Mobile Area

Chính phủ có giúp được báo chí trong cuộc chiến với Facebook, Google?

Thứ Năm,  25/6/2020, 09:43 
Ngô Việt Hòa

Chính phủ có giúp được báo chí trong cuộc chiến với Facebook, Google?

Ngô Việt Hòa

(TBKTSG) - Chính phủ Úc đang mong muốn gây sức ép lên Facebook và Google để hai gã khổng lồ này phải chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí, nhưng Facebook đã cho thấy họ sẽ không dễ đầu hàng. Chính phủ muốn áp đặt luật chơi lên các bên, muốn bênh vực bên yếu thế hơn cũng không hề là chuyện dễ dàng vì suy cho cùng chính phủ cũng chỉ là một bên, bình đẳng với các bên khác trong các mối quan hệ dân sự.

Được Chính phủ Úc giao xây dựng một bộ quy tắc ứng xử bắt buộc giữa Facebook, Google và báo chí, ngày 19-5 vừa qua, Hội đồng cạnh tranh và người tiêu dùng Úc (ACCC) đã đưa ra một văn bản lấy ý kiến các bên liên quan về các nội dung cần có mà trong đó cốt lõi là vấn đề chia sẻ doanh thu quảng cáo (1).

Cuối ngày 5-6, Facebook đã có văn bản phản hồi đến ACCC. Theo đó, Facebook bất đồng với hầu hết các nhận định mà ACCC đưa ra. Và không ngạc nhiên, Facebook không đồng ý chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí (2).

Vậy những bất đồng giữa Facebook và ACCC, báo chí xoay quanh những vấn đề gì, diễn biến sự việc tiếp theo có thể sẽ ra sao, ai sẽ là bên phải nhân nhượng trong cuộc đấu này?

Ai được lợi hơn ai?

ACCC và báo chí cho rằng Facebook đang được sử dụng miễn phí các tin tức mà báo chí sản xuất và xuất bản trên trang mạng xã hội này. Báo chí bỏ công sức và tiền bạc để sản xuất ra tin tức, sau đó đưa lên Facebook, giúp mạng xã hội tăng lượng người dùng và cùng với đó là tăng doanh thu quảng cáo. Đó là lý do Facebook phải hoàn lại một phần doanh thu quảng cáo mà họ nhận được cho báo chí.

Trong khi đó, Facebook cho rằng thực tế báo chí mới là bên hưởng lợi nhiều hơn. Facebook nói họ đang cung cấp miễn phí một kênh phân phối tin tức hiệu quả cho báo chí thông qua việc chia sẻ tin bài của tờ báo trên Facebook. Ngoài ra, Facebook đã và đang đầu tư tạo ra các công cụ để báo chí có thể chủ động hơn, khai thác tốt hơn các quảng cáo từ nội dung, tin tức mà họ sản xuất. Cụ thể, các công cụ mà họ đã phát triển như Instant Articles giúp độc giả tiếp cận bài báo ở một định dạng nhẹ hơn và nhanh hơn qua đó giúp tăng lượng đọc. Báo chí có thể trực tiếp khai thác quảng cáo trên các Instant Article và hưởng 100% doanh thu từ quảng cáo này hoặc báo chí nhờ Facebook khai thác quảng cáo hộ và phân chia doanh thu quảng cáo đó với Facebook. In-Stream Ads giúp báo chí chủ động quảng cáo trước, trong và sau các video mà họ sản xuất được phát trên Facebook và báo chí nhận được phần lớn doanh thu từ các quảng cáo này. Tiếp theo, Facebook cũng đồng ý mua độc quyền các video chất lượng cao từ báo chí trong một số trường hợp trên cơ sở hợp đồng với các hãng tin...

Ngoài ra, Facebook cũng cho rằng ACCC bênh vực báo chí khi chỉ xem xét chi phí bỏ ra của báo chí trong sản xuất nội dung mà không tính đến chi phí mà Facebook bỏ ra để xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin hỗ trợ cho kênh phân phối tin tức miễn phí, tạo lập dữ liệu và chia sẻ nó với báo chí. Đó là chưa nói đến việc chọn chia sẻ thông tin trên kênh Facebook của báo chí hoàn toàn là lựa chọn của báo chí. Các hãng tin có toàn quyền không xuất bản, chia sẻ tin tức của mình trên Facebook.

Lợi ích trực tiếp và gián tiếp

Ngoài lợi ích trực tiếp là doanh thu quảng cáo thì ACCC cũng cho rằng Facebook, Google hưởng lợi từ các lợi ích gián tiếp từ tin tức cung cấp miễn phí bởi báo chí. Ví dụ, lợi ích gián tiếp mà báo chí mang đến cho Facebook hay Google là tăng cường độ tin cậy của thông tin, chống tin giả trên các nền tảng này. Tất nhiên, ACCC cũng thừa nhận là lợi ích gián tiếp rất khó đong đếm và lượng hóa để đưa vào bộ quy tắc ứng xử như là một trong những căn cứ để Facebook chia sẻ lại doanh thu quảng cáo.

Phản biện lại quan điểm này, Facebook nói ACCC chỉ có cái nhìn một chiều khi không đề cập đến các lợi ích gián tiếp mà báo chí có được do sử dụng kênh phân phối thông tin Facebook. Tăng sự nhận biết của bạn đọc đối với báo, xây dựng cộng đồng bạn đọc trực tuyến là các lợi ích gián tiếp mà Facebook đề cập để minh chứng cho nhận định này. Không có Facebook thì làm sao một số tờ báo có thể xây dựng một cộng đồng bạn đọc trực tuyến lớn mạnh như họ đang có.

Vậy nên, Facebook nói nếu đã tính về lợi ích mà các bên nhận được của nhau trong mối quan hệ này thì cần tính cho toàn diện, xem xét cả từ hai phía chứ không chỉ bênh vực báo chí như cách mà ACCC đang làm.

Đơn phương hay đa phương?

Một vấn đề khác cũng gây ra tranh cãi là cơ chế đàm phán thỏa thuận thương mại, trong đó có vấn đề chia sẻ doanh thu. ACCC đưa ra các lựa chọn để các bên có ý kiến. Theo đó, cơ chế song phương cho phép Facebook và Google trực tiếp đàm phán và thỏa thuận trực tiếp với từng tờ báo riêng lẽ. Trong khi, cơ chế đa phương chỉ đồng ý cho Facebook và Google đàm phán với cả tập thể các hãng tin để đưa ra cách xác định cách thức chia sẻ doanh thu quảng cáo chung. ACCC cũng đưa ra cơ chế “tẩy chay tập thể” là trường hợp nếu Facebook hay Google không đạt được thỏa thuận thương mại với một tờ báo thì các tờ báo khác sẽ được phép đồng loạt tẩy chay, không hợp tác với Facebook và Google.

ACCC lưu ý rằng phương án đàm phán đa phương và tẩy chay tập thể cần phải được sự rà soát và chấp thuận của ACCC như ngoại lệ của pháp luật cạnh tranh Úc. Ngoại lệ là bởi các phương án này chống lại cạnh tranh khi cho phép các tờ báo thông đồng về điều khoản thương mại trong đàm phán hoặc cùng thống nhất tẩy chay tập thể với Google, Facebook. Trong điều kiện cạnh tranh thông thường, tẩy chay tập thể hay thỏa thuận tập thể là hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh.

Cuối cùng, ACCC cũng tính đến phương án Facebook và Google chi trả cho báo chí tiền bản quyền cho việc sử dụng tin tức dưới hình thức phí cố định như là một lựa chọn cho các bên tham khảo.

Facebook nêu rõ quan điểm họ ủng hộ phương án đàm phán song phương của ACCC nhưng về chi tiết thì vẫn cần bàn thêm. Mạng xã hội này nói để các bên tự thỏa thuận song phương về cơ chế hợp tác là cách tốt nhất để bảo vệ, hài hòa quyền lợi trong dài hạn. Facebook vẫn sẵn sàng đàm phán với từng hãng tin lớn về cách thức khai thác quảng cáo giữa hai bên và cho đến nay không có bằng chứng nào nói rằng Facebook không thể đạt được thỏa thuận với các hãng tin về vấn đề này. Facebook cũng tin rằng việc sụt giảm doanh thu quảng cáo và các thách thức mà báo chí đang gặp phải hiện nay chỉ có thể được giải quyết thông qua mối quan hệ chặt chẽ và hợp tác với các nền tảng số như Facebook và Google.

Mạng xã hội này nhấn mạnh chuyện giữa báo chí và các nền tảng số là chuyện nội bộ giữa hai bên và không cần và không nên có sự can thiệp của nhà nước hay bất kỳ bên thứ ba nào khác.

Nhiều câu hỏi chưa được giải đáp

Facebook đặt ra các câu hỏi khá hợp lý như tại sao bộ quy tắc ứng xử chỉ nhắm riêng đến Facebook và Google là các công ty Mỹ, liệu có phải có sự phân biệt đối xử với các công ty Mỹ? Bộ quy tắc đang đặt Facebook và Google vào vị trí yếu thế so với các đối thủ cạnh tranh khác trên thị trường. Nếu bị hạn chế hiển thị tin tức, các đối thủ cạnh tranh như Wechat hay Tiktok sẽ tận dụng thời cơ để thay đổi cách tiếp cận về hiển thị tin tức và lúc đó Chính phủ Úc lại phải chạy theo để xử lý các công ty này. Facebook đặc biệt lưu ý rằng các công ty này đến từ các quốc gia có tầm nhìn rất khác biệt về sự phát triển của Internet.

Facebook cho rằng cần phải đối xử giữa Google và Facebook bằng hai cơ chế riêng biệt, khi một bên là một trang tìm kiếm trong khi bên còn lại là mạng xã hội. Không thể áp dụng các quy tắc chung cho hai công ty này.

Facebook cũng hỏi thêm tại sao họ và Google, với tư cách là các bên dân sự, lại phải có trách nhiệm cho các thách thức và sụt giảm doanh thu của ngành công nghiệp tin tức nước Úc? Tại sao Facebook lại phải đi trợ cấp cho báo chí khi họ là là các đối thủ cạnh tranh về doanh thu quảng cáo?

Con đường phía trước

Hai công ty công nghệ này còn cho biết nếu chính phủ vẫn một mực bắt họ chia sẻ doanh thu quảng cáo thì họ sẽ ngừng hợp tác với các hãng tin. Facebook sẽ ngừng cho phép báo chí chia sẻ, xuất bản tin tức, bài vở trên Facebook; và như vậy là người dùng mạng xã hội ở Úc chỉ còn thấy tin tức từ bạn bè, gia đình, hội nhóm chứ tuyệt nhiên không có các tin tức xuất bản bởi báo chí Úc.

Trong trường hợp của Google, người dùng sẽ không thể tìm kiếm được các kết quả từ báo chí Úc. Nếu như vậy thì tới đây khi tìm kiếm trên Google, ví dụ, như về dịch Covid-19 ở Úc, người dùng chỉ có thể có được các kết quả hầu hết từ các nguồn tin chưa được kiểm chứng và hoàn toàn có thể là tin giả.

Với kịch bản này, ngoài chuyện Facebook, Google và các hãng tin bị thiệt hại thì công chúng Úc cũng trở thành nạn nhân khi họ khó tiếp cận thông tin hơn trước. Đây là kịch bản mà các bên đều thua và nếu nó xảy ra thì Chính phủ Úc là kẻ thất bại lớn nhất.

Facebook muốn bắn tín hiện đến Chính phủ Úc và báo chí nước này về việc họ sẵn sàng chấp nhận phương án ngưng hợp tác nếu bị ép buộc trả tiền. Facebook cho biết tin tức báo chí là hạng mục có tính thay thế cao mà thực tế từ năm 2018 Facebook đã có các thuật toán để ưu tiên các nội dung hiển thị về bạn bè, gia đình của người dùng hơn.

Thực tế, khả năng Facebook và Google chấp nhận trực tiếp chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí là rất thấp vì nếu chấp nhận phương án này, họ sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho chính họ. Đó là chưa nói đến việc cơ chế này khuyến khích báo chí đưa lên Facebook nhiều tin tức nhất có thể để thu tiền, bất chấp chất lượng và sự quan tâm của độc giả. Toàn thế giới đang dõi theo “cuộc chiến” của nước Úc và sẽ có nhiều quốc gia khác sẽ noi theo tấm gương này nếu Úc “khuất phục” được Facebook, Google.

Trong đề xuất của mình, Facebook đưa ra giải pháp về quy tắc ứng xử, trong đó nhấn mạnh sự tôn trọng và thúc đẩy quyền tự do thỏa thuận của Facebook và báo chí; xây dựng một cơ chế hợp tác minh bạch hơn giữa các bên (ví như Facebook phải thông báo trước cho báo chí các thay đổi quan trọng của thuật toán dẫn đến thay đổi hiển thị); cơ chế chia sẻ dữ liệu tốt hơn cho báo chí. Tất nhiên, họ không hề đề cập đến chia sẻ doanh thu quảng cáo.

Có vẻ như Facebook và Google đang ở vị thế tốt hơn. Sẽ là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn cho ACCC và Chính phủ Úc trong thời gian tới trong việc ban hành một bộ quy tắc ứng xử mà Facebook, Google có thể tuân thủ, không tẩy chay và đồng thời mang lại lợi ích đáng kể cho báo chí. Chỉ còn hơn một tháng nữa thôi, vào ngày 31-7, bản dự thảo cuối cùng của bộ quy tắc này phải được ACCC công bố. Chúng ta hãy chờ xem hình hài của nó như thế nào.

Thế mới thấy ở Úc, chính phủ muốn áp đặt luật chơi lên các bên, muốn bênh vực bên yếu thế hơn cũng không hề là chuyện dễ dàng vì suy cho cùng chính phủ cũng chỉ là một bên, bình đẳng với các bên khác trong các mối quan hệ dân sự.

(1)https://www.accc.gov.au/system/files/ACCC%20-%20Mandatory%20news%20media%20bargaining%20code%20-%20concepts%20paper%20-%2019%20May%202020.pdf

(2)https://fbnewsroomus.files.wordpress.com/2020/06/submission-Facebook-response-to-accc-concepts-paper-on-mandatory-news-code.pdf

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Liệu đô la Mỹ có sụp đổ?
GDP của các nền kinh tế Đông Nam Á lao dốc trong quí 2
Đài Loan: Điểm nóng cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung mới
Được và mất với đại công nghiệp gia công hàng đầu của Đài Loan
Giám sát nước thải ở khu dân cư để nhận diện sớm điểm nóng Covid-19
Chính phủ có giúp được báo chí trong cuộc chiến với Facebook, Google?
Ngô Việt Hòa
Thứ Năm,  25/6/2020, 09:43 

Chính phủ có giúp được báo chí trong cuộc chiến với Facebook, Google?

Ngô Việt Hòa

(TBKTSG) - Chính phủ Úc đang mong muốn gây sức ép lên Facebook và Google để hai gã khổng lồ này phải chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí, nhưng Facebook đã cho thấy họ sẽ không dễ đầu hàng. Chính phủ muốn áp đặt luật chơi lên các bên, muốn bênh vực bên yếu thế hơn cũng không hề là chuyện dễ dàng vì suy cho cùng chính phủ cũng chỉ là một bên, bình đẳng với các bên khác trong các mối quan hệ dân sự.

Được Chính phủ Úc giao xây dựng một bộ quy tắc ứng xử bắt buộc giữa Facebook, Google và báo chí, ngày 19-5 vừa qua, Hội đồng cạnh tranh và người tiêu dùng Úc (ACCC) đã đưa ra một văn bản lấy ý kiến các bên liên quan về các nội dung cần có mà trong đó cốt lõi là vấn đề chia sẻ doanh thu quảng cáo (1).

Cuối ngày 5-6, Facebook đã có văn bản phản hồi đến ACCC. Theo đó, Facebook bất đồng với hầu hết các nhận định mà ACCC đưa ra. Và không ngạc nhiên, Facebook không đồng ý chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí (2).

Vậy những bất đồng giữa Facebook và ACCC, báo chí xoay quanh những vấn đề gì, diễn biến sự việc tiếp theo có thể sẽ ra sao, ai sẽ là bên phải nhân nhượng trong cuộc đấu này?

Ai được lợi hơn ai?

ACCC và báo chí cho rằng Facebook đang được sử dụng miễn phí các tin tức mà báo chí sản xuất và xuất bản trên trang mạng xã hội này. Báo chí bỏ công sức và tiền bạc để sản xuất ra tin tức, sau đó đưa lên Facebook, giúp mạng xã hội tăng lượng người dùng và cùng với đó là tăng doanh thu quảng cáo. Đó là lý do Facebook phải hoàn lại một phần doanh thu quảng cáo mà họ nhận được cho báo chí.

Trong khi đó, Facebook cho rằng thực tế báo chí mới là bên hưởng lợi nhiều hơn. Facebook nói họ đang cung cấp miễn phí một kênh phân phối tin tức hiệu quả cho báo chí thông qua việc chia sẻ tin bài của tờ báo trên Facebook. Ngoài ra, Facebook đã và đang đầu tư tạo ra các công cụ để báo chí có thể chủ động hơn, khai thác tốt hơn các quảng cáo từ nội dung, tin tức mà họ sản xuất. Cụ thể, các công cụ mà họ đã phát triển như Instant Articles giúp độc giả tiếp cận bài báo ở một định dạng nhẹ hơn và nhanh hơn qua đó giúp tăng lượng đọc. Báo chí có thể trực tiếp khai thác quảng cáo trên các Instant Article và hưởng 100% doanh thu từ quảng cáo này hoặc báo chí nhờ Facebook khai thác quảng cáo hộ và phân chia doanh thu quảng cáo đó với Facebook. In-Stream Ads giúp báo chí chủ động quảng cáo trước, trong và sau các video mà họ sản xuất được phát trên Facebook và báo chí nhận được phần lớn doanh thu từ các quảng cáo này. Tiếp theo, Facebook cũng đồng ý mua độc quyền các video chất lượng cao từ báo chí trong một số trường hợp trên cơ sở hợp đồng với các hãng tin...

Ngoài ra, Facebook cũng cho rằng ACCC bênh vực báo chí khi chỉ xem xét chi phí bỏ ra của báo chí trong sản xuất nội dung mà không tính đến chi phí mà Facebook bỏ ra để xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin hỗ trợ cho kênh phân phối tin tức miễn phí, tạo lập dữ liệu và chia sẻ nó với báo chí. Đó là chưa nói đến việc chọn chia sẻ thông tin trên kênh Facebook của báo chí hoàn toàn là lựa chọn của báo chí. Các hãng tin có toàn quyền không xuất bản, chia sẻ tin tức của mình trên Facebook.

Lợi ích trực tiếp và gián tiếp

Ngoài lợi ích trực tiếp là doanh thu quảng cáo thì ACCC cũng cho rằng Facebook, Google hưởng lợi từ các lợi ích gián tiếp từ tin tức cung cấp miễn phí bởi báo chí. Ví dụ, lợi ích gián tiếp mà báo chí mang đến cho Facebook hay Google là tăng cường độ tin cậy của thông tin, chống tin giả trên các nền tảng này. Tất nhiên, ACCC cũng thừa nhận là lợi ích gián tiếp rất khó đong đếm và lượng hóa để đưa vào bộ quy tắc ứng xử như là một trong những căn cứ để Facebook chia sẻ lại doanh thu quảng cáo.

Phản biện lại quan điểm này, Facebook nói ACCC chỉ có cái nhìn một chiều khi không đề cập đến các lợi ích gián tiếp mà báo chí có được do sử dụng kênh phân phối thông tin Facebook. Tăng sự nhận biết của bạn đọc đối với báo, xây dựng cộng đồng bạn đọc trực tuyến là các lợi ích gián tiếp mà Facebook đề cập để minh chứng cho nhận định này. Không có Facebook thì làm sao một số tờ báo có thể xây dựng một cộng đồng bạn đọc trực tuyến lớn mạnh như họ đang có.

Vậy nên, Facebook nói nếu đã tính về lợi ích mà các bên nhận được của nhau trong mối quan hệ này thì cần tính cho toàn diện, xem xét cả từ hai phía chứ không chỉ bênh vực báo chí như cách mà ACCC đang làm.

Đơn phương hay đa phương?

Một vấn đề khác cũng gây ra tranh cãi là cơ chế đàm phán thỏa thuận thương mại, trong đó có vấn đề chia sẻ doanh thu. ACCC đưa ra các lựa chọn để các bên có ý kiến. Theo đó, cơ chế song phương cho phép Facebook và Google trực tiếp đàm phán và thỏa thuận trực tiếp với từng tờ báo riêng lẽ. Trong khi, cơ chế đa phương chỉ đồng ý cho Facebook và Google đàm phán với cả tập thể các hãng tin để đưa ra cách xác định cách thức chia sẻ doanh thu quảng cáo chung. ACCC cũng đưa ra cơ chế “tẩy chay tập thể” là trường hợp nếu Facebook hay Google không đạt được thỏa thuận thương mại với một tờ báo thì các tờ báo khác sẽ được phép đồng loạt tẩy chay, không hợp tác với Facebook và Google.

ACCC lưu ý rằng phương án đàm phán đa phương và tẩy chay tập thể cần phải được sự rà soát và chấp thuận của ACCC như ngoại lệ của pháp luật cạnh tranh Úc. Ngoại lệ là bởi các phương án này chống lại cạnh tranh khi cho phép các tờ báo thông đồng về điều khoản thương mại trong đàm phán hoặc cùng thống nhất tẩy chay tập thể với Google, Facebook. Trong điều kiện cạnh tranh thông thường, tẩy chay tập thể hay thỏa thuận tập thể là hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh.

Cuối cùng, ACCC cũng tính đến phương án Facebook và Google chi trả cho báo chí tiền bản quyền cho việc sử dụng tin tức dưới hình thức phí cố định như là một lựa chọn cho các bên tham khảo.

Facebook nêu rõ quan điểm họ ủng hộ phương án đàm phán song phương của ACCC nhưng về chi tiết thì vẫn cần bàn thêm. Mạng xã hội này nói để các bên tự thỏa thuận song phương về cơ chế hợp tác là cách tốt nhất để bảo vệ, hài hòa quyền lợi trong dài hạn. Facebook vẫn sẵn sàng đàm phán với từng hãng tin lớn về cách thức khai thác quảng cáo giữa hai bên và cho đến nay không có bằng chứng nào nói rằng Facebook không thể đạt được thỏa thuận với các hãng tin về vấn đề này. Facebook cũng tin rằng việc sụt giảm doanh thu quảng cáo và các thách thức mà báo chí đang gặp phải hiện nay chỉ có thể được giải quyết thông qua mối quan hệ chặt chẽ và hợp tác với các nền tảng số như Facebook và Google.

Mạng xã hội này nhấn mạnh chuyện giữa báo chí và các nền tảng số là chuyện nội bộ giữa hai bên và không cần và không nên có sự can thiệp của nhà nước hay bất kỳ bên thứ ba nào khác.

Nhiều câu hỏi chưa được giải đáp

Facebook đặt ra các câu hỏi khá hợp lý như tại sao bộ quy tắc ứng xử chỉ nhắm riêng đến Facebook và Google là các công ty Mỹ, liệu có phải có sự phân biệt đối xử với các công ty Mỹ? Bộ quy tắc đang đặt Facebook và Google vào vị trí yếu thế so với các đối thủ cạnh tranh khác trên thị trường. Nếu bị hạn chế hiển thị tin tức, các đối thủ cạnh tranh như Wechat hay Tiktok sẽ tận dụng thời cơ để thay đổi cách tiếp cận về hiển thị tin tức và lúc đó Chính phủ Úc lại phải chạy theo để xử lý các công ty này. Facebook đặc biệt lưu ý rằng các công ty này đến từ các quốc gia có tầm nhìn rất khác biệt về sự phát triển của Internet.

Facebook cho rằng cần phải đối xử giữa Google và Facebook bằng hai cơ chế riêng biệt, khi một bên là một trang tìm kiếm trong khi bên còn lại là mạng xã hội. Không thể áp dụng các quy tắc chung cho hai công ty này.

Facebook cũng hỏi thêm tại sao họ và Google, với tư cách là các bên dân sự, lại phải có trách nhiệm cho các thách thức và sụt giảm doanh thu của ngành công nghiệp tin tức nước Úc? Tại sao Facebook lại phải đi trợ cấp cho báo chí khi họ là là các đối thủ cạnh tranh về doanh thu quảng cáo?

Con đường phía trước

Hai công ty công nghệ này còn cho biết nếu chính phủ vẫn một mực bắt họ chia sẻ doanh thu quảng cáo thì họ sẽ ngừng hợp tác với các hãng tin. Facebook sẽ ngừng cho phép báo chí chia sẻ, xuất bản tin tức, bài vở trên Facebook; và như vậy là người dùng mạng xã hội ở Úc chỉ còn thấy tin tức từ bạn bè, gia đình, hội nhóm chứ tuyệt nhiên không có các tin tức xuất bản bởi báo chí Úc.

Trong trường hợp của Google, người dùng sẽ không thể tìm kiếm được các kết quả từ báo chí Úc. Nếu như vậy thì tới đây khi tìm kiếm trên Google, ví dụ, như về dịch Covid-19 ở Úc, người dùng chỉ có thể có được các kết quả hầu hết từ các nguồn tin chưa được kiểm chứng và hoàn toàn có thể là tin giả.

Với kịch bản này, ngoài chuyện Facebook, Google và các hãng tin bị thiệt hại thì công chúng Úc cũng trở thành nạn nhân khi họ khó tiếp cận thông tin hơn trước. Đây là kịch bản mà các bên đều thua và nếu nó xảy ra thì Chính phủ Úc là kẻ thất bại lớn nhất.

Facebook muốn bắn tín hiện đến Chính phủ Úc và báo chí nước này về việc họ sẵn sàng chấp nhận phương án ngưng hợp tác nếu bị ép buộc trả tiền. Facebook cho biết tin tức báo chí là hạng mục có tính thay thế cao mà thực tế từ năm 2018 Facebook đã có các thuật toán để ưu tiên các nội dung hiển thị về bạn bè, gia đình của người dùng hơn.

Thực tế, khả năng Facebook và Google chấp nhận trực tiếp chia sẻ doanh thu quảng cáo với báo chí là rất thấp vì nếu chấp nhận phương án này, họ sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho chính họ. Đó là chưa nói đến việc cơ chế này khuyến khích báo chí đưa lên Facebook nhiều tin tức nhất có thể để thu tiền, bất chấp chất lượng và sự quan tâm của độc giả. Toàn thế giới đang dõi theo “cuộc chiến” của nước Úc và sẽ có nhiều quốc gia khác sẽ noi theo tấm gương này nếu Úc “khuất phục” được Facebook, Google.

Trong đề xuất của mình, Facebook đưa ra giải pháp về quy tắc ứng xử, trong đó nhấn mạnh sự tôn trọng và thúc đẩy quyền tự do thỏa thuận của Facebook và báo chí; xây dựng một cơ chế hợp tác minh bạch hơn giữa các bên (ví như Facebook phải thông báo trước cho báo chí các thay đổi quan trọng của thuật toán dẫn đến thay đổi hiển thị); cơ chế chia sẻ dữ liệu tốt hơn cho báo chí. Tất nhiên, họ không hề đề cập đến chia sẻ doanh thu quảng cáo.

Có vẻ như Facebook và Google đang ở vị thế tốt hơn. Sẽ là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn cho ACCC và Chính phủ Úc trong thời gian tới trong việc ban hành một bộ quy tắc ứng xử mà Facebook, Google có thể tuân thủ, không tẩy chay và đồng thời mang lại lợi ích đáng kể cho báo chí. Chỉ còn hơn một tháng nữa thôi, vào ngày 31-7, bản dự thảo cuối cùng của bộ quy tắc này phải được ACCC công bố. Chúng ta hãy chờ xem hình hài của nó như thế nào.

Thế mới thấy ở Úc, chính phủ muốn áp đặt luật chơi lên các bên, muốn bênh vực bên yếu thế hơn cũng không hề là chuyện dễ dàng vì suy cho cùng chính phủ cũng chỉ là một bên, bình đẳng với các bên khác trong các mối quan hệ dân sự.

(1)https://www.accc.gov.au/system/files/ACCC%20-%20Mandatory%20news%20media%20bargaining%20code%20-%20concepts%20paper%20-%2019%20May%202020.pdf

(2)https://fbnewsroomus.files.wordpress.com/2020/06/submission-Facebook-response-to-accc-concepts-paper-on-mandatory-news-code.pdf

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.