Mobile Area

Tìm đường “hồi hương” cho cá tra

Thứ Hai,  13/1/2020, 12:08 
Minh Tâm

Tìm đường “hồi hương” cho cá tra

Minh Tâm

(TBKTSG) - Xuất khẩu mỗi năm hàng tỉ đô la Mỹ đi châu Âu, Mỹ, Trung Quốc, Trung Đông... và được người tiêu dùng nước ngoài đánh giá cao về chất lượng nhưng cá tra không hề có chỗ đứng trên thị trường nội địa.

Vì sao giá cá tra lao dốc mạnh?

Phải tăng sản lượng để... hạ giá cá tra xuống?

Cá tra lận đận với truyền thông nước ngoài

Buffet cá tra tại khu du lịch Văn Thánh do Công ty Cỏ May thực hiện. Ảnh: Quỳnh Trần

Xuất khẩu “nhẹ hều” nhưng nội địa trầy trật

Cuối tuần qua, tại một nhà hàng trong khu du lịch Văn Thánh (TPHCM) có một sự kiện khá lạ: tiệc buffet cá tra. 40 món ăn chế biến tại chỗ bởi các đầu bếp có tiếng như phở tam sắc cuộn cá tra phi lê, cá tra lúc lắc xoài, phi lê cá tra chiên giòn xốt tầm bì, chả cá Lã Vọng... được thực khách hưởng ứng nhiệt tình vì hương vị ngon, lạ.

Giới thiệu các món ăn từ cá tra như tiệc buffet kể trên chỉ là một trong những hình thức quảng bá mà Công ty Cỏ May đang thực hiện với mục tiêu lắng nghe phản hồi của người tiêu dùng, đo đếm thị trường, hướng đến cái đích cuối cùng là đưa cá tra “hồi hương” thành công.

Gọi là hồi hương vì cá tra bao nhiêu năm qua đã rất thành danh trên thị trường nước ngoài nhưng trong nước, thị trường gần như bằng không. Theo báo cáo của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) thì tính đến hết tháng 11-2019 kim ngạch xuất khẩu của cá tra thương phẩm là 1,81 tỉ đô la Mỹ, có mặt ở 150 nước. Dự kiến cả năm 2019, kim ngạch sẽ đạt 2,06 tỉ đô la Mỹ, giảm khoảng 10% so với năm 2018.

Nguyên nhân chính là do một số thị trường giảm hoặc ngưng “ăn hàng”, chẳng hạn Trung Quốc đã âm thầm nuôi cá, tự chủ nguồn cung. Giá cá tra nguyên liệu vì thế đã xuống thấp nhất trong vòng ba năm trở lại đây, dao động quanh mức 20.000 đồng/ki lô gam.

Ở trong nước, cá tra chỉ có chủ yếu các sản phẩm như cá nguyên con, cá cắt khúc hay chả cá, cá viên, phi lê đông lạnh... bán tại chợ, siêu thị nhưng cũng phải đổi tên thành “cá ba sa” và có giá khá rẻ. Giá cá tra nguyên con hiện ở mức 45.000-50.000 đồng/ki lô gam. Chả cá cũng chỉ quanh mức 100.000 đồng/ki lô gam...

Đây là một điều đáng tiếc với loài cá được khen là “thần kỳ”, di cư từ Tây Tạng, qua bao nhiêu nước rồi về đến đồng bằng sông Cửu Long thì có chất lượng ngon nhất (giàu dinh dưỡng, thịt chắc, thơm...). Người miền Tây còn có câu: “Đi ăn ba đám cưới không bằng lườn dưới con cá tra”.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, cũng đồng tình điều này. Bà kể câu chuyện về Công ty Vĩnh Hoàn, doanh nghiệp xuất khẩu cá tra hàng đầu của Việt Nam với vốn hóa lên đến 7.200 tỉ đồng. Công ty này bao nhiêu năm qua xuất khẩu “nhẹ hều”, hàng vào các siêu thị lớn nhỏ trên thế giới nhưng lại không dám quay về thị trường trong nước. Bởi lẽ, vào các siêu thị Việt Nam thì phải “biết điều”, còn chợ thì lại không có tiêu chuẩn nào.

Nhiều người nói cá tra mắc đọa vì một thời loài cá này được thả trong ao nhà, tạo ra định kiến về việc không đảm bảo vệ sinh. Trong khi đó hiện nay, cá tra được nuôi trong môi trường đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào Mỹ, châu Âu, Nhật...

Ông Chiêm Thành Long, Giám đốc Làng du lịch Bình Quới, kể từng đưa cá tra vào tiệc buffet nhà hàng, cũng chế biến các kiểu nhưng khách e ngại, ít dùng. Lâu dần đành phải bỏ các món từ cá tra ra khỏi thực đơn. Ngoài chuyện khách định kiến thì còn lý do nữa là nguồn cung cấp cá không ổn định, lúc có, lúc hết.

Về bằng cách nào?

Bà Hạnh nhận định cuộc chiến của các doanh nghiệp cá tra ở thị trường xuất khẩu đã ghê gớm nhưng về nội địa chắc còn ghê gớm hơn bởi định kiến của người tiêu dùng.

Ông Phạm Minh Thiện, Tổng giám đốc Công ty Cỏ May, thừa nhận ấn tượng xấu của người tiêu dùng trong nước là trở lực lớn nhất trên con đường trở về của cá tra. Sản phẩm này về nước với uy tín dưới 0. Đó là lý do nó đang được định giá rất rẻ ở thị trường nội địa. Cá tra cũng không có điểm tựa nào như hạt gạo (được trợ giá thu mua tạm trữ, được ứng cứu...). Và hành trình trở về chắc chắn là con đường chông gai, nhiều khó khăn nhưng tình thế hiện nay buộc phải làm, dù muốn hay không.

“Năm nay, cá tra gặp cuộc khủng hoảng thừa. Giá cá nguyên liệu rớt xuống đáy, có thời điểm chỉ 18.000 đồng/ki lô gam, nông dân phải bán dưới giá thành. Nhưng vấn đề là nếu Trung Quốc mở cửa thì chắc chắn lại tăng đàn, đào ao. Vòng luẩn quẩn đó, viễn cảnh rủi ro đó được báo trước nhưng không thoát ra được.

Bây giờ nếu nội địa tiêu thụ được 500.000 tấn, xuất khẩu chỉ 1 triệu tấn thôi thì chúng ta hoàn toàn chủ động đàm phán về giá được”, ông Thiện lý giải về quyết tâm lao vào “mở đường máu” - đưa cá về thị trường nội địa để giải quyết bài toán giá cá bấp bênh và bớt phụ thuộc xuất khẩu. Ông cũng tin rằng nếu Cỏ May “mở đường máu” thành công thì nhiều doanh nghiệp khác cũng đi theo, tạo ra nhiều sản phẩm tốt dành cho người tiêu dùng trong nước.

Ở thời điểm hiện tại, Cỏ May đã có cá miếng, chả cá kết hợp nhân các loại... Bên cạnh đó, kênh phân phối đang được mở rộng để người tiêu dùng có thể mua cá tiện lợi, kể cả việc bán cá qua kênh trực tuyến (kết hợp với ví điện tử). Nếu mọi thứ suôn sẻ thì các kế hoạch về nhà máy mới, hoàn thiện chuỗi giá trị của con cá theo từng vùng... đang ấp ủ sẽ sớm được triển khai.

Ông Long, Giám đốc Làng du lịch Bình Quới, cho rằng để đưa cá tra đến gần với người tiêu dùng nội địa thì một trong những việc cần giải quyết là khâu phân phối, đảm bảo hàng luôn có ở những nơi người mua sắm cần và đến tay họ dễ dàng.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Mỏ Kèn Bầu được đánh giá có trữ lượng khí lớn nhất Việt Nam
Khu công nghiệp Đà Nẵng duy trì hoạt động bình thường
Nhiều địa phương vắng bóng vốn đầu tư nước ngoài trong 7 tháng
Bao giờ đấu giá điện gió?
Hoạt động sản xuất quay đầu giảm trở lại trong tháng 7
Tìm đường “hồi hương” cho cá tra
Minh Tâm
Thứ Hai,  13/1/2020, 12:08 

Tìm đường “hồi hương” cho cá tra

Minh Tâm

(TBKTSG) - Xuất khẩu mỗi năm hàng tỉ đô la Mỹ đi châu Âu, Mỹ, Trung Quốc, Trung Đông... và được người tiêu dùng nước ngoài đánh giá cao về chất lượng nhưng cá tra không hề có chỗ đứng trên thị trường nội địa.

Vì sao giá cá tra lao dốc mạnh?

Phải tăng sản lượng để... hạ giá cá tra xuống?

Cá tra lận đận với truyền thông nước ngoài

Buffet cá tra tại khu du lịch Văn Thánh do Công ty Cỏ May thực hiện. Ảnh: Quỳnh Trần

Xuất khẩu “nhẹ hều” nhưng nội địa trầy trật

Cuối tuần qua, tại một nhà hàng trong khu du lịch Văn Thánh (TPHCM) có một sự kiện khá lạ: tiệc buffet cá tra. 40 món ăn chế biến tại chỗ bởi các đầu bếp có tiếng như phở tam sắc cuộn cá tra phi lê, cá tra lúc lắc xoài, phi lê cá tra chiên giòn xốt tầm bì, chả cá Lã Vọng... được thực khách hưởng ứng nhiệt tình vì hương vị ngon, lạ.

Giới thiệu các món ăn từ cá tra như tiệc buffet kể trên chỉ là một trong những hình thức quảng bá mà Công ty Cỏ May đang thực hiện với mục tiêu lắng nghe phản hồi của người tiêu dùng, đo đếm thị trường, hướng đến cái đích cuối cùng là đưa cá tra “hồi hương” thành công.

Gọi là hồi hương vì cá tra bao nhiêu năm qua đã rất thành danh trên thị trường nước ngoài nhưng trong nước, thị trường gần như bằng không. Theo báo cáo của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) thì tính đến hết tháng 11-2019 kim ngạch xuất khẩu của cá tra thương phẩm là 1,81 tỉ đô la Mỹ, có mặt ở 150 nước. Dự kiến cả năm 2019, kim ngạch sẽ đạt 2,06 tỉ đô la Mỹ, giảm khoảng 10% so với năm 2018.

Nguyên nhân chính là do một số thị trường giảm hoặc ngưng “ăn hàng”, chẳng hạn Trung Quốc đã âm thầm nuôi cá, tự chủ nguồn cung. Giá cá tra nguyên liệu vì thế đã xuống thấp nhất trong vòng ba năm trở lại đây, dao động quanh mức 20.000 đồng/ki lô gam.

Ở trong nước, cá tra chỉ có chủ yếu các sản phẩm như cá nguyên con, cá cắt khúc hay chả cá, cá viên, phi lê đông lạnh... bán tại chợ, siêu thị nhưng cũng phải đổi tên thành “cá ba sa” và có giá khá rẻ. Giá cá tra nguyên con hiện ở mức 45.000-50.000 đồng/ki lô gam. Chả cá cũng chỉ quanh mức 100.000 đồng/ki lô gam...

Đây là một điều đáng tiếc với loài cá được khen là “thần kỳ”, di cư từ Tây Tạng, qua bao nhiêu nước rồi về đến đồng bằng sông Cửu Long thì có chất lượng ngon nhất (giàu dinh dưỡng, thịt chắc, thơm...). Người miền Tây còn có câu: “Đi ăn ba đám cưới không bằng lườn dưới con cá tra”.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, cũng đồng tình điều này. Bà kể câu chuyện về Công ty Vĩnh Hoàn, doanh nghiệp xuất khẩu cá tra hàng đầu của Việt Nam với vốn hóa lên đến 7.200 tỉ đồng. Công ty này bao nhiêu năm qua xuất khẩu “nhẹ hều”, hàng vào các siêu thị lớn nhỏ trên thế giới nhưng lại không dám quay về thị trường trong nước. Bởi lẽ, vào các siêu thị Việt Nam thì phải “biết điều”, còn chợ thì lại không có tiêu chuẩn nào.

Nhiều người nói cá tra mắc đọa vì một thời loài cá này được thả trong ao nhà, tạo ra định kiến về việc không đảm bảo vệ sinh. Trong khi đó hiện nay, cá tra được nuôi trong môi trường đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào Mỹ, châu Âu, Nhật...

Ông Chiêm Thành Long, Giám đốc Làng du lịch Bình Quới, kể từng đưa cá tra vào tiệc buffet nhà hàng, cũng chế biến các kiểu nhưng khách e ngại, ít dùng. Lâu dần đành phải bỏ các món từ cá tra ra khỏi thực đơn. Ngoài chuyện khách định kiến thì còn lý do nữa là nguồn cung cấp cá không ổn định, lúc có, lúc hết.

Về bằng cách nào?

Bà Hạnh nhận định cuộc chiến của các doanh nghiệp cá tra ở thị trường xuất khẩu đã ghê gớm nhưng về nội địa chắc còn ghê gớm hơn bởi định kiến của người tiêu dùng.

Ông Phạm Minh Thiện, Tổng giám đốc Công ty Cỏ May, thừa nhận ấn tượng xấu của người tiêu dùng trong nước là trở lực lớn nhất trên con đường trở về của cá tra. Sản phẩm này về nước với uy tín dưới 0. Đó là lý do nó đang được định giá rất rẻ ở thị trường nội địa. Cá tra cũng không có điểm tựa nào như hạt gạo (được trợ giá thu mua tạm trữ, được ứng cứu...). Và hành trình trở về chắc chắn là con đường chông gai, nhiều khó khăn nhưng tình thế hiện nay buộc phải làm, dù muốn hay không.

“Năm nay, cá tra gặp cuộc khủng hoảng thừa. Giá cá nguyên liệu rớt xuống đáy, có thời điểm chỉ 18.000 đồng/ki lô gam, nông dân phải bán dưới giá thành. Nhưng vấn đề là nếu Trung Quốc mở cửa thì chắc chắn lại tăng đàn, đào ao. Vòng luẩn quẩn đó, viễn cảnh rủi ro đó được báo trước nhưng không thoát ra được.

Bây giờ nếu nội địa tiêu thụ được 500.000 tấn, xuất khẩu chỉ 1 triệu tấn thôi thì chúng ta hoàn toàn chủ động đàm phán về giá được”, ông Thiện lý giải về quyết tâm lao vào “mở đường máu” - đưa cá về thị trường nội địa để giải quyết bài toán giá cá bấp bênh và bớt phụ thuộc xuất khẩu. Ông cũng tin rằng nếu Cỏ May “mở đường máu” thành công thì nhiều doanh nghiệp khác cũng đi theo, tạo ra nhiều sản phẩm tốt dành cho người tiêu dùng trong nước.

Ở thời điểm hiện tại, Cỏ May đã có cá miếng, chả cá kết hợp nhân các loại... Bên cạnh đó, kênh phân phối đang được mở rộng để người tiêu dùng có thể mua cá tiện lợi, kể cả việc bán cá qua kênh trực tuyến (kết hợp với ví điện tử). Nếu mọi thứ suôn sẻ thì các kế hoạch về nhà máy mới, hoàn thiện chuỗi giá trị của con cá theo từng vùng... đang ấp ủ sẽ sớm được triển khai.

Ông Long, Giám đốc Làng du lịch Bình Quới, cho rằng để đưa cá tra đến gần với người tiêu dùng nội địa thì một trong những việc cần giải quyết là khâu phân phối, đảm bảo hàng luôn có ở những nơi người mua sắm cần và đến tay họ dễ dàng.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.