Mobile Area

Định hướng chính sách tiền tệ mới, tái cấp vốn cho dự án công trình liệu có hiệu quả?

Thứ Bảy,  11/7/2020, 15:52 
Phan Minh Ngọc

Định hướng chính sách tiền tệ mới, tái cấp vốn cho dự án công trình liệu có hiệu quả?

Phan Minh Ngọc

(TBKTSG) - Mới đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có đưa ra định hướng giải pháp tiền tệ mới để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế là “Trong trường hợp cần thiết theo chỉ đạo của Chính phủ, sẽ có các giải pháp mạnh hơn về chính sách tiền tệ như tái cấp vốn cho các dự án công trình có tác động lan tỏa để hỗ trợ cho các khu vực kinh tế trọng điểm”(1) giải pháp tài khóa - đầu tư công - để hỗ trợ tăng trưởng đang tắc, giải pháp tiền tệ mới này liệu có hiệu quả hơn?

Ai quyết định dự án đầu tư lớn của các tập đoàn nhà nước?

Cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”. Ảnh: LÊ ANH

Theo đó, giải pháp này được báo chí hiểu là thông qua các ngân hàng thương mại, NHNN sẽ bơm tiền (trung, dài hạn) trực tiếp cho các dự án trọng điểm dựa trên hồ sơ tín dụng của những dự án này(2).

Tại sao NHNN lại phải bơm vốn trực tiếp cho các dự án trọng điểm? Lý do được cho là hiện các ngân hàng thương mại tuy đang dư thừa thanh khoản nhưng đó là vốn ngắn hạn và doanh nghiệp không dễ tiếp cận, dù lãi suất đã giảm. Trong khi cái mà các doanh nghiệp/dự án cần là tiếp cận được vốn vay, nhất là vốn vay dài hạn dễ dàng hơn, với ít điều kiện ràng buộc, nhất là trong thời điểm dịch bệnh, mọi thứ đều xấu đi.

Nên về nguyên tắc nếu NHNN không đứng ra cho vay thì nhiều doanh nghiệp và dự án (trọng điểm) sẽ bế tắc, ảnh hưởng xấu đến phục hồi và tăng trưởng kinh tế.

Đến đây ta có thể thấy bản chất cho vay tái cấp vốn của NHNN như vậy cũng khá tương đồng với vốn đầu tư công. Khác chăng chỉ là Bộ Tài chính, thay cho NHNN, là người mở hầu bao cuối cùng, và cơ quan giải ngân là các cơ quan tài chính các cấp thay vì ngân hàng thương mại.

Còn các đơn vị giải ngân vốn đầu tư công hoặc vốn cho vay từ NHNN đều là các doanh nghiệp, thực hiện các dự án, không có gì khác biệt về bản chất.

Từ đây lại nảy sinh tiếp vấn đề liên quan là giải ngân đầu tư công đang “tắc”, liệu giải ngân vốn cho vay như nói trên của NHNN có chịu chung số phận?

Có lẽ sẽ có ai đó biện luận rằng điểm khác biệt ở đây sẽ là chữ “trọng điểm”. Vì là trọng điểm nên mọi thứ sẽ được chú ý, theo dõi, đôn đốc chặt chẽ hơn nên chắc sẽ không... tắc như đầu tư công.

Bởi đầu tư công có thể được tiến hành trong nhiều dự án các loại, trọng điểm và không trọng điểm, nên khả năng cao là sẽ bị tắc và thực tế đúng là như vậy vì khó có thể dàn hàng ngang cùng tiến nhanh, tiến mạnh như nhau.

Quay trở lại với định hướng trên của Thống đốc NHNN, được nêu cụ thể: “... tái cấp vốn cho các dự án công trình có tác động lan tỏa để hỗ trợ cho các khu vực kinh tế trọng điểm...”. Lưu ý là chữ “trọng điểm” trong định hướng này của Thống đốc là gắn với khu vực kinh tế, chứ không phải là dự án như được suy diễn ở bài báo(2) dẫn ở trên.

Ở đây có hai “vùng mờ” cần được làm rõ. Thứ nhất, liệu dự án trọng điểm có nhất thiết phải là dự án có tác động lan tỏa hay không để được hưởng vốn vay của NHNN? Nếu câu trả lời là không, thì như nói ở trên, giải ngân vốn cho các dự án có tác động lan tỏa này sẽ có nhiều nguy cơ bị chậm trễ giống như số phận của nhiều dự án đầu tư công khác (vì không còn mang chữ “trọng điểm” nữa).

Cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng, các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”, suôn sẻ, kịp thời hỗ trợ giải cứu nền kinh tế cả nước, thúc đẩy tăng trưởng.

Thứ hai, thế nào là “có tác động lan tỏa” và nó được đo lường như thế nào? Nếu những khái niệm này không được định nghĩa, làm rõ thì sẽ tạo ra những lúng túng, bất cập trong việc lựa chọn, giám sát, đôn đốc thực thi dự án hưởng vốn vay của NHNN.

Nói cách khác, sự không rõ ràng này có khả năng làm cho việc lựa chọn cho vay và giải ngân vốn vay của NHNN trở nên chậm trễ tương tự như với dự án đầu tư công.

Về cụm từ “khu vực kinh tế trọng điểm” trong định hướng của Thống đốc NHNN, đây có thể hiểu là các khu vực địa lý có nền kinh tế năng động, có vai trò và đóng góp lớn cho nền kinh tế quốc dân, như TPHCM.

Thế nhưng, địa phương này vẫn đang chậm trễ trên con đường giải ngân vốn đầu tư công như đã được tổng kết gần đây.

Như thế có nghĩa là dù là dự án có tính lan tỏa, hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN, nằm trong các khu vực kinh tế trọng điểm thì các dự án này vẫn có nguy cơ cao là bị giải ngân chậm như với các dự án đầu tư công khác trên địa bàn thành phố. Mà cũng khó có thể nói những dự án đầu tư công đang bị ách tắc của thành phố không phải là dự án trọng điểm!

Nói tóm lại, vấn đề với các dự án trọng điểm hay không, có tính lan tỏa hay không, được đầu tư, quản lý bởi các cơ quan chức năng, cơ quan chủ quản của Nhà nước không phải nằm ở chỗ là có tiếp cận được nguồn vốn trung, dài hạn, với lãi suất thấp hay không.

Do đó, cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”, suôn sẻ, kịp thời hỗ trợ giải cứu nền kinh tế cả nước, thúc đẩy tăng trưởng.

Xem xét lại lý do giải ngân đầu tư công chậm, nguyên nhân ngắn gọn có lẽ nằm ở chữ “công”. Bởi vì là công cộng nên không có người lãnh đạo nào chịu trách nhiệm trước sự chậm trễ trong giải ngân và thực thi dự án, như thực tế đã cho thấy.

Do vậy, để tránh nguy cơ nhãn tiền về giải ngân chậm cho các dự án đầu tư hưởng vốn vay của NHNN thì xem ra NHNN chỉ, cần phải cấp vốn cho những dự án “tư”, của và được quản lý bởi khu vực tư nhân, không dính dáng, liên quan gì đến các chủ trương, dự án đầu tư công, của Nhà nước (ví dụ gói thầu xây dựng trong dự án đường cao tốc do Nhà nước làm chủ đầu tư).

Nhưng liệu NHNN có dám và được phép “xé rào” đến mức độ như thế?

(1) https://bizlive.vn/tai-chinh/thong-doc-le-minh-hung-duy-tri-niem-tin-noi-room-tin-dung-cho-loat-ngan-hang-3547564.html

 

(2) https://m.bizlive.vn/tai-chinh/giai-phap-manh-cua-chinh-sach-tien-te-la-gi-3547645.html

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
NHNN tiếp tục giảm lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc
Vàng phá mốc kỷ lục 59 triệu nhưng lượng giao dịch giảm 30%
Nợ xấu vì Covid-19 khiến ngân hàng "đỏ mắt" đi tìm vốn
Vàng thế giới phá 'đỉnh', vàng nội địa rục rịch đi theo
IFC dành 140 triệu đô la hỗ trợ hai ngân hàng OCB và VPBank
Định hướng chính sách tiền tệ mới, tái cấp vốn cho dự án công trình liệu có hiệu quả?
Phan Minh Ngọc
Thứ Bảy,  11/7/2020, 15:52 

Định hướng chính sách tiền tệ mới, tái cấp vốn cho dự án công trình liệu có hiệu quả?

Phan Minh Ngọc

(TBKTSG) - Mới đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có đưa ra định hướng giải pháp tiền tệ mới để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế là “Trong trường hợp cần thiết theo chỉ đạo của Chính phủ, sẽ có các giải pháp mạnh hơn về chính sách tiền tệ như tái cấp vốn cho các dự án công trình có tác động lan tỏa để hỗ trợ cho các khu vực kinh tế trọng điểm”(1) giải pháp tài khóa - đầu tư công - để hỗ trợ tăng trưởng đang tắc, giải pháp tiền tệ mới này liệu có hiệu quả hơn?

Ai quyết định dự án đầu tư lớn của các tập đoàn nhà nước?

Cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”. Ảnh: LÊ ANH

Theo đó, giải pháp này được báo chí hiểu là thông qua các ngân hàng thương mại, NHNN sẽ bơm tiền (trung, dài hạn) trực tiếp cho các dự án trọng điểm dựa trên hồ sơ tín dụng của những dự án này(2).

Tại sao NHNN lại phải bơm vốn trực tiếp cho các dự án trọng điểm? Lý do được cho là hiện các ngân hàng thương mại tuy đang dư thừa thanh khoản nhưng đó là vốn ngắn hạn và doanh nghiệp không dễ tiếp cận, dù lãi suất đã giảm. Trong khi cái mà các doanh nghiệp/dự án cần là tiếp cận được vốn vay, nhất là vốn vay dài hạn dễ dàng hơn, với ít điều kiện ràng buộc, nhất là trong thời điểm dịch bệnh, mọi thứ đều xấu đi.

Nên về nguyên tắc nếu NHNN không đứng ra cho vay thì nhiều doanh nghiệp và dự án (trọng điểm) sẽ bế tắc, ảnh hưởng xấu đến phục hồi và tăng trưởng kinh tế.

Đến đây ta có thể thấy bản chất cho vay tái cấp vốn của NHNN như vậy cũng khá tương đồng với vốn đầu tư công. Khác chăng chỉ là Bộ Tài chính, thay cho NHNN, là người mở hầu bao cuối cùng, và cơ quan giải ngân là các cơ quan tài chính các cấp thay vì ngân hàng thương mại.

Còn các đơn vị giải ngân vốn đầu tư công hoặc vốn cho vay từ NHNN đều là các doanh nghiệp, thực hiện các dự án, không có gì khác biệt về bản chất.

Từ đây lại nảy sinh tiếp vấn đề liên quan là giải ngân đầu tư công đang “tắc”, liệu giải ngân vốn cho vay như nói trên của NHNN có chịu chung số phận?

Có lẽ sẽ có ai đó biện luận rằng điểm khác biệt ở đây sẽ là chữ “trọng điểm”. Vì là trọng điểm nên mọi thứ sẽ được chú ý, theo dõi, đôn đốc chặt chẽ hơn nên chắc sẽ không... tắc như đầu tư công.

Bởi đầu tư công có thể được tiến hành trong nhiều dự án các loại, trọng điểm và không trọng điểm, nên khả năng cao là sẽ bị tắc và thực tế đúng là như vậy vì khó có thể dàn hàng ngang cùng tiến nhanh, tiến mạnh như nhau.

Quay trở lại với định hướng trên của Thống đốc NHNN, được nêu cụ thể: “... tái cấp vốn cho các dự án công trình có tác động lan tỏa để hỗ trợ cho các khu vực kinh tế trọng điểm...”. Lưu ý là chữ “trọng điểm” trong định hướng này của Thống đốc là gắn với khu vực kinh tế, chứ không phải là dự án như được suy diễn ở bài báo(2) dẫn ở trên.

Ở đây có hai “vùng mờ” cần được làm rõ. Thứ nhất, liệu dự án trọng điểm có nhất thiết phải là dự án có tác động lan tỏa hay không để được hưởng vốn vay của NHNN? Nếu câu trả lời là không, thì như nói ở trên, giải ngân vốn cho các dự án có tác động lan tỏa này sẽ có nhiều nguy cơ bị chậm trễ giống như số phận của nhiều dự án đầu tư công khác (vì không còn mang chữ “trọng điểm” nữa).

Cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng, các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”, suôn sẻ, kịp thời hỗ trợ giải cứu nền kinh tế cả nước, thúc đẩy tăng trưởng.

Thứ hai, thế nào là “có tác động lan tỏa” và nó được đo lường như thế nào? Nếu những khái niệm này không được định nghĩa, làm rõ thì sẽ tạo ra những lúng túng, bất cập trong việc lựa chọn, giám sát, đôn đốc thực thi dự án hưởng vốn vay của NHNN.

Nói cách khác, sự không rõ ràng này có khả năng làm cho việc lựa chọn cho vay và giải ngân vốn vay của NHNN trở nên chậm trễ tương tự như với dự án đầu tư công.

Về cụm từ “khu vực kinh tế trọng điểm” trong định hướng của Thống đốc NHNN, đây có thể hiểu là các khu vực địa lý có nền kinh tế năng động, có vai trò và đóng góp lớn cho nền kinh tế quốc dân, như TPHCM.

Thế nhưng, địa phương này vẫn đang chậm trễ trên con đường giải ngân vốn đầu tư công như đã được tổng kết gần đây.

Như thế có nghĩa là dù là dự án có tính lan tỏa, hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN, nằm trong các khu vực kinh tế trọng điểm thì các dự án này vẫn có nguy cơ cao là bị giải ngân chậm như với các dự án đầu tư công khác trên địa bàn thành phố. Mà cũng khó có thể nói những dự án đầu tư công đang bị ách tắc của thành phố không phải là dự án trọng điểm!

Nói tóm lại, vấn đề với các dự án trọng điểm hay không, có tính lan tỏa hay không, được đầu tư, quản lý bởi các cơ quan chức năng, cơ quan chủ quản của Nhà nước không phải nằm ở chỗ là có tiếp cận được nguồn vốn trung, dài hạn, với lãi suất thấp hay không.

Do đó, cho dù NHNN có tạo ra thêm một kênh cấp vốn cực kỳ dễ dãi và ưu đãi bên cạnh kênh đầu tư công thì sẽ rất khó lạc quan mà nói rằng các dự án đầu tư hưởng vốn vay ưu đãi của NHNN sẽ “hanh thông”, suôn sẻ, kịp thời hỗ trợ giải cứu nền kinh tế cả nước, thúc đẩy tăng trưởng.

Xem xét lại lý do giải ngân đầu tư công chậm, nguyên nhân ngắn gọn có lẽ nằm ở chữ “công”. Bởi vì là công cộng nên không có người lãnh đạo nào chịu trách nhiệm trước sự chậm trễ trong giải ngân và thực thi dự án, như thực tế đã cho thấy.

Do vậy, để tránh nguy cơ nhãn tiền về giải ngân chậm cho các dự án đầu tư hưởng vốn vay của NHNN thì xem ra NHNN chỉ, cần phải cấp vốn cho những dự án “tư”, của và được quản lý bởi khu vực tư nhân, không dính dáng, liên quan gì đến các chủ trương, dự án đầu tư công, của Nhà nước (ví dụ gói thầu xây dựng trong dự án đường cao tốc do Nhà nước làm chủ đầu tư).

Nhưng liệu NHNN có dám và được phép “xé rào” đến mức độ như thế?

(1) https://bizlive.vn/tai-chinh/thong-doc-le-minh-hung-duy-tri-niem-tin-noi-room-tin-dung-cho-loat-ngan-hang-3547564.html

 

(2) https://m.bizlive.vn/tai-chinh/giai-phap-manh-cua-chinh-sach-tien-te-la-gi-3547645.html

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.