổi số quốc gia" cũng đề cập tới cơ chế sandbox, xác định việc coi số hoá kinh tế là cuộc cách mạng chính sách, có thái độ tích cực về công nghệ và sáng tạo, chấp nhận những công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới. Các cơ quan Nhà nước có vai trò dẫn dắt, định hướng, có phương thức quản lý linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho chuyển đổi số. Trong trường hợp có những những mô hình mới tích cực xuất hiện mà chưa có đủ sở cứ thì xem xét cách tiếp cận sandbox (tức cái gì không biết quản thế nào thì cho tự phát triển nhưng trong một không gian nhất định, thời gian nhất định... để các vấn đề bộc lộ một cách rõ ràng mà thường không nhiều như các nhà quản lý dự đoán, sau đó mới hình thành chính sách, quy định).

 

Mời xem thêm:

Sandbox cho kinh tế chia sẻ rồi gì nữa

Kinh tế chia sẻ: Cần cơ chế thử nghiệm công nghệ mới

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Từ tháng 7 sẽ ngừng sản xuất, nhập khẩu điện thoại 2G-3G
SCG: Từ cao ốc đến thành phố thông minh, khát vọng khẳng định thương hiệu nhà thầu xây dựng hàng đầu Việt Nam
Công thức tạo nên “hương vị” Tết diệu kỳ
Những xu hướng mạng xã hội sẽ ảnh hưởng đến kinh doanh trong năm 2021
Viettel tăng trưởng bất chấp ảnh hưởng đại dịch Covid-19
Thử nghiệm để thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới
Chí Thịnh - Lan Anh
Thứ Ba,  24/9/2019, 18:29 

Thử nghiệm để thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới

Chí Thịnh - Lan Anh

(TBKTSG Online) - Cơ chế sandbox sẽ thích hợp trong quá trình Việt Nam thúc đẩy hoạt động chuyển đổi số, phát triển mô hình kinh tế chia sẻ. Đề án thí điểm xe hợp đồng điện tử cũng là một cách thử nghiệm phù hợp trong việc phát triển nền kinh tế chia sẻ.

*Sandbox là khung thể chế thí điểm, cho phép một số ít doanh nghiệp thử nghiệm các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới trong môi trường thực tiễn nhưng có phạm vi và thời gian xác định, dưới sự giám sát của các nhà quản lý và có các phương án dự phòng rủi ro phù hợp để ngăn hậu quả của sự thất bại mà không ảnh hưởng lớn đến hệ thống tài chính quốc gia.

Sandbox: Lời giải cho bài toán pháp lý

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với những công nghệ như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây... đang tác động trực tiếp đến kinh tế, xã hội Việt Nam, trong khi những khái niệm như tài sản ảo, tiền điện tử, xe công nghệ... cũng dần trở nên phổ biến. "Nhiều thứ 'ảo' đã và đang dần trở nên 'thật', làm phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan", tiến sĩ Chu Thị Hoa - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý - Bộ Tư pháp, chia sẻ tại hội thảo "Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam" diễn ra ở Hà Nội ngày 24-6-2019. 

Từ đó, thuật ngữ sandbox được nhắc tới nhiều như "lời giải" cho các bài toán pháp lý đặt ra. Tại hội thảo hợp tác phát triển công nghệ thông tin và truyền thông vừa tổ chức tại Phú Yên vào cuối tháng 8-2019, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông - ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, cơ chế sandbox được ứng dụng cho những thử nghiệm mới ở bất kỳ tổ chức nào. Trước đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng khẳng định luôn ủng hộ cho các doanh nghiệp triển khai mô hình kinh doanh mới, triển khai các dịch vụ phù hợp với lộ trình phát triển nền kinh tế số. 

Trong quá trình đầu tư, triển khai mô hình kinh doanh mới, doanh nghiệp có thể gặp phải những khó khăn do chưa có những quy định cụ thể (do đây là mô hình mới), cơ quan quản lý chuyên ngành có thể điều chỉnh khung pháp lý cho phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ.

Chẳng hạn như xe công nghệ như Grab, Uber... triển khai là mô hình mới hoàn toàn, trước nay chưa có tại Việt Nam. Các công ty công nghệ này cung cấp dịch vụ kết nối di chuyển nhưng lại không phải là công ty vận tải, họ chỉ là nhà cung cấp nền tảng. Khi đó, chính sách phải thay đổi kịp thời để chấp nhận mô hình kinh doanh mới.

Các mô hình mới như Grab (ứng dụng đặt xe), Airbnb (ứng dụng đặt và cho thuê phòng), Radar (ứng dụng kết nối lao động thời vụ)... sẽ góp phần cung cấp các dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Điển hình là Grab liên tục đưa ra các dịch vụ mới, kết nối nhu cầu đặt xe, giao nhận đồ ăn, giao nhận hàng hoá, thanh toán điện tử qua ví Moca... theo định hướng phát triển “siêu ứng dụng đa dịch vụ”.

Grab liên tục đưa ra các dịch vụ mới, kết nối nhu cầu đặt xe, giao nhận đồ ăn, giao nhận hàng hoá, thanh toán điện tử qua ví Moca... theo hướng phát triển “siêu ứng dụng đa dịch vụ”.

Đây cũng là những thách thức phát sinh trong quá trình chuyển đổi số ở các quốc gia; mô hình mới sẽ đưa ra những bài toán quản lý mà cơ quan quản lý Nhà nước phải cùng với các doanh nghiệp giải đáp. Ví dụ như kinh tế chia sẻ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, cộng đồng tài xế (đối tác vận tải hành khách)... nhưng cơ quan quản lý phải hiểu rõ quy chế vận hành mới có thể kiểm soát được.

Tiến sĩ Chu Thị Hoa cũng cho rằng trước các hiện tượng mới với những khía cạnh chưa dễ hình dung, hoặc chưa thể lường trước được các diễn biến, việc áp dụng cơ chế sandbox là lựa chọn mà nhiều quốc gia đã thực hiện.

Cần xây dựng khung pháp lý cho cơ chế sandbox

Trong khi chờ các văn bản luật được ban hành, Việt Nam có thể xem xét xây dựng khung pháp lý cho cơ chế sandbox, tập trung quy định rõ "không gian và thời gian", áp dụng sandbox cho từng lĩnh vực và trong điều kiện nhất định, sau khi phân tích kỹ từng tình huống chính sách cụ thể. Cũng trong hội thảo ''Cách mạng công nghiệp lần thứ tưvà những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam'', theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, sự chậm trễ trong việc xây dựng môi trường chính sách, pháp luật phù hợp để huy động nguồn lực trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đôi khi là rào cản, làm nhụt nhuệ khí đổi mới sáng tạo, làm nản tâm huyết cống hiến trí tuệ của lực lượng doanh nghiệp công nghệ, khiến chúng ta không thể đột phá mà còn tụt lại phía sau.

"Một điều quan trọng là tư duy làm chính sách, pháp luật trong cách mạng công nghiệp 4.0. Xử lý các vấn đề mới cần những giải pháp vượt ra ngoài tư duy truyền thống. Muốn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bản thân chính sách, cơ chế cũng phải thoáng, mở và sáng tạo. Cần ủng hộ về nguyên tắc việc triển khai các mô hình kinh doanh mới. Không vì lý do không quản lý được về công nghệ mà cản trở việc ứng dụng công nghệ mới mà phải kịp thời nâng cao năng lực quản lý, theo kịp với những biến chuyển rất nhanh của tình hình mới", Thủ tướng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư - ông Nguyễn Chí Dũng cũng đề nghị các bộ, ngành tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa mô hình kinh doanh mới và kinh tế truyền thống, sửa đổi, hoàn thiện và bổ sung quy định về trách nhiệm của các bên trong mô hình kinh doanh mới, trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với hoạt động của mô hình này.

Việt Nam cần sớm có một khuôn khổ, một quy chuẩn cho sandbox.

Các chuyên gia cho rằng, việc sớm có một khuôn khổ, một quy chuẩn cho sandbox là điều cần thiết để tránh nguy cơ là các vấn đề phát sinh vượt tầm kiểm soát và khiến cho chính các cơ quan quản lý gặp lúng túng trong việc xử lý những vấn đề phát sinh đó.

Việc phát triển cái mới sẽ luôn luôn vướng mắc bởi các quy định, bởi vì nếu đưa ra một giải pháp mà cơ quan quản lý nào cũng đồng tình, quy định pháp luật thì có sẵn thì không còn tính mới nữa. Mô hình mới sẽ cần một cơ chế thử nghiệm trong một phạm vi nhất định, số lượng doanh nghiệp tham gia thử nghiệm hợp lý... thì mới có thể triển khai mô hình mới một cách hiệu quả.

Xem xét chấp nhận mô hình kinh doanh mới thông qua sandbox

Trong dự thảo "Đề án chuyển đổi số quốc gia" cũng đề cập tới cơ chế sandbox, xác định việc coi số hoá kinh tế là cuộc cách mạng chính sách, có thái độ tích cực về công nghệ và sáng tạo, chấp nhận những công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới. Các cơ quan Nhà nước có vai trò dẫn dắt, định hướng, có phương thức quản lý linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho chuyển đổi số. Trong trường hợp có những những mô hình mới tích cực xuất hiện mà chưa có đủ sở cứ thì xem xét cách tiếp cận sandbox (tức cái gì không biết quản thế nào thì cho tự phát triển nhưng trong một không gian nhất định, thời gian nhất định... để các vấn đề bộc lộ một cách rõ ràng mà thường không nhiều như các nhà quản lý dự đoán, sau đó mới hình thành chính sách, quy định).

 

Mời xem thêm:

Sandbox cho kinh tế chia sẻ rồi gì nữa

Kinh tế chia sẻ: Cần cơ chế thử nghiệm công nghệ mới

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Yến Dung, Phó thư ký tòa soạn: Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.