Mobile Area

Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt

Thứ Bảy,  5/10/2019, 10:34 
Đông Hà

Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt

Đông Hà

(TBKTSG) - Số liệu của Tổng cục Thống kê vừa công bố cho thấy cán cân thương mại của Việt Nam trong chín tháng đầu năm thặng dư 5,9 tỉ đô la Mỹ. Nhiều khả năng mức xuất siêu trong năm nay sẽ vượt con số 6,8 tỉ đô la Mỹ của năm 2018. Đây là điều đáng mừng, nhưng nó cũng đặt ra không ít mối lo.

Xuất khẩu vào Mỹ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro

Việt Nam có 6 loại trái cây được phép xuất khẩu vào Mỹ

Cán cân thương mại thặng dư kỷ lục trong tháng 8

Lần đầu tiên Việt Nam ghi nhận mức thặng dư thương mại lên tới 3,4 tỉ đô la Mỹ chỉ trong một tháng. Đây là tháng có mức thặng dư cao nhất từ trước đến nay của Việt Nam. Kết quả này khiến cho thặng dư thương mại của Việt Nam từ đầu năm đến 15-9-2019 đạt 5,4 tỉ đô la Mỹ, theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, cao hơn nhiều so với con số 4,7 tỉ đô la Mỹ cùng kỳ năm 2018.

Diễn biến này là khá bất ngờ so với những dự báo được đưa ra từ đầu năm khi mà nền kinh tế toàn cầu có dấu hiệu suy giảm đà tăng trưởng do chịu ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trước năm 2018, cán cân thương mại của Việt Nam thường có xu hướng thâm hụt nhiều trong quí 4. Nguyên nhân là do nhu cầu của nền kinh tế về cả tiêu dùng và đầu tư thường tăng rất cao vào thời điểm cuối năm.

Sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội.

Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Tuy nhiên, xu hướng này đã không còn lặp lại trong năm 2018. Theo đó, ngoại trừ tháng 12 thì cán cân thương mại của Việt Nam đều duy trì mức thặng dư trong cả tháng 9, 10 và 11.

Nguyên nhân có thể là do năng lực sản xuất của các doanh nghiệp trong nước đã được cải thiện nên nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng vào thời điểm cuối năm giảm xuống; hoặc do các doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu từ trước để tránh những tác động tiêu cực có tính chu kỳ như giá cả hàng hóa gia tăng, tỷ giá biến động bất lợi vào thời điểm cuối năm…

Với những nhận định như vậy thì nhiều khả năng cán cân thương mại của Việt Nam cũng sẽ thuận lợi trong các tháng còn lại của năm 2019. Nếu vậy, rất có thể Việt Nam sẽ ghi nhận mức thặng dư cao kỷ lục trong năm 2019, vượt qua con số 6,8 tỉ đô la Mỹ của cả năm 2018.

Xuất khẩu tăng mạnh trong khi nhập khẩu có xu hướng giảm

Diễn biến cán cân thương mại trong tháng 8 ghi nhận nhiều yếu tố thuận lợi. Nguyên nhân chính đến từ xuất khẩu điện thoại của Samsung tăng rất cao, khi mà tháng 8 hàng năm công ty này thường ra mắt điện thoại cao cấp phiên bản mới. Do đó, không chỉ tháng 8 của năm 2019 mà tháng 8 của các năm trước cán cân thương mại cũng thường ghi nhận mức thặng dư cao.

Mỹ là thị trường xuất khẩu có mức tăng trưởng cao nhất trong tháng 8 vừa qua, tăng tới 28% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, điện thoại và gỗ là hai sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang thị trường này, lần lượt tăng 74% và 34% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh nguyên nhân về việc ra mắt phiên bản mới thì rất có thể hai mặt hàng này được Mỹ nhập khẩu mạnh để thay thế cho các sản phẩm tương tự được sản xuất từ Trung Quốc do có giá thành cao hơn.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng rất ấn tượng. Lũy kế tám tháng đầu năm Việt Nam ghi nhận mức thặng dư gần 1 tỉ đô la Mỹ. Trong khi con số này của cùng kỳ năm 2018 chỉ ở mức 23 triệu đô la Mỹ. Trong đó, mặt hàng gỗ và thủy sản là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản khi lần lượt đạt mức tăng 20% và 9% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân có thể là do Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực từ ngày 14-1-2019 đã khiến cho nhu cầu nhập khẩu hai mặt hàng này từ Việt Nam tăng mạnh.

Trong khi xuất khẩu tăng trưởng mạnh thì nhập khẩu lại có xu hướng giảm trong tháng 8 vừa qua. Trong đó, nhu cầu nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhất. Có ba nguyên nhân chính có thể giải thích cho xu hướng này.

Thứ nhất, đó là nhu cầu nhập khẩu sản phẩm từ Trung Quốc đã tăng mạnh trong các tháng trước đó khi mà cán cân thương mại của Việt Nam thâm hụt tới 1,3 tỉ đô la Mỹ trong tháng 5.

Thứ hai, nhu cầu tiêu dùng của thị trường trong nước có thể đã có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường cao cấp hơn như Nhật Bản, Hàn Quốc, thậm chí là cả từ châu Âu và Mỹ.

Thứ ba, cũng có thể là nền kinh tế Việt Nam đã và đang hình thành được các chuỗi giá trị (value chain). Trong đó, giá trị gia tăng đang ngày càng được tạo ra nhiều hơn tại Việt Nam.

Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt

Vấn đề trên đặt ra nghe có vẻ chưa hợp lý, bởi lẽ thặng dư thương mại đồng nghĩa với việc sẽ mang về nguồn ngoại tệ cho quốc gia. Tuy nhiên, xét một cách toàn diện thì thặng dư ở mức cao lại đang đặt ra cho chúng ta nhiều vấn đề cần phải lưu ý trong thời gian tới.

Sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội.

Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Thứ nhất, xuất khẩu tăng trưởng mạnh chủ yếu ở nhóm những mặt hàng thuộc về các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI). Trong đó, điện thoại và linh kiện vẫn đóng vai trò chủ đạo. Đây là mặt hàng mà có lẽ các doanh nghiệp Việt Nam đóng góp được ít nhất vào chuỗi giá trị của sản phẩm này.

Hiện nay, các doanh nghiệp trong nước mới chỉ tham gia được vào việc sản xuất bao bì và cung cấp một số dịch vụ chứ chưa tham gia được vào hoạt động sản xuất linh kiện như kỳ vọng.

Thứ hai, xuất khẩu một số mặt hàng sang Mỹ tăng đột biến trong tám tháng đầu năm 2019. Đáng chú ý khi đây đều là những mặt hàng mà Trung Quốc cũng có thế mạnh xuất khẩu như các sản phẩm từ gỗ, dệt may và da giày. Rất có thể hiện tượng tạm nhập rồi tái xuất sang Mỹ vẫn đang diễn ra.

Nếu vấn đề này có thực và Việt Nam không kiểm soát được thì nhiều khả năng Việt Nam sẽ đối diện với rủi ro bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá như mặt hàng tôm, thép đã và đang phải đối mặt trong thời gian qua…

Thứ ba, đáng quan ngại hơn cả chính là nhu cầu nhập khẩu đang có xu hướng giảm. Đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam thì đây là tín hiệu chưa hẳn đã tốt. Bởi lẽ, trong quá trình phát triển, chúng ta sẽ cần rất nhiều máy móc, thiết bị để xây dựng các nhà máy, cơ sở sản xuất cho nền kinh tế.

Do đó, sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội. Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Hãng hàng không lớn nhất Ấn Độ muốn sớm được bay đến Việt Nam
Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam lạc quan khi hoạt động kinh doanh phục hồi
Validus hợp tác với IFC cho doanh nghiệp Việt Nam vay vốn
VinaPhone, MobiFone vào cuộc đua cung cấp dịch vụ 5G
Vụ phân làn xe trong sân bay: Các hãng xe công nghệ sẵn sàng mua quyền khai thác
Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt
Đông Hà
Thứ Bảy,  5/10/2019, 10:34 

Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt

Đông Hà

(TBKTSG) - Số liệu của Tổng cục Thống kê vừa công bố cho thấy cán cân thương mại của Việt Nam trong chín tháng đầu năm thặng dư 5,9 tỉ đô la Mỹ. Nhiều khả năng mức xuất siêu trong năm nay sẽ vượt con số 6,8 tỉ đô la Mỹ của năm 2018. Đây là điều đáng mừng, nhưng nó cũng đặt ra không ít mối lo.

Xuất khẩu vào Mỹ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro

Việt Nam có 6 loại trái cây được phép xuất khẩu vào Mỹ

Cán cân thương mại thặng dư kỷ lục trong tháng 8

Lần đầu tiên Việt Nam ghi nhận mức thặng dư thương mại lên tới 3,4 tỉ đô la Mỹ chỉ trong một tháng. Đây là tháng có mức thặng dư cao nhất từ trước đến nay của Việt Nam. Kết quả này khiến cho thặng dư thương mại của Việt Nam từ đầu năm đến 15-9-2019 đạt 5,4 tỉ đô la Mỹ, theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, cao hơn nhiều so với con số 4,7 tỉ đô la Mỹ cùng kỳ năm 2018.

Diễn biến này là khá bất ngờ so với những dự báo được đưa ra từ đầu năm khi mà nền kinh tế toàn cầu có dấu hiệu suy giảm đà tăng trưởng do chịu ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trước năm 2018, cán cân thương mại của Việt Nam thường có xu hướng thâm hụt nhiều trong quí 4. Nguyên nhân là do nhu cầu của nền kinh tế về cả tiêu dùng và đầu tư thường tăng rất cao vào thời điểm cuối năm.

Sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội.

Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Tuy nhiên, xu hướng này đã không còn lặp lại trong năm 2018. Theo đó, ngoại trừ tháng 12 thì cán cân thương mại của Việt Nam đều duy trì mức thặng dư trong cả tháng 9, 10 và 11.

Nguyên nhân có thể là do năng lực sản xuất của các doanh nghiệp trong nước đã được cải thiện nên nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng vào thời điểm cuối năm giảm xuống; hoặc do các doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu từ trước để tránh những tác động tiêu cực có tính chu kỳ như giá cả hàng hóa gia tăng, tỷ giá biến động bất lợi vào thời điểm cuối năm…

Với những nhận định như vậy thì nhiều khả năng cán cân thương mại của Việt Nam cũng sẽ thuận lợi trong các tháng còn lại của năm 2019. Nếu vậy, rất có thể Việt Nam sẽ ghi nhận mức thặng dư cao kỷ lục trong năm 2019, vượt qua con số 6,8 tỉ đô la Mỹ của cả năm 2018.

Xuất khẩu tăng mạnh trong khi nhập khẩu có xu hướng giảm

Diễn biến cán cân thương mại trong tháng 8 ghi nhận nhiều yếu tố thuận lợi. Nguyên nhân chính đến từ xuất khẩu điện thoại của Samsung tăng rất cao, khi mà tháng 8 hàng năm công ty này thường ra mắt điện thoại cao cấp phiên bản mới. Do đó, không chỉ tháng 8 của năm 2019 mà tháng 8 của các năm trước cán cân thương mại cũng thường ghi nhận mức thặng dư cao.

Mỹ là thị trường xuất khẩu có mức tăng trưởng cao nhất trong tháng 8 vừa qua, tăng tới 28% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, điện thoại và gỗ là hai sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang thị trường này, lần lượt tăng 74% và 34% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh nguyên nhân về việc ra mắt phiên bản mới thì rất có thể hai mặt hàng này được Mỹ nhập khẩu mạnh để thay thế cho các sản phẩm tương tự được sản xuất từ Trung Quốc do có giá thành cao hơn.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng rất ấn tượng. Lũy kế tám tháng đầu năm Việt Nam ghi nhận mức thặng dư gần 1 tỉ đô la Mỹ. Trong khi con số này của cùng kỳ năm 2018 chỉ ở mức 23 triệu đô la Mỹ. Trong đó, mặt hàng gỗ và thủy sản là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản khi lần lượt đạt mức tăng 20% và 9% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân có thể là do Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực từ ngày 14-1-2019 đã khiến cho nhu cầu nhập khẩu hai mặt hàng này từ Việt Nam tăng mạnh.

Trong khi xuất khẩu tăng trưởng mạnh thì nhập khẩu lại có xu hướng giảm trong tháng 8 vừa qua. Trong đó, nhu cầu nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhất. Có ba nguyên nhân chính có thể giải thích cho xu hướng này.

Thứ nhất, đó là nhu cầu nhập khẩu sản phẩm từ Trung Quốc đã tăng mạnh trong các tháng trước đó khi mà cán cân thương mại của Việt Nam thâm hụt tới 1,3 tỉ đô la Mỹ trong tháng 5.

Thứ hai, nhu cầu tiêu dùng của thị trường trong nước có thể đã có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường cao cấp hơn như Nhật Bản, Hàn Quốc, thậm chí là cả từ châu Âu và Mỹ.

Thứ ba, cũng có thể là nền kinh tế Việt Nam đã và đang hình thành được các chuỗi giá trị (value chain). Trong đó, giá trị gia tăng đang ngày càng được tạo ra nhiều hơn tại Việt Nam.

Thặng dư thương mại nhiều chưa hẳn đã tốt

Vấn đề trên đặt ra nghe có vẻ chưa hợp lý, bởi lẽ thặng dư thương mại đồng nghĩa với việc sẽ mang về nguồn ngoại tệ cho quốc gia. Tuy nhiên, xét một cách toàn diện thì thặng dư ở mức cao lại đang đặt ra cho chúng ta nhiều vấn đề cần phải lưu ý trong thời gian tới.

Sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội.

Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Thứ nhất, xuất khẩu tăng trưởng mạnh chủ yếu ở nhóm những mặt hàng thuộc về các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI). Trong đó, điện thoại và linh kiện vẫn đóng vai trò chủ đạo. Đây là mặt hàng mà có lẽ các doanh nghiệp Việt Nam đóng góp được ít nhất vào chuỗi giá trị của sản phẩm này.

Hiện nay, các doanh nghiệp trong nước mới chỉ tham gia được vào việc sản xuất bao bì và cung cấp một số dịch vụ chứ chưa tham gia được vào hoạt động sản xuất linh kiện như kỳ vọng.

Thứ hai, xuất khẩu một số mặt hàng sang Mỹ tăng đột biến trong tám tháng đầu năm 2019. Đáng chú ý khi đây đều là những mặt hàng mà Trung Quốc cũng có thế mạnh xuất khẩu như các sản phẩm từ gỗ, dệt may và da giày. Rất có thể hiện tượng tạm nhập rồi tái xuất sang Mỹ vẫn đang diễn ra.

Nếu vấn đề này có thực và Việt Nam không kiểm soát được thì nhiều khả năng Việt Nam sẽ đối diện với rủi ro bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá như mặt hàng tôm, thép đã và đang phải đối mặt trong thời gian qua…

Thứ ba, đáng quan ngại hơn cả chính là nhu cầu nhập khẩu đang có xu hướng giảm. Đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam thì đây là tín hiệu chưa hẳn đã tốt. Bởi lẽ, trong quá trình phát triển, chúng ta sẽ cần rất nhiều máy móc, thiết bị để xây dựng các nhà máy, cơ sở sản xuất cho nền kinh tế.

Do đó, sự sụt giảm sức cầu về nhập khẩu đồng nghĩa với sự sụt giảm về dòng vốn đầu tư của toàn xã hội. Nếu dấu hiệu này xảy ra thì nó sẽ tác động tiêu cực đến công ăn việc làm của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.