Mobile Area

Bản chất sai phạm ở Saigon Co.op là thâu tóm 'tài sản không chia'?

Thứ Tư,  29/7/2020, 10:31 
Trần Nguyễn Phước Thông

Bản chất sai phạm ở Saigon Co.op là thâu tóm 'tài sản không chia'?

Trần Nguyễn Phước Thông

(TBKTSG Online) - Theo kết luận thanh tra vào ngày 27-7-2020, khi kiểm tra việc tăng vốn điều lệ năm 2020 thì thấy sai phạm lớn nhất của Saigon Co.op là hợp tác xã (HTX) huy động nguồn vốn góp từ bên ngoài.

Huy động vốn sai nguyên tắc và bản chất của hợp tác xã

HTX Thương mại dịch vụ Linh Tây là đơn vị góp vốn cao nhất vào Saigon Co.op theo kết luận của thanh tra. Nguồn ảnh: Báo Vnexpress.net

Về nguyên tắc, HTX phải ưu tiên huy động vốn từ thành viên của các HTX để góp vốn vào Saigon Co.op. Theo quy định của Thông tư 83/2015/TT-BTC thì Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được quyền huy động vốn theo quy định của pháp luật để phục vụ sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn huy động, hoàn trả đầy đủ cho chủ nợ theo cam kết trong hợp đồng.

Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã ưu tiên huy động vốn từ thành viên, hợp tác xã thành viên để đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên cơ sở thỏa thuận với thành viên, hợp tác xã thành viên theo trình tự, thủ tục như đối với trường hợp huy động vốn từ tổ chức, cá nhân trong nước. Trường hợp huy động vốn từ thành viên, hợp tác xã thành viên chưa đáp ứng đủ nhu cầu thì hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được huy động vốn từ các nguồn khác theo quy định của pháp luật và điều lệ hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Do đó, chỉ khi nào HTX không thể huy động vốn từ thành viên đầu tư thì mới thực hiện các hình thức huy động vốn khác, ví dụ như vay vốn của các tổ chức tín dụng, các tổ chức tài chính khác, các cá nhân, tổ chức ngoài hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các hình thức huy động vốn khác theo quy định của pháp luật như tiếp nhận các khoản trợ cấp, hỗ trợ của Nhà nước, các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo thỏa thuận, phù hợp với quy định của pháp luật.

Nếu một HTX chỉ hoàn toàn huy động vốn góp từ các cá nhân, tổ chức bên ngoài mà không ưu tiên vốn huy động từ thành viên HTX thì chắc chắn sẽ nguồn vốn tăng lên sẽ khó kiểm soát về nguồn gốc và phá vỡ bản chất của HTX.

Trong Bản tuyên ngôn về đặc trưng của HTX, Liên minh HTX quốc tế định nghĩa HTX là một hiệp hội tự chủ do các cá nhân tự nguyện liên kết với nhau nhằm thoản mãn nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua việc hình thành doanh nghiệp do tập thể xã viên đồng sở hữu và quản lý dân chủ.

Luật Hợp tác xã 2012 cũng quy định cũng quy định HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 7 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.

Từ đó, có thể thấy bản chất của HTX là hoạt động với mục tiêu vì lợi ích, chứ không vì lợi nhuận. Vốn tích lũy không chia là nguồn vốn ban đầu của HTX chủ yếu từ vốn góp của xã viên, qua thời gian hình thành quỹ tích lũy không chia để bổ sung vốn cho nhu cầu mở rộng sản xuất - kinh doanh của HTX. Trong khi đó, việc huy động vốn từ tổ chức, cá nhân khác không phải là thành viên lại mang mục tiêu “đối vốn” và hướng tới lợi nhuận.

Hành vi huy động vốn góp từ bên ngoài của Saigon Co.op đã phá vỡ thông lệ bình thường khi duy trì hoạt động của HTX.

Thâu tóm quyền sở hữu "tài sản không chia"

Dấu hiệu xâm phạm đến tài sản không chia của Saigon Co.op khá nghiêm trọng và có thể truy cứu đến trách nhiệm hình sự vì liên quan đến tài sản Nhà nước.

Theo kết luận của Thanh tra TPHCM, điều bất thường trong góp vốn là trong các năm 2018, 2019 có một số HTX hoạt động mức lợi nhuận đạt sau thuế dưới 6 tỉ đồng nhưng không tham gia góp vốn. Trong khi đó, phần lớn các HTX lợi nhuận đạt được sau thuế chỉ 24 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng lại tham gia góp với số vốn góp hàng trăm tỉ đồng.

Về mặt logic, các thành viên có mức lợi nhuận cao đáng lẽ ra phải tham gia góp vốn để tăng doanh thu nhiều hơn nhưng nghịch lý lại xảy ra khi các HTX có lợi nhuận thấp hơn lại đồng loạt góp vốn. Một dấu hiệu thâu tóm vốn và tài sản đáng lưu ý khác của Saigon Co.op là việc xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản chung (tài sản không chia) và tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của TPHCM.

Rõ ràng, theo quy định của Nghị định 93/2013/NĐ-CP thì không được sử dụng các nguồn vốn thuộc tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã để góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp.

Theo quy định của Luật Hợp tác xã 2012, tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bao gồm: Quyền sử dụng đất do Nhà nước giao đất, cho thuê đất; Khoản trợ cấp, hỗ trợ không hoàn lại của Nhà nước; khoản được tặng, chữ theo thỏa thuận là tài sản không chia; Phần trích lại từ quỹ đầu tư phát triển hằng năm được đại hội thành viên quyết định đưa vào tài sản không chia; Vốn, tài sản khác được điều lệ quy định là tài sản không chia.

Như vậy, những tài sản liệt kê theo Điều 48 của Luật Hợp tác xã 2012 nêu trên sẽ không được sử dụng vào mục đích góp, vốn, mua cổ phần, phần vốn góp nhằm mục đích đầu tư cho HTX. Dấu hiệu xâm phạm đến tài sản không chia của Saigon Co.op khá nghiêm trọng và có thể truy cứu đến trách nhiệm hình sự vì liên quan đến tài sản Nhà nước. Một trong những tội có thể liên quan là tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Một điểm đáng lưu ý khác là tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã quy định tại Khoản 2 Điều 48 Luật Hợp tác xã chỉ được chia khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã giải thể, phá sản.

Ngoài ra, việc quản lý, sử dụng tài sản của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thực hiện theo quy định của điều lệ, quy chế quản lý tài chính của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, nghị quyết đại hội thành viên và các quy định của pháp luật có liên quan. Không phải bất kỳ tài sản nào của HTX (dù không thuộc vào nhóm tài sản không chia) cũng sẽ được quyết định độc lập mà cần có sự quyết định của đại hội thành viên.

Một hành vi sai phạm khác của Saigon Co.op là việc không chấp hành văn bản đề nghị Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op tạm đình chỉ việc tiến hành đại hội thành viên cho đến khi có kết luận chính thức và ý kiến chỉ đạo từ cấp có thẩm quyền. Saigon Co.op vẫn tiến hành đại hội biểu quyết các vấn đề liên quan làm ảnh hưởng đến hoạt động và nội dung kết luận thanh tra về công tác nhân sự, phương án huy động vốn, tăng vốn điều lệ, việc rút vốn của các HTX thành viên...

Theo Khoản 9 Điều 11 Nghị định 100/2019/NĐ-CP thì sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.
 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Xét xử vụ án tham ô tại Công ty lương thực Trà Vinh và Vinafood 2
Truy tố nguyên chủ tịch Petroland lập khống hồ sơ rút ruột 50 tỉ đồng
Lazada có thể bị coi là đồng phạm bán hàng giả
Bà Dương Thị Bạch Diệp sở hữu những khu đất vàng nào?
Phó chánh văn phòng Ban chỉ đạo 389 lại bị tố cáo
Bản chất sai phạm ở Saigon Co.op là thâu tóm 'tài sản không chia'?
Trần Nguyễn Phước Thông
Thứ Tư,  29/7/2020, 10:31 

Bản chất sai phạm ở Saigon Co.op là thâu tóm 'tài sản không chia'?

Trần Nguyễn Phước Thông

(TBKTSG Online) - Theo kết luận thanh tra vào ngày 27-7-2020, khi kiểm tra việc tăng vốn điều lệ năm 2020 thì thấy sai phạm lớn nhất của Saigon Co.op là hợp tác xã (HTX) huy động nguồn vốn góp từ bên ngoài.

Huy động vốn sai nguyên tắc và bản chất của hợp tác xã

HTX Thương mại dịch vụ Linh Tây là đơn vị góp vốn cao nhất vào Saigon Co.op theo kết luận của thanh tra. Nguồn ảnh: Báo Vnexpress.net

Về nguyên tắc, HTX phải ưu tiên huy động vốn từ thành viên của các HTX để góp vốn vào Saigon Co.op. Theo quy định của Thông tư 83/2015/TT-BTC thì Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được quyền huy động vốn theo quy định của pháp luật để phục vụ sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn huy động, hoàn trả đầy đủ cho chủ nợ theo cam kết trong hợp đồng.

Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã ưu tiên huy động vốn từ thành viên, hợp tác xã thành viên để đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên cơ sở thỏa thuận với thành viên, hợp tác xã thành viên theo trình tự, thủ tục như đối với trường hợp huy động vốn từ tổ chức, cá nhân trong nước. Trường hợp huy động vốn từ thành viên, hợp tác xã thành viên chưa đáp ứng đủ nhu cầu thì hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được huy động vốn từ các nguồn khác theo quy định của pháp luật và điều lệ hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Do đó, chỉ khi nào HTX không thể huy động vốn từ thành viên đầu tư thì mới thực hiện các hình thức huy động vốn khác, ví dụ như vay vốn của các tổ chức tín dụng, các tổ chức tài chính khác, các cá nhân, tổ chức ngoài hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các hình thức huy động vốn khác theo quy định của pháp luật như tiếp nhận các khoản trợ cấp, hỗ trợ của Nhà nước, các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo thỏa thuận, phù hợp với quy định của pháp luật.

Nếu một HTX chỉ hoàn toàn huy động vốn góp từ các cá nhân, tổ chức bên ngoài mà không ưu tiên vốn huy động từ thành viên HTX thì chắc chắn sẽ nguồn vốn tăng lên sẽ khó kiểm soát về nguồn gốc và phá vỡ bản chất của HTX.

Trong Bản tuyên ngôn về đặc trưng của HTX, Liên minh HTX quốc tế định nghĩa HTX là một hiệp hội tự chủ do các cá nhân tự nguyện liên kết với nhau nhằm thoản mãn nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua việc hình thành doanh nghiệp do tập thể xã viên đồng sở hữu và quản lý dân chủ.

Luật Hợp tác xã 2012 cũng quy định cũng quy định HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 7 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.

Từ đó, có thể thấy bản chất của HTX là hoạt động với mục tiêu vì lợi ích, chứ không vì lợi nhuận. Vốn tích lũy không chia là nguồn vốn ban đầu của HTX chủ yếu từ vốn góp của xã viên, qua thời gian hình thành quỹ tích lũy không chia để bổ sung vốn cho nhu cầu mở rộng sản xuất - kinh doanh của HTX. Trong khi đó, việc huy động vốn từ tổ chức, cá nhân khác không phải là thành viên lại mang mục tiêu “đối vốn” và hướng tới lợi nhuận.

Hành vi huy động vốn góp từ bên ngoài của Saigon Co.op đã phá vỡ thông lệ bình thường khi duy trì hoạt động của HTX.

Thâu tóm quyền sở hữu "tài sản không chia"

Dấu hiệu xâm phạm đến tài sản không chia của Saigon Co.op khá nghiêm trọng và có thể truy cứu đến trách nhiệm hình sự vì liên quan đến tài sản Nhà nước.

Theo kết luận của Thanh tra TPHCM, điều bất thường trong góp vốn là trong các năm 2018, 2019 có một số HTX hoạt động mức lợi nhuận đạt sau thuế dưới 6 tỉ đồng nhưng không tham gia góp vốn. Trong khi đó, phần lớn các HTX lợi nhuận đạt được sau thuế chỉ 24 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng lại tham gia góp với số vốn góp hàng trăm tỉ đồng.

Về mặt logic, các thành viên có mức lợi nhuận cao đáng lẽ ra phải tham gia góp vốn để tăng doanh thu nhiều hơn nhưng nghịch lý lại xảy ra khi các HTX có lợi nhuận thấp hơn lại đồng loạt góp vốn. Một dấu hiệu thâu tóm vốn và tài sản đáng lưu ý khác của Saigon Co.op là việc xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản chung (tài sản không chia) và tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của TPHCM.

Rõ ràng, theo quy định của Nghị định 93/2013/NĐ-CP thì không được sử dụng các nguồn vốn thuộc tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã để góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp.

Theo quy định của Luật Hợp tác xã 2012, tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bao gồm: Quyền sử dụng đất do Nhà nước giao đất, cho thuê đất; Khoản trợ cấp, hỗ trợ không hoàn lại của Nhà nước; khoản được tặng, chữ theo thỏa thuận là tài sản không chia; Phần trích lại từ quỹ đầu tư phát triển hằng năm được đại hội thành viên quyết định đưa vào tài sản không chia; Vốn, tài sản khác được điều lệ quy định là tài sản không chia.

Như vậy, những tài sản liệt kê theo Điều 48 của Luật Hợp tác xã 2012 nêu trên sẽ không được sử dụng vào mục đích góp, vốn, mua cổ phần, phần vốn góp nhằm mục đích đầu tư cho HTX. Dấu hiệu xâm phạm đến tài sản không chia của Saigon Co.op khá nghiêm trọng và có thể truy cứu đến trách nhiệm hình sự vì liên quan đến tài sản Nhà nước. Một trong những tội có thể liên quan là tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Một điểm đáng lưu ý khác là tài sản không chia của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã quy định tại Khoản 2 Điều 48 Luật Hợp tác xã chỉ được chia khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã giải thể, phá sản.

Ngoài ra, việc quản lý, sử dụng tài sản của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thực hiện theo quy định của điều lệ, quy chế quản lý tài chính của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, nghị quyết đại hội thành viên và các quy định của pháp luật có liên quan. Không phải bất kỳ tài sản nào của HTX (dù không thuộc vào nhóm tài sản không chia) cũng sẽ được quyết định độc lập mà cần có sự quyết định của đại hội thành viên.

Một hành vi sai phạm khác của Saigon Co.op là việc không chấp hành văn bản đề nghị Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op tạm đình chỉ việc tiến hành đại hội thành viên cho đến khi có kết luận chính thức và ý kiến chỉ đạo từ cấp có thẩm quyền. Saigon Co.op vẫn tiến hành đại hội biểu quyết các vấn đề liên quan làm ảnh hưởng đến hoạt động và nội dung kết luận thanh tra về công tác nhân sự, phương án huy động vốn, tăng vốn điều lệ, việc rút vốn của các HTX thành viên...

Theo Khoản 9 Điều 11 Nghị định 100/2019/NĐ-CP thì sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.
 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.