Mobile Area

Giải ngân đầu tư công, lúc nào mới hết 'chậm bền vững'?

Thứ Sáu,  3/7/2020, 10:48 
Phan Minh Ngọc

Giải ngân đầu tư công, lúc nào mới hết 'chậm bền vững'?

Phan Minh Ngọc

(TBKTSG) - Trong khi cả Chính phủ và xã hội đang đặt hết hy vọng vào đầu tư công để hồi phục nền kinh tế sau đại dịch Covid-19, thì các cơ quan chủ quản, các chủ dự án vẫn cứ “bình thường cũ” và tỷ lệ giải ngân đầu tư công thì cứ “chậm bền vững”.

Giải ngân vốn đầu tư công vay nước ngoài 6 tháng mới đạt 13% dự toán

Đầu tư công tăng tốc tạo động lực cho tăng trưởng

Dịch Covid-19 - thêm một nguyên nhân nữa cho sự chẫm trễ trong việc giải ngân đầu tư công. Ảnh: THÀNH HOA

Hội nghị trực tuyến về sơ kết và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài năm 2020 mới đây đã công bố một số thông tin về hiện trạng giải ngân vốn đầu tư công, vốn vay nước ngoài của các bộ, ngành, địa phương sau sáu tháng đầu năm.

Không nằm ngoài dự tính, đã nửa năm trôi qua nhưng tỷ lệ giải ngân đầu tư công chỉ chiếm một phần nhỏ trong dự toán, kế hoạch. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong nước kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước hiện đạt khoảng 28,2% kế hoạch. Tỷ lệ giải ngân vốn nước ngoài còn tệ hơn, mới chỉ được 13,1% của dự toán được giao.

Về nguyên nhân chậm trễ, Bộ Tài chính cho biết, việc giải ngân thấp xuất phát từ việc triển khai thực hiện dự án của các cơ quan chủ quản, các chủ dự án. Dù vốn đầu tư đã được giao từ đầu năm nhưng vẫn còn một số bộ, địa phương chưa phân khai và nhập Tabmis hết dự toán được giao, khối lượng triển khai các hoạt động còn thấp.

Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh hiệp định vay nên chậm triển khai. Thời gian thống nhất được với nhà tài trợ nước ngoài về các nội dung của dự án thường kéo dài(1).

Bên cạnh đó, do tác động của đại dịch Covid-19 nên các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi gặp nhiều khó khăn, từ khâu nhập máy móc, thiết bị cho đến huy động chuyên gia, nhân công, nhà thầu nước ngoài, tư vấn giám sát... đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây tác động đến tiến độ thực hiện dự án. Hoạt động giải ngân do đó cũng ngưng trệ do không có khối lượng, hoặc nếu có khối lượng thì cũng chậm được xác nhận(2).

Với nguyên nhân chủ quan là sự thực hiện, triển khai chậm trễ của các cơ quan chủ quản, chủ dự án, đây là một nguyên nhân “xưa như trái đất”, luôn nhận được sự chỉ đạo quyết liệt của các phó thủ tướng và Thủ tướng nhằm chấn chỉnh bằng những biện pháp rắn như kỷ luật người đứng đầu... nhưng rồi mọi việc vẫn đâu vào đó, vẫn xảy ra kéo dài từ năm này sang năm khác.

Có lẽ đã quá mệt mỏi với căn bệnh kinh niên này nên điều “lạ” trong hội nghị năm nay là đã không còn thấy những lời cảnh cáo tương tự.

Đã đến mức độ mà tiếp tục cảnh cáo hay không cũng không (tạo ra sự chuyển biến) quan trọng nữa thì tình hình trở nên không có lối thoát.

Như vậy, chừng nào căn bệnh kinh niên này còn tiếp tục thì việc giải ngân vốn đầu tư công vẫn sẽ còn... chậm bền vững!

Với nguyên nhân phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, hiệp định vay, chờ thống nhất được với nhà tài trợ nước ngoài, nguyên nhân này xem ra rất khách quan, vì rõ ràng là có chủ trương đầu tư nào mà không phải điều chỉnh ít nhiều, dẫn đến những thay đổi liên quan như hiệp định vay và thỏa thuận với nhà tài trợ nước ngoài? Như vậy thì giải ngân vốn đầu tư công vẫn sẽ luôn luôn bị chậm trễ.

Nhưng tại sao chủ trương đầu tư lại phải điều chỉnh? Nguyên nhân của nguyên nhân này chung quy lại chẳng phải là do người đứng đầu cơ quan ra chủ trương đầu tư hay sao? Trước thực tế này đã và sẽ có sự đổ lỗi cho cấp dưới “tham mưu” sai, còn cấp trên chỉ “hồn nhiên” ký duyệt nên không phải chịu trách nhiệm. Cứ như vậy thì chắc chắn sẽ không thể khắc phục được việc giải ngân vốn đầu tư công chậm.

Nói cách khác, chừng nào căn bệnh kinh niên về sự vô trách nhiệm, yếu kém, thậm chí sai trái của người đứng đầu các cơ quan chủ quản, chủ dự án không bị xử lý thì giải ngân đầu tư công chậm vẫn là một hiện tượng bền vững.

Ngay cả với nguyên nhân khách quan tưởng như hiển nhiên gây chậm trễ giải ngân đầu tư công (có nguồn vốn nước ngoài) là do dịch Covid-19, điều này là đúng nhưng không đủ, không nên được viện ra để giải thích cho sự chậm quá thể trong giải ngân đầu tư công nói chung.

Bởi vốn đầu tư công có nguồn nước ngoài như ODA hiện chỉ còn chiếm một tỷ trọng khiêm tốn trong tổng dự toán đầu tư công hàng năm, và tỷ trọng này có xu hướng ngày càng hạ thấp khi Việt Nam đã “tốt nghiệp” ODA mấy năm trước.

Bộ Tài chính nhìn nhận, với tốc độ giải ngân như hiện nay và việc nền kinh tế tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, nếu các cấp, các ngành, các địa phương và các chủ dự án không có các giải pháp quyết liệt, khắc phục khó khăn thì sẽ khó có thể hoàn thành được nhiệm vụ đã được Quốc hội và Chính phủ giao đối với giải ngân nguồn vốn vay ODA và vay ưu đãi của năm 2020 và cho cả nhiệm kỳ 2016-2020.

Về sự nhìn nhận trên, nếu tính thêm sự chậm trễ cộng dồn từ các năm trước, có thể khẳng định một điều là trong thời gian sáu tháng còn lại, trong bối cảnh không còn bất cứ giải pháp “quyết liệt” nào mà chưa được đề cập đến nên không hy vọng gì có một sự chuyển biến “quyết liệt” như kỳ vọng, chắc chắn nhiệm vụ giải ngân vốn vay nước ngoài nói riêng và đầu tư công nói chung trong nhiệm kỳ hiện tại sẽ không hoàn thành.

Nhìn xa hơn nhiệm kỳ hiện tại, nếu vẫn tiếp tục tồn tại cùng một cơ chế, hệ thống như hiện tại, trong đó các căn bệnh, con bệnh kinh niên gây chậm trễ giải ngân đầu tư công vẫn còn đó, không được chữa trị tận gốc thì không thể “thúc” được giải ngân đầu tư công đúng kế hoạch và dự toán.

Trong bối cảnh đó, như người viết đã từng đề xuất trước đây(3), cần thực hiện một số giải pháp mang tính “chữa cháy”, gồm cắt giảm chỉ tiêu, kế hoạch đầu tư công Quốc hội giao cho Chính phủ, giảm số dự án và khối lượng đầu tư công hàng năm, và chỉ giao hạn mức, kế hoạch đầu tư công cho những cơ quan chủ quản và chủ đầu tư nào có năng lực triển khai, thực hiện.

(1) https://cafef.vn/bao-dong-giai-ngan-von-vay-nuoc-ngoai-20200625221619339.chn

 

(2) https://www.thesaigontimes.vn/305209/giai-ngan-von-dau-tu-cong-vay-nuoc-ngoai-6-thang-moi-dat-13-du-toan.html

(3) https://www.thesaigontimes.vn/td/293937/giai-ngan-dau-tu-cong-muc-tieu-cuoi-cung-van-phai-la-hieu-qua.html

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Khách hàng chi hơn 12 tỉ đồng cho ăn uống mua sắm ở Lễ hội Tết Việt
Luật Doanh nghiệp 2020 - những thay đổi đáng lưu ý
Hàng không có thể vẫn phải bay cùng áp lực lỗ
Người Thái không thể cứu ‘vua sá xị’ Chương Dương khỏi Covid-19
Bột giặt LIX hưởng lợi do nhu cầu nước rửa tay tăng cao trong năm Covid-19
Giải ngân đầu tư công, lúc nào mới hết 'chậm bền vững'?
Phan Minh Ngọc
Thứ Sáu,  3/7/2020, 10:48 

Giải ngân đầu tư công, lúc nào mới hết 'chậm bền vững'?

Phan Minh Ngọc

(TBKTSG) - Trong khi cả Chính phủ và xã hội đang đặt hết hy vọng vào đầu tư công để hồi phục nền kinh tế sau đại dịch Covid-19, thì các cơ quan chủ quản, các chủ dự án vẫn cứ “bình thường cũ” và tỷ lệ giải ngân đầu tư công thì cứ “chậm bền vững”.

Giải ngân vốn đầu tư công vay nước ngoài 6 tháng mới đạt 13% dự toán

Đầu tư công tăng tốc tạo động lực cho tăng trưởng

Dịch Covid-19 - thêm một nguyên nhân nữa cho sự chẫm trễ trong việc giải ngân đầu tư công. Ảnh: THÀNH HOA

Hội nghị trực tuyến về sơ kết và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài năm 2020 mới đây đã công bố một số thông tin về hiện trạng giải ngân vốn đầu tư công, vốn vay nước ngoài của các bộ, ngành, địa phương sau sáu tháng đầu năm.

Không nằm ngoài dự tính, đã nửa năm trôi qua nhưng tỷ lệ giải ngân đầu tư công chỉ chiếm một phần nhỏ trong dự toán, kế hoạch. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong nước kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước hiện đạt khoảng 28,2% kế hoạch. Tỷ lệ giải ngân vốn nước ngoài còn tệ hơn, mới chỉ được 13,1% của dự toán được giao.

Về nguyên nhân chậm trễ, Bộ Tài chính cho biết, việc giải ngân thấp xuất phát từ việc triển khai thực hiện dự án của các cơ quan chủ quản, các chủ dự án. Dù vốn đầu tư đã được giao từ đầu năm nhưng vẫn còn một số bộ, địa phương chưa phân khai và nhập Tabmis hết dự toán được giao, khối lượng triển khai các hoạt động còn thấp.

Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh hiệp định vay nên chậm triển khai. Thời gian thống nhất được với nhà tài trợ nước ngoài về các nội dung của dự án thường kéo dài(1).

Bên cạnh đó, do tác động của đại dịch Covid-19 nên các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi gặp nhiều khó khăn, từ khâu nhập máy móc, thiết bị cho đến huy động chuyên gia, nhân công, nhà thầu nước ngoài, tư vấn giám sát... đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây tác động đến tiến độ thực hiện dự án. Hoạt động giải ngân do đó cũng ngưng trệ do không có khối lượng, hoặc nếu có khối lượng thì cũng chậm được xác nhận(2).

Với nguyên nhân chủ quan là sự thực hiện, triển khai chậm trễ của các cơ quan chủ quản, chủ dự án, đây là một nguyên nhân “xưa như trái đất”, luôn nhận được sự chỉ đạo quyết liệt của các phó thủ tướng và Thủ tướng nhằm chấn chỉnh bằng những biện pháp rắn như kỷ luật người đứng đầu... nhưng rồi mọi việc vẫn đâu vào đó, vẫn xảy ra kéo dài từ năm này sang năm khác.

Có lẽ đã quá mệt mỏi với căn bệnh kinh niên này nên điều “lạ” trong hội nghị năm nay là đã không còn thấy những lời cảnh cáo tương tự.

Đã đến mức độ mà tiếp tục cảnh cáo hay không cũng không (tạo ra sự chuyển biến) quan trọng nữa thì tình hình trở nên không có lối thoát.

Như vậy, chừng nào căn bệnh kinh niên này còn tiếp tục thì việc giải ngân vốn đầu tư công vẫn sẽ còn... chậm bền vững!

Với nguyên nhân phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, hiệp định vay, chờ thống nhất được với nhà tài trợ nước ngoài, nguyên nhân này xem ra rất khách quan, vì rõ ràng là có chủ trương đầu tư nào mà không phải điều chỉnh ít nhiều, dẫn đến những thay đổi liên quan như hiệp định vay và thỏa thuận với nhà tài trợ nước ngoài? Như vậy thì giải ngân vốn đầu tư công vẫn sẽ luôn luôn bị chậm trễ.

Nhưng tại sao chủ trương đầu tư lại phải điều chỉnh? Nguyên nhân của nguyên nhân này chung quy lại chẳng phải là do người đứng đầu cơ quan ra chủ trương đầu tư hay sao? Trước thực tế này đã và sẽ có sự đổ lỗi cho cấp dưới “tham mưu” sai, còn cấp trên chỉ “hồn nhiên” ký duyệt nên không phải chịu trách nhiệm. Cứ như vậy thì chắc chắn sẽ không thể khắc phục được việc giải ngân vốn đầu tư công chậm.

Nói cách khác, chừng nào căn bệnh kinh niên về sự vô trách nhiệm, yếu kém, thậm chí sai trái của người đứng đầu các cơ quan chủ quản, chủ dự án không bị xử lý thì giải ngân đầu tư công chậm vẫn là một hiện tượng bền vững.

Ngay cả với nguyên nhân khách quan tưởng như hiển nhiên gây chậm trễ giải ngân đầu tư công (có nguồn vốn nước ngoài) là do dịch Covid-19, điều này là đúng nhưng không đủ, không nên được viện ra để giải thích cho sự chậm quá thể trong giải ngân đầu tư công nói chung.

Bởi vốn đầu tư công có nguồn nước ngoài như ODA hiện chỉ còn chiếm một tỷ trọng khiêm tốn trong tổng dự toán đầu tư công hàng năm, và tỷ trọng này có xu hướng ngày càng hạ thấp khi Việt Nam đã “tốt nghiệp” ODA mấy năm trước.

Bộ Tài chính nhìn nhận, với tốc độ giải ngân như hiện nay và việc nền kinh tế tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, nếu các cấp, các ngành, các địa phương và các chủ dự án không có các giải pháp quyết liệt, khắc phục khó khăn thì sẽ khó có thể hoàn thành được nhiệm vụ đã được Quốc hội và Chính phủ giao đối với giải ngân nguồn vốn vay ODA và vay ưu đãi của năm 2020 và cho cả nhiệm kỳ 2016-2020.

Về sự nhìn nhận trên, nếu tính thêm sự chậm trễ cộng dồn từ các năm trước, có thể khẳng định một điều là trong thời gian sáu tháng còn lại, trong bối cảnh không còn bất cứ giải pháp “quyết liệt” nào mà chưa được đề cập đến nên không hy vọng gì có một sự chuyển biến “quyết liệt” như kỳ vọng, chắc chắn nhiệm vụ giải ngân vốn vay nước ngoài nói riêng và đầu tư công nói chung trong nhiệm kỳ hiện tại sẽ không hoàn thành.

Nhìn xa hơn nhiệm kỳ hiện tại, nếu vẫn tiếp tục tồn tại cùng một cơ chế, hệ thống như hiện tại, trong đó các căn bệnh, con bệnh kinh niên gây chậm trễ giải ngân đầu tư công vẫn còn đó, không được chữa trị tận gốc thì không thể “thúc” được giải ngân đầu tư công đúng kế hoạch và dự toán.

Trong bối cảnh đó, như người viết đã từng đề xuất trước đây(3), cần thực hiện một số giải pháp mang tính “chữa cháy”, gồm cắt giảm chỉ tiêu, kế hoạch đầu tư công Quốc hội giao cho Chính phủ, giảm số dự án và khối lượng đầu tư công hàng năm, và chỉ giao hạn mức, kế hoạch đầu tư công cho những cơ quan chủ quản và chủ đầu tư nào có năng lực triển khai, thực hiện.

(1) https://cafef.vn/bao-dong-giai-ngan-von-vay-nuoc-ngoai-20200625221619339.chn

 

(2) https://www.thesaigontimes.vn/305209/giai-ngan-von-dau-tu-cong-vay-nuoc-ngoai-6-thang-moi-dat-13-du-toan.html

(3) https://www.thesaigontimes.vn/td/293937/giai-ngan-dau-tu-cong-muc-tieu-cuoi-cung-van-phai-la-hieu-qua.html

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Yến Dung, Phó thư ký tòa soạn: Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.