Mobile Area

Giám sát nước thải ở khu dân cư để nhận diện sớm điểm nóng Covid-19

Thứ Hai,  3/8/2020, 15:55 
Chánh Tài

Giám sát nước thải ở khu dân cư để nhận diện sớm điểm nóng Covid-19

Chánh Tài

(TBKTSG Online) – Bằng cách phân tích mẫu nước thải từ hệ thống cống thoát nước ở các khu dân cư để kiểm tra sự tồn tại của mầm bệnh, giới khoa học trên thế trên thế giới có thể phát hiện sớm các ổ dịch Covid-19 đang nhen nhúm.

Truy tìm mầm bệnh trong nước cống

Các nhà khoa học đang thả ống cao su xuống một hố ga bên ngoài một ký túc xá công nhân ở Singapore để thu thập mẫu nước thải. Ảnh: Bloomberg

Mang tấm chống giọt bắn, khẩu trang, hai lớp găng tay và bộ trang phục cotton bảo hộ màu xanh biển, hai nhà khoa học cẩn thận dỡ nắp hố ga của một đường ống thoát nước thải bên ngoài một khu ký túc xá công nhân ở Singapore. Sau đó, họ thả một ống cao su màu vàng xuống để lấy mẫu nước thải.

Ký túc xá này là nơi lưu trú của khoảng 400 công nhân nhập cư. Việc giám sát mẫu nước thải từ cống thoát nước cung cấp một cái nhìn sơ bộ về cách mà chính phủ Singapore đang nỗ lực kiểm soát dịch Covid-19.

“Nếu bạn cho rằng không có ca nhiễm virus SARS-CoV-2 gây dịch bệnh Covid-19 trong cộng đồng nhưng bạn phát hiện mầm bệnh này trong nước thải sinh hoạt thì bạn phải hiểu rằng có ai đó trong khu vực đã nhiễm bệnh”, Dale A. Fisher, bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở Bệnh viện Đại học quốc gia Singapore, Chủ tịch Mạng lưới phản ứng và cảnh báo bùng phát dịch bệnh toàn cầu, một tổ chức giám sát sát các bệnh dịch nguy hiểm, nói.

Hồi tháng 3, các nhà khoa học ở Hà Lan đã chứng minh rằng bằng cách giám sát nước thải, họ có thể phát hiện bằng chứng về sự tồn tại mầm bệnh Covid-19 trong cộng đồng nhanh hơn nhiều so với việc xét nghiệm những người nghi nhiễm.

Và đó là một trong nhiều chiến lược mà các nước trên thế giới đang triển khai để nhận diện những ổ dịch Covid-19 mới nhen nhún trước khi số ca nhiễm tăng vọt, vượt tầm kiểm soát.

Mọi người có thể lây truyền virus SARS-CoV-2 trước khi họ phát ra các triệu chứng. Điều này làm cản trở nỗ lực khống chế đà lây lan dịch bệnh vốn dựa vào cách tiếp cận phổ biến hiện nay: xét nghiệm và cách ly những ca nhiễm đồng thời truy vết tiếp xúc của họ.

Các cơn bùng phát dịch Covid-19 có thể tái trỗi dậy ở những nơi không xuất hiện ca nhiễm mới nào trong cộng đồng trong nhiều tháng, buộc nhà chức trách phải tái áp đặt các biện pháp giãn cách xã hội, gây tổn thương kinh tế.

Peter Collignon, giáo sư y học lâm sàng ở Trường y khoa thuộc Đại học quốc gia Úc ở Canberra, Úc, cho rằng vì rất khó phát hiện virus SARS-CoV-2, đặc biệt là những ca nhiễm không có triệu chứng, việc tìm ra các phương án giám sát bổ sung cho cách giám sát truyền thống là rất quan trọng để khống chế đà lây của dịch bệnh Covid-19.

Ông cho rằng giám sát nước thải trong hệ thống thoát nước là cách hữu ích để xác định mầm bệnh Covid-19 đã xuất hiện trong cộng đồng hay chưa. Những người nhiễm bệnh không chỉ ‘giải phóng’ virus SARS-CoV-2 qua những giọt bắn từ đường hô hấp mà còn qua phân và nước tiểu của họ, đôi lúc trong thời kỳ ủ bệnh và ngay cả sau khi các cuộc xét nghiệm dịch mũi và dịch họng cho kết quả âm tính.

Giúp cảnh báo sớm

Mẫu nước thải thu thập từ ký túc xá công nhân ở Singapore được rót vào chai đã được khử trùng để mang về phân tích ở phòng thí nghiệm. Ảnh: Bloomberg

“Rất nhiều dữ liệu cho thấy ca nhiễm lâm sàng tăng lên ở thời điểm sớm hơn so với ghi nhận thực tế”, giáo sư Collignon nói.

Ông cho rằng viêc truy tìm mầm bệnh trong nước thải có thể đóng vai trò như hệ thống cảnh báo sớm và cung cấp một cơ chế kích hoạt để nhà chức trách bắt đầu triển khai các biện pháp hạn chế đi lại và giãn cách xã hội.

Ông nói: “Nếu chúng ta tiến hành các biện pháp đó ngay từ bây giờ nhờ phát hiện mầm bệnh từ nước thải, thay vì đợi đến 10 ngày sau, chúng ta có thể ngăn chặn hoặc giảm quy mô của cơn bùng phát dịch Covid-19. Chúng ta cũng có thể phân tích nước thải để điều chỉnh các hạn chế di chuyển đối với người dân trong những giai đoạn khác nhau”.

Các biện pháp giãn cách xã hội khó thực thi ở một số bộ phận người dân, đặc biệt là là giới trẻ và những người không có thu nhập nếu họ phải ở nhà hoặc bị ốm bệnh. Đợt phong tỏa trên diện rộng lần thứ hai ở TP. Melbourne (Úc) mới đây cho thấy hiệu quả đã kém đi nhiều do một số bộ phận người dân không tuân thủ các biện pháp hạn chế đi lại. Cuối tuần qua, nhà chức trách ở thành phố này đã phải áp đặt lệnh giới nghiêm vào buổi tối khi số ca nhiễm tiếp tục tăng cao.

Nhà chức trách ở TP. Vũ Hán (Trung Quốc), nơi dịch Covid-19 xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 12 năm ngoái, đang thường xuyên xét nghiệm mẫu nước thải và môi trường từ các bệnh viện, chợ búa và khu mua sắm. Họ không phát hiện dấu vết của mầm bệnh Covid-19 trong nước thải kể từ dữ liệu được công bố từ giữa tháng 6.

Tại Singapore, số ca nhiễm bùng nổ ở lực lượng công nhân nhập cư gây bất ngờ cho nhà chức trách, buộc họ phải chuyển hướng trong cách tiếp cận khống chế dịch Covid-19. Nước này đã khởi động một chương trình thử nghiệm giám sát nước thải hồi tháng 4, tập trung vào các khu ký túc xá công nhân, nơi chiếm phần lớn trong tổng số ca nhiễm ở Singapore đã vượt con số 52.000.

Kể từ đó, việc xét nghiệm nước thải đã được mở rộng sang các khu vực đông đúc dân cư khác bao gồm các khu nhà trọ và các cơ sở dưỡng lão.

Tuy nhiên, Dale A. Fisher, bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở Bệnh viện Đại học quốc gia Singapore, lưu ý rằng biện pháp giám sát nước cống là ‘một công cụ thô’, không hữu ích ở những nơi virus SARS-CoV-2 đã lây lan rộng rãi. Các nhà nghiên cứu của Đại học Đồng Tế ở Thượng Hải, cũng phát hiện thấy rằng mầm mềm Covid-19 rất khó phát hiện trong nước cống nếu chất thải ở các nhà vệ sinh đã được xử lý bằng chlorine và các chất khử trùng khác.

Song giữa lúc thế giới thấp thỏi chờ đợi sự xuất hiện các vắc-xin Covid-19 an toàn và hiệu quả, một sự kết hợp giữa giám sát chủ động và can thiệp sớm là cách chắc chắn nhất để giúp kiểm soát dịch Covid-19, theo nhận định của giáo sư Collignon.

Một số biện pháp giám sát dịch Covid-19 khác, không cần yêu cầu người dân trình diện để xét nghiệm, cũng đang được phát triển ở nhiều nơi trên thế giới.

Các đội chuyên trách y tế ở Đức, Anh, Phần Lan và Úc đang huấn luyện chó nghiệp vụ đánh hơi để phát hiện những người nhiễm virus SARS-CoV-2 vì chiếc mũi cực thính của chúng có thể phát hiện ra các thay đổi về trao đổi chất ở bệnh nhân Covid-19 mà họ có thể không nhận ra.

Các nhà nghiên cứu ở Đại học Nam Úc (Úc) đang hợp tác với Công ty công nghệ máy bay không người lái Draganfly (Canada) để phát triển các máy bay không người lái (drone) có trang bị cảm biến đặc biệt và hệ thống thị giác máy tính, giúp phát hiện những người có các triệu chứng của các bệnh hô hấp bao gồm bệnh dịch Covid-19 trong đám đông. Các drone này có thể được sử dụng ở các cao ốc văn phòng, sân bay, du thuyền, cơ sở dưỡng và những nơi tập trung đông người khác.

Theo Bloomberg

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Đà hồi phục chữ K khiến bức tranh kinh tế thế giới thêm rối rắm
Giới trẻ Indonesia bỏ thành thị về quê trong trào lưu 'nền kinh tế ít tiếp xúc'
Lao động nhập cư và biên giới ‘xốp’ đe dọa nỗ lực chống Covid-19 của Đông Nam Á
Công ty khởi nghiệp ASEAN chờ đợi thời cơ lớn trong năm 2021
TPHCM vào tốp 10 điểm đến đầu tư bất động sản hấp dẫn nhất châu Á
Giám sát nước thải ở khu dân cư để nhận diện sớm điểm nóng Covid-19
Chánh Tài
Thứ Hai,  3/8/2020, 15:55 

Giám sát nước thải ở khu dân cư để nhận diện sớm điểm nóng Covid-19

Chánh Tài

(TBKTSG Online) – Bằng cách phân tích mẫu nước thải từ hệ thống cống thoát nước ở các khu dân cư để kiểm tra sự tồn tại của mầm bệnh, giới khoa học trên thế trên thế giới có thể phát hiện sớm các ổ dịch Covid-19 đang nhen nhúm.

Truy tìm mầm bệnh trong nước cống

Các nhà khoa học đang thả ống cao su xuống một hố ga bên ngoài một ký túc xá công nhân ở Singapore để thu thập mẫu nước thải. Ảnh: Bloomberg

Mang tấm chống giọt bắn, khẩu trang, hai lớp găng tay và bộ trang phục cotton bảo hộ màu xanh biển, hai nhà khoa học cẩn thận dỡ nắp hố ga của một đường ống thoát nước thải bên ngoài một khu ký túc xá công nhân ở Singapore. Sau đó, họ thả một ống cao su màu vàng xuống để lấy mẫu nước thải.

Ký túc xá này là nơi lưu trú của khoảng 400 công nhân nhập cư. Việc giám sát mẫu nước thải từ cống thoát nước cung cấp một cái nhìn sơ bộ về cách mà chính phủ Singapore đang nỗ lực kiểm soát dịch Covid-19.

“Nếu bạn cho rằng không có ca nhiễm virus SARS-CoV-2 gây dịch bệnh Covid-19 trong cộng đồng nhưng bạn phát hiện mầm bệnh này trong nước thải sinh hoạt thì bạn phải hiểu rằng có ai đó trong khu vực đã nhiễm bệnh”, Dale A. Fisher, bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở Bệnh viện Đại học quốc gia Singapore, Chủ tịch Mạng lưới phản ứng và cảnh báo bùng phát dịch bệnh toàn cầu, một tổ chức giám sát sát các bệnh dịch nguy hiểm, nói.

Hồi tháng 3, các nhà khoa học ở Hà Lan đã chứng minh rằng bằng cách giám sát nước thải, họ có thể phát hiện bằng chứng về sự tồn tại mầm bệnh Covid-19 trong cộng đồng nhanh hơn nhiều so với việc xét nghiệm những người nghi nhiễm.

Và đó là một trong nhiều chiến lược mà các nước trên thế giới đang triển khai để nhận diện những ổ dịch Covid-19 mới nhen nhún trước khi số ca nhiễm tăng vọt, vượt tầm kiểm soát.

Mọi người có thể lây truyền virus SARS-CoV-2 trước khi họ phát ra các triệu chứng. Điều này làm cản trở nỗ lực khống chế đà lây lan dịch bệnh vốn dựa vào cách tiếp cận phổ biến hiện nay: xét nghiệm và cách ly những ca nhiễm đồng thời truy vết tiếp xúc của họ.

Các cơn bùng phát dịch Covid-19 có thể tái trỗi dậy ở những nơi không xuất hiện ca nhiễm mới nào trong cộng đồng trong nhiều tháng, buộc nhà chức trách phải tái áp đặt các biện pháp giãn cách xã hội, gây tổn thương kinh tế.

Peter Collignon, giáo sư y học lâm sàng ở Trường y khoa thuộc Đại học quốc gia Úc ở Canberra, Úc, cho rằng vì rất khó phát hiện virus SARS-CoV-2, đặc biệt là những ca nhiễm không có triệu chứng, việc tìm ra các phương án giám sát bổ sung cho cách giám sát truyền thống là rất quan trọng để khống chế đà lây của dịch bệnh Covid-19.

Ông cho rằng giám sát nước thải trong hệ thống thoát nước là cách hữu ích để xác định mầm bệnh Covid-19 đã xuất hiện trong cộng đồng hay chưa. Những người nhiễm bệnh không chỉ ‘giải phóng’ virus SARS-CoV-2 qua những giọt bắn từ đường hô hấp mà còn qua phân và nước tiểu của họ, đôi lúc trong thời kỳ ủ bệnh và ngay cả sau khi các cuộc xét nghiệm dịch mũi và dịch họng cho kết quả âm tính.

Giúp cảnh báo sớm

Mẫu nước thải thu thập từ ký túc xá công nhân ở Singapore được rót vào chai đã được khử trùng để mang về phân tích ở phòng thí nghiệm. Ảnh: Bloomberg

“Rất nhiều dữ liệu cho thấy ca nhiễm lâm sàng tăng lên ở thời điểm sớm hơn so với ghi nhận thực tế”, giáo sư Collignon nói.

Ông cho rằng viêc truy tìm mầm bệnh trong nước thải có thể đóng vai trò như hệ thống cảnh báo sớm và cung cấp một cơ chế kích hoạt để nhà chức trách bắt đầu triển khai các biện pháp hạn chế đi lại và giãn cách xã hội.

Ông nói: “Nếu chúng ta tiến hành các biện pháp đó ngay từ bây giờ nhờ phát hiện mầm bệnh từ nước thải, thay vì đợi đến 10 ngày sau, chúng ta có thể ngăn chặn hoặc giảm quy mô của cơn bùng phát dịch Covid-19. Chúng ta cũng có thể phân tích nước thải để điều chỉnh các hạn chế di chuyển đối với người dân trong những giai đoạn khác nhau”.

Các biện pháp giãn cách xã hội khó thực thi ở một số bộ phận người dân, đặc biệt là là giới trẻ và những người không có thu nhập nếu họ phải ở nhà hoặc bị ốm bệnh. Đợt phong tỏa trên diện rộng lần thứ hai ở TP. Melbourne (Úc) mới đây cho thấy hiệu quả đã kém đi nhiều do một số bộ phận người dân không tuân thủ các biện pháp hạn chế đi lại. Cuối tuần qua, nhà chức trách ở thành phố này đã phải áp đặt lệnh giới nghiêm vào buổi tối khi số ca nhiễm tiếp tục tăng cao.

Nhà chức trách ở TP. Vũ Hán (Trung Quốc), nơi dịch Covid-19 xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 12 năm ngoái, đang thường xuyên xét nghiệm mẫu nước thải và môi trường từ các bệnh viện, chợ búa và khu mua sắm. Họ không phát hiện dấu vết của mầm bệnh Covid-19 trong nước thải kể từ dữ liệu được công bố từ giữa tháng 6.

Tại Singapore, số ca nhiễm bùng nổ ở lực lượng công nhân nhập cư gây bất ngờ cho nhà chức trách, buộc họ phải chuyển hướng trong cách tiếp cận khống chế dịch Covid-19. Nước này đã khởi động một chương trình thử nghiệm giám sát nước thải hồi tháng 4, tập trung vào các khu ký túc xá công nhân, nơi chiếm phần lớn trong tổng số ca nhiễm ở Singapore đã vượt con số 52.000.

Kể từ đó, việc xét nghiệm nước thải đã được mở rộng sang các khu vực đông đúc dân cư khác bao gồm các khu nhà trọ và các cơ sở dưỡng lão.

Tuy nhiên, Dale A. Fisher, bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở Bệnh viện Đại học quốc gia Singapore, lưu ý rằng biện pháp giám sát nước cống là ‘một công cụ thô’, không hữu ích ở những nơi virus SARS-CoV-2 đã lây lan rộng rãi. Các nhà nghiên cứu của Đại học Đồng Tế ở Thượng Hải, cũng phát hiện thấy rằng mầm mềm Covid-19 rất khó phát hiện trong nước cống nếu chất thải ở các nhà vệ sinh đã được xử lý bằng chlorine và các chất khử trùng khác.

Song giữa lúc thế giới thấp thỏi chờ đợi sự xuất hiện các vắc-xin Covid-19 an toàn và hiệu quả, một sự kết hợp giữa giám sát chủ động và can thiệp sớm là cách chắc chắn nhất để giúp kiểm soát dịch Covid-19, theo nhận định của giáo sư Collignon.

Một số biện pháp giám sát dịch Covid-19 khác, không cần yêu cầu người dân trình diện để xét nghiệm, cũng đang được phát triển ở nhiều nơi trên thế giới.

Các đội chuyên trách y tế ở Đức, Anh, Phần Lan và Úc đang huấn luyện chó nghiệp vụ đánh hơi để phát hiện những người nhiễm virus SARS-CoV-2 vì chiếc mũi cực thính của chúng có thể phát hiện ra các thay đổi về trao đổi chất ở bệnh nhân Covid-19 mà họ có thể không nhận ra.

Các nhà nghiên cứu ở Đại học Nam Úc (Úc) đang hợp tác với Công ty công nghệ máy bay không người lái Draganfly (Canada) để phát triển các máy bay không người lái (drone) có trang bị cảm biến đặc biệt và hệ thống thị giác máy tính, giúp phát hiện những người có các triệu chứng của các bệnh hô hấp bao gồm bệnh dịch Covid-19 trong đám đông. Các drone này có thể được sử dụng ở các cao ốc văn phòng, sân bay, du thuyền, cơ sở dưỡng và những nơi tập trung đông người khác.

Theo Bloomberg

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Yến Dung, Phó thư ký tòa soạn: Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.