Mobile Area

Trung Quốc đầu tư hạ tầng để phục hồi kinh tế: chiến lược đầy rủi ro!

Thứ Sáu,  31/7/2020, 20:25 
Lê Linh

Trung Quốc đầu tư hạ tầng để phục hồi kinh tế: chiến lược đầy rủi ro!

Lê Linh

(TBKTSG Online) - Để thúc đẩy nhanh tiến trình hồi phục kinh tế, Trung Quốc khuyến khích các chính quyền địa phương đầu tư các dự án hạ tầng lớn với chi phí khổng lồ. Chiến lược này được xem là “bài tủ” của Trung Quốc vì nó đã chứng minh tính hiệu quả trong những lần kinh tế Trung Quốc suy yếu trước đây.  

Nhưng mới đây các nhà kinh tế cảnh báo, chiến lược này có thể choàng thêm gánh nặng nợ cho các chính quyền địa phương, làm cản trở sự tăng trưởng của nền kinh tế của Trung Quốc trong tương lai.

Công nhân làm việc tại một nhà máy của XCMG ở TP. Từ Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: New York Times

Dồn sức cho hạ tầng để vực dậy kinh tế

Tại một nhà máy ở TP Từ Châu, tỉnh Giang Tô, 100 công nhân mới được tuyển dụng để sản xuất những cần cẩu xây dựng khổng lồ. Tại một nhà máy rộng lớn khác gần đó, công nhân làm việc đến nửa đêm để lắp ráp máy đào và máy khoan hầm. Cách đó vài dãy nhà, các công nhân khác đang sản xuất những chiếc xe ben đã nhận được lượng đơn hàng lớn, đủ để họ bận rộn đến năm sau.

Những nhà máy này cùng với sáu nhà máy khác ở Từ Châu đều thuộc sở hữu của Tập đoàn Máy móc xây dựng Từ Châu (XCMG), chuyên sản xuất các máy móc lớn phục vụ cho cơn bùng nổ xây dựng hiện nay của Trung Quốc.

XCMG, một tập đoàn công nghiệp nhà nước và là nhà sản xuất thiết bị xây dựng lớn nhất Trung Quốc, nằm ở vị trí trọng tâm trong nỗ lực vực dậy kinh tế của Bắc Kinh sau đòn giáng nặng nề của đại dịch Covid-19 bằng cách triển khai một chiến lược đã được kiểm nghiệm tính hiệu quả: đầu tư vào các dự án hạ tầng trong nước.

Trung Quốc đã kiểm soát tốt dịch Covid-19 nhưng dịch bệnh này vẫn diễn biến phức tạp bên ngoài biên giới Trung Quốc.

Nhiều nền kinh tế rơi vào suy thoái trầm trọng khiến nhu cầu nhập hàng của Trung Quốc, bao gồm các xe tải và máy móc xây dựng, giảm mạnh.

Tình hình này buộc Bắc Kinh phải tìm cách khôi phục kinh tế bằng nguồn lực trong nước với chiến lược đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng, sử dụng hàng triệu nhân công không chỉ để xây dựng các tuyến đường bộ, đường sắt và hệ thống thoát nước mới mà còn sản xuất thiết bị xây dựng cần thiết.

“Các hợp đồng nước ngoài trong năm nay rất tệ và tôi cũng không đi ra nước ngoài được. Nhưng đây là một năm tốt đối với chúng tôi ở thị trường Trung Quốc”, Vincent Cao, Giám đốc phụ trách mảng thiết bị khoan và đào hầm của XCMG, nói.

Chiến lược đổ tiền vào hạ tầng dường như đang có tác dụng. Các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng đã giúp Trung Quốc trở thành nền kinh lớn đầu tiên  trên thế giới phục hồi sau cơn bùng phát dịch Covid-19 với mức tăng trưởng GDP tăng 3,2% trong qúy 2 vừa qua.

XCMG là một phần không tách rời trong chiến lược phát triển của Trung Quốc. Trong cuộc vận động phát triển hạ tầng của Trung Quốc cách đây hơn mười năm để đưa đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, doanh thu của XCMG tăng vọt tám lần trong giai đoạn 2008-2010.

Khi Trung Quốc tập trung vào thị trường trong nước để vực dậy nền kinh tế, các cơ hội được tạo ra cho XCMG. Chủ tịch Tập Cận Bình xem giảm nghèo một mục tiêu hàng đầu của Trung Quốc trong năm nay. Nhiều khu vực nghèo khó của Trung Quốc là những làng mạc hẻo lánh đang rất cần kết nối với các tuyến đường bộ, đường sắt bằng cầu cống và đường hầm. Điều này có nghĩa là nhu cầu thiết bị của XCMG sẽ rất lớn.

Có 37 thành phố ở Trung Quốc đang triển khai xây dựng 150 tuyến tàu điện ngầm và XCMG đang sản xuất các thiết bị cần thiết cho phân nửa trong số đó.

Rủi ro nợ gia tăng

Công trường xây dựng ở một dự án nhà ga tàu điện ngầm ở TP. Từ Châu. Ảnh: New York Times

Song nỗ lực kích thích kinh tế bằng cách rót tiền vào hạ tầng lần này đi kèm với các rủi ro vì trên thực tế, tất cả các dự án hạ tầng của Trung Quốc đều được thực hiện nhờ vốn vay. Các nhà kinh tế cảnh báo việc trả lãi cho khoản nợ khổng lồ này có thể là cản lực cho tăng trưởng trong tương lai của Trung Quốc.

Hệ thống đường sắt cao tốc Trung Quốc, vốn đã kết nối hơn 700 thị trấn và thành phố, đang được mở rộng hàng năm nhanh đến mức nước này phải mua số lượng máy đóng cọc (sử dụng để gia cố nền móng) nhiều gấp ba lần sức mua của các thị trường châu Mỹ và châu Âu gộp lại. XCMG là nhà sản xuất máy đóng cọc lớn nhất thế giới, cung cấp hầu hết máy này cho thị trường trong nước.

Kế hoạch đưa nền kinh tế vượt qua khủng hoảng Covid-19 của Trung Quốc khác với chính sách của hầu hết các nước phương Tây, nơi thường trợ cấp tiền mặt trực tiếp cho người dân, thay vì xây dựng thêm các tuyến đường sắt và đường cao tốc.

“Sẽ hiệu quả hơn nếu phát tiền cho dân thay vì chi 2/3 số tiền kích thích để mua sắt thép, xăng dầu hay bất cứ thứ gì khác”, Michael Pettis, giáo sư tài chính ở Đại học Bắc Kinh, nói.

Nhiều chính quyền địa phương ở Trung Quốc đã kích cầu bằng cách phát coupon trị giá vài đô la Mỹ để họ mua đồ ăn và chi cho các dịch vụ khác. Nhưng chính quyền trung ương ở Bắc Kinh bác bỏ ý tưởng đó và thúc ép các tỉnh thành đầu tư cho hạ tầng. Vì vậy, các chính quyền địa phương ở Trung Quốc vay nợ rất nhiều để trả cho chi phí đầu tư các dự án hạ tầng, làm gia tăng thêm gánh nợ khổng lồ mà các lãnh đạo Trung Quốc tìm cách khống chế trong nhiều năm qua.

Các chính quyền địa phương thường sử dụng các công ty do họ quản lý để làm kênh huy động vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng bằng cách vay mượn từ các tổ chức tài chính và phát hành trái phiếu. Thực chất, đây là cách thức ‘vay nợ ngoài sổ sách’ của các chính quyền địa phương.

Theo Công ty nghiên cứu tài chính Shanghai DZH, từ đầu năm đến giữa tháng 7, các kênh huy động vốn của các chính quyền địa phương ở Trung Quốc đã phát hành lượng trái phiếu trị giá 3.300 tỉ nhân dân tệ (473 tỉ đô la Mỹ), tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo Công ty xếp hạng tín dụng China Chengxin International Credit Rating, các chính quyền địa phương ở Trung Quốc gánh khoản nợ ngoài sổ sách gần 43.000 tỉ nhân dân tệ (6.160 tỉ đô la Mỹ) vào cuối năm 2019. Nếu cộng thêm nợ trên sổ sách, tổng cộng nợ của họ lên đến 67.000 nhân dân tệ (9.600 tỉ đô la Mỹ) vào cuối tháng 6 vừa qua. Khi khối nợ ngoài sổ sách tích lũy ngày càng phình to, thị trường tài chính của Trung Quốc càng đối mặt với sự rủi ro lớn hơn.

Trong khi XCMG phát đạt và công nhân của công ty được trả lương tốt thì nhiều vùng khác ở Trung Quốc và ngay ở Từ Châu, cuộc sống của người dân vẫn rất khó khăn.

Khách mua sắm và thợ sửa chữa từng chen chúc trong khu chợ vật liệu xây dựng ở Từ Châu. Nhưng một buổi chiều gần đây, khu chợ này vắng tanh ngoại trừ những người bán hàng. Cảnh tượng ế ẩm cũng xuất hiện ở khu chợ đầu mối thực phẩm ở thành phố này.

Cao Fang, một người bán đồ dùng cho các nhà hàng, phàn nàn rằng các quán ăn hầu như đã ngừng mua bát đĩa và dụng cụ làm bếp. Tại một gian hàng trái cây gần đó, một nửa số chuối đã chín rục. Xin Xiaoli, chủ gian hàng, nói: “Tình hình kinh doanh đã khá hơn nhiều nhưng vẫn chưa trở lại mức bình thường”.

Một số nhà kinh tế Trung Quốc cho rằng nước này nên tập trung vào các dự án dân sinh vừa phải, chẳng hạn như nâng cấp các hệ thống thoát nước. Các dự án như vậy giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nhưng ít khi mang lại vinh quang hay ‘phần thưởng chính trị’ cho những quan chức địa phương.

Các dự án hạ tầng ở các vùng xa xôi thường không tạo ra đủ lợi nhuận để trả nợ. Hàng chục nhà ga đường sắt cao tốc đã được xây dựng ở các thị trấn nhỏ ở Trung Quốc trong những năm qua nhưng rốt cục, rất ít hành khách ghé đến.

Theo New York Times, Nikkei Asian Review

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Dân Campuchia lún sâu vào nợ nần vì dịch Covid-19
Châu Á thận trọng mở cửa du lịch
Kỷ nguyên xe điện đến sớm hơn dự kiến
Châu Âu trước sức ép cạnh tranh công nghệ Mỹ-Trung
Trung Quốc, từ đối tác trở thành đối thủ của Đức
Trung Quốc đầu tư hạ tầng để phục hồi kinh tế: chiến lược đầy rủi ro!
Lê Linh
Thứ Sáu,  31/7/2020, 20:25 

Trung Quốc đầu tư hạ tầng để phục hồi kinh tế: chiến lược đầy rủi ro!

Lê Linh

(TBKTSG Online) - Để thúc đẩy nhanh tiến trình hồi phục kinh tế, Trung Quốc khuyến khích các chính quyền địa phương đầu tư các dự án hạ tầng lớn với chi phí khổng lồ. Chiến lược này được xem là “bài tủ” của Trung Quốc vì nó đã chứng minh tính hiệu quả trong những lần kinh tế Trung Quốc suy yếu trước đây.  

Nhưng mới đây các nhà kinh tế cảnh báo, chiến lược này có thể choàng thêm gánh nặng nợ cho các chính quyền địa phương, làm cản trở sự tăng trưởng của nền kinh tế của Trung Quốc trong tương lai.

Công nhân làm việc tại một nhà máy của XCMG ở TP. Từ Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: New York Times

Dồn sức cho hạ tầng để vực dậy kinh tế

Tại một nhà máy ở TP Từ Châu, tỉnh Giang Tô, 100 công nhân mới được tuyển dụng để sản xuất những cần cẩu xây dựng khổng lồ. Tại một nhà máy rộng lớn khác gần đó, công nhân làm việc đến nửa đêm để lắp ráp máy đào và máy khoan hầm. Cách đó vài dãy nhà, các công nhân khác đang sản xuất những chiếc xe ben đã nhận được lượng đơn hàng lớn, đủ để họ bận rộn đến năm sau.

Những nhà máy này cùng với sáu nhà máy khác ở Từ Châu đều thuộc sở hữu của Tập đoàn Máy móc xây dựng Từ Châu (XCMG), chuyên sản xuất các máy móc lớn phục vụ cho cơn bùng nổ xây dựng hiện nay của Trung Quốc.

XCMG, một tập đoàn công nghiệp nhà nước và là nhà sản xuất thiết bị xây dựng lớn nhất Trung Quốc, nằm ở vị trí trọng tâm trong nỗ lực vực dậy kinh tế của Bắc Kinh sau đòn giáng nặng nề của đại dịch Covid-19 bằng cách triển khai một chiến lược đã được kiểm nghiệm tính hiệu quả: đầu tư vào các dự án hạ tầng trong nước.

Trung Quốc đã kiểm soát tốt dịch Covid-19 nhưng dịch bệnh này vẫn diễn biến phức tạp bên ngoài biên giới Trung Quốc.

Nhiều nền kinh tế rơi vào suy thoái trầm trọng khiến nhu cầu nhập hàng của Trung Quốc, bao gồm các xe tải và máy móc xây dựng, giảm mạnh.

Tình hình này buộc Bắc Kinh phải tìm cách khôi phục kinh tế bằng nguồn lực trong nước với chiến lược đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng, sử dụng hàng triệu nhân công không chỉ để xây dựng các tuyến đường bộ, đường sắt và hệ thống thoát nước mới mà còn sản xuất thiết bị xây dựng cần thiết.

“Các hợp đồng nước ngoài trong năm nay rất tệ và tôi cũng không đi ra nước ngoài được. Nhưng đây là một năm tốt đối với chúng tôi ở thị trường Trung Quốc”, Vincent Cao, Giám đốc phụ trách mảng thiết bị khoan và đào hầm của XCMG, nói.

Chiến lược đổ tiền vào hạ tầng dường như đang có tác dụng. Các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng đã giúp Trung Quốc trở thành nền kinh lớn đầu tiên  trên thế giới phục hồi sau cơn bùng phát dịch Covid-19 với mức tăng trưởng GDP tăng 3,2% trong qúy 2 vừa qua.

XCMG là một phần không tách rời trong chiến lược phát triển của Trung Quốc. Trong cuộc vận động phát triển hạ tầng của Trung Quốc cách đây hơn mười năm để đưa đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, doanh thu của XCMG tăng vọt tám lần trong giai đoạn 2008-2010.

Khi Trung Quốc tập trung vào thị trường trong nước để vực dậy nền kinh tế, các cơ hội được tạo ra cho XCMG. Chủ tịch Tập Cận Bình xem giảm nghèo một mục tiêu hàng đầu của Trung Quốc trong năm nay. Nhiều khu vực nghèo khó của Trung Quốc là những làng mạc hẻo lánh đang rất cần kết nối với các tuyến đường bộ, đường sắt bằng cầu cống và đường hầm. Điều này có nghĩa là nhu cầu thiết bị của XCMG sẽ rất lớn.

Có 37 thành phố ở Trung Quốc đang triển khai xây dựng 150 tuyến tàu điện ngầm và XCMG đang sản xuất các thiết bị cần thiết cho phân nửa trong số đó.

Rủi ro nợ gia tăng

Công trường xây dựng ở một dự án nhà ga tàu điện ngầm ở TP. Từ Châu. Ảnh: New York Times

Song nỗ lực kích thích kinh tế bằng cách rót tiền vào hạ tầng lần này đi kèm với các rủi ro vì trên thực tế, tất cả các dự án hạ tầng của Trung Quốc đều được thực hiện nhờ vốn vay. Các nhà kinh tế cảnh báo việc trả lãi cho khoản nợ khổng lồ này có thể là cản lực cho tăng trưởng trong tương lai của Trung Quốc.

Hệ thống đường sắt cao tốc Trung Quốc, vốn đã kết nối hơn 700 thị trấn và thành phố, đang được mở rộng hàng năm nhanh đến mức nước này phải mua số lượng máy đóng cọc (sử dụng để gia cố nền móng) nhiều gấp ba lần sức mua của các thị trường châu Mỹ và châu Âu gộp lại. XCMG là nhà sản xuất máy đóng cọc lớn nhất thế giới, cung cấp hầu hết máy này cho thị trường trong nước.

Kế hoạch đưa nền kinh tế vượt qua khủng hoảng Covid-19 của Trung Quốc khác với chính sách của hầu hết các nước phương Tây, nơi thường trợ cấp tiền mặt trực tiếp cho người dân, thay vì xây dựng thêm các tuyến đường sắt và đường cao tốc.

“Sẽ hiệu quả hơn nếu phát tiền cho dân thay vì chi 2/3 số tiền kích thích để mua sắt thép, xăng dầu hay bất cứ thứ gì khác”, Michael Pettis, giáo sư tài chính ở Đại học Bắc Kinh, nói.

Nhiều chính quyền địa phương ở Trung Quốc đã kích cầu bằng cách phát coupon trị giá vài đô la Mỹ để họ mua đồ ăn và chi cho các dịch vụ khác. Nhưng chính quyền trung ương ở Bắc Kinh bác bỏ ý tưởng đó và thúc ép các tỉnh thành đầu tư cho hạ tầng. Vì vậy, các chính quyền địa phương ở Trung Quốc vay nợ rất nhiều để trả cho chi phí đầu tư các dự án hạ tầng, làm gia tăng thêm gánh nợ khổng lồ mà các lãnh đạo Trung Quốc tìm cách khống chế trong nhiều năm qua.

Các chính quyền địa phương thường sử dụng các công ty do họ quản lý để làm kênh huy động vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng bằng cách vay mượn từ các tổ chức tài chính và phát hành trái phiếu. Thực chất, đây là cách thức ‘vay nợ ngoài sổ sách’ của các chính quyền địa phương.

Theo Công ty nghiên cứu tài chính Shanghai DZH, từ đầu năm đến giữa tháng 7, các kênh huy động vốn của các chính quyền địa phương ở Trung Quốc đã phát hành lượng trái phiếu trị giá 3.300 tỉ nhân dân tệ (473 tỉ đô la Mỹ), tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo Công ty xếp hạng tín dụng China Chengxin International Credit Rating, các chính quyền địa phương ở Trung Quốc gánh khoản nợ ngoài sổ sách gần 43.000 tỉ nhân dân tệ (6.160 tỉ đô la Mỹ) vào cuối năm 2019. Nếu cộng thêm nợ trên sổ sách, tổng cộng nợ của họ lên đến 67.000 nhân dân tệ (9.600 tỉ đô la Mỹ) vào cuối tháng 6 vừa qua. Khi khối nợ ngoài sổ sách tích lũy ngày càng phình to, thị trường tài chính của Trung Quốc càng đối mặt với sự rủi ro lớn hơn.

Trong khi XCMG phát đạt và công nhân của công ty được trả lương tốt thì nhiều vùng khác ở Trung Quốc và ngay ở Từ Châu, cuộc sống của người dân vẫn rất khó khăn.

Khách mua sắm và thợ sửa chữa từng chen chúc trong khu chợ vật liệu xây dựng ở Từ Châu. Nhưng một buổi chiều gần đây, khu chợ này vắng tanh ngoại trừ những người bán hàng. Cảnh tượng ế ẩm cũng xuất hiện ở khu chợ đầu mối thực phẩm ở thành phố này.

Cao Fang, một người bán đồ dùng cho các nhà hàng, phàn nàn rằng các quán ăn hầu như đã ngừng mua bát đĩa và dụng cụ làm bếp. Tại một gian hàng trái cây gần đó, một nửa số chuối đã chín rục. Xin Xiaoli, chủ gian hàng, nói: “Tình hình kinh doanh đã khá hơn nhiều nhưng vẫn chưa trở lại mức bình thường”.

Một số nhà kinh tế Trung Quốc cho rằng nước này nên tập trung vào các dự án dân sinh vừa phải, chẳng hạn như nâng cấp các hệ thống thoát nước. Các dự án như vậy giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nhưng ít khi mang lại vinh quang hay ‘phần thưởng chính trị’ cho những quan chức địa phương.

Các dự án hạ tầng ở các vùng xa xôi thường không tạo ra đủ lợi nhuận để trả nợ. Hàng chục nhà ga đường sắt cao tốc đã được xây dựng ở các thị trấn nhỏ ở Trung Quốc trong những năm qua nhưng rốt cục, rất ít hành khách ghé đến.

Theo New York Times, Nikkei Asian Review

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.