Mobile Area

Bị 'đánh bật' về quê nhà, lao động xuất khẩu Philippines chật vật trong dịch bệnh

Thứ Sáu,  25/9/2020, 15:23 
Ricky Hồ

Bị 'đánh bật' về quê nhà, lao động xuất khẩu Philippines chật vật trong dịch bệnh

Ricky Hồ

(TBKTSG Online) - Người lao động Philippines hiện diện ở mọi ngành nghề và ở khắp nơi trên thế giới, từ châu Á sang Trung Đông, châu Âu và Bắc Mỹ. Lượng kiều hối hàng năm “đội quân làm thuê” này gửi về nước vượt hơn 35 tỉ đô la, đóng góp gần 10% GDP cho nền kinh tế. Nhưng đại dịch càn quét khắp nơi trên thế giới, đánh bật họ ra khỏi chỗ làm và gửi trả về quê nhà. Một chương mới trong lịch sử và kinh tế Philippines đang bắt đầu.

Có đến 400.000 người Philippines làm việc trên các tàu chở hàng và du thuyền trên thế giới. Ảnh: National Geographic

Bản anh hùng ca Philippines

Người Philippines in dấu ấn của mình trên bản đồ lao động toàn cầu trong thập niên 1960-1970 khi nhân viên tay nghề cao – bao gồm giáo viên, bác sĩ, y tá và nhà khoa học – được Mỹ tuyển dụng và cấp thẻ xanh cư trú. Người Phi quen thuộc với ngôn ngữ, văn hóa và các định chế của xứ sở cờ hoa bởi họ từng là thuộc địa cũ. Bất cứ ai khi ra làm việc ở nước ngoài đều gửi tiền, quà về Philippines và nói với người thân ở quê nhà về cơ hội đổi đời ở nước ngoài. Di cư tìm việc đã trở thành giấc mơ của bất cứ người dân Philippines nào.

Nhu cầu lao động toàn cầu thay đổi vào đầu những năm 1980. Làn sóng lao động nhập cư từ Mỹ tỏa ra các nơi khác như châu Âu, Hồng Kông, Singapore, Trung Đông và vào các ngành công nghiệp như làm việc nhà, du lịch và hàng hải… Người Phi cố gắng lấp vào mọi chỗ trống, phần lớn họ làm theo các hợp đồng thời vụ.

Trong số 2,2 triệu lao động xuất khẩu Philippines làm dạng thời vụ, hơn 50% chọn các nước Trung Đông. Số liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy ở nhiều quốc gia vùng Vịnh giàu có, lao động nhập cư từ Philippines và các nước Nam Á như Ấn Độ, Bangladesh và Nepal còn nhiều hơn cả dân địa phương. Chẳng hạn, hơn 70% ở Qatar và Kuwait, và trên 80% ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)…

Trong nhiều thập niên, thanh niên tốt nghiệp đại học rời bỏ đất nước để tìm việc có mức lương cao hơn ở nước ngoài. Với tiếng Anh như người bản ngữ, hàng trăm ngàn người Phi làm việc ở khách sạn và casino từ Las Vegas đến Macao, Phnom Penh và TPHCM. Người Phi cũng làm bác sĩ và y tá ở Milan, Jiddah và Miami.

Khoảng 400.000 người Phi làm việc trên du thuyền hay tàu hàng của nước ngoài – chiếm tỷ lệ lớn nhất trong ngành công nghiệp hàng hải và du thuyền. Họ làm kỹ sư trên các giàn khoan, giúp việc nhà ở nhiều quốc gia khác. Các sân bay từ Singapore đến San Francisco, người Phi làm việc ở tất cả các khâu, từ hành lý, an ninh, đến dịch vụ khách hàng…

Tờ Nikkei Asian Review viết: “Lao động xuất khẩu Philippines là một trong những bản anh hùng ca của đất nước này. Họ được xem là bagon bayani, tức là những anh hùng dân tộc mới. Những hy sinh thầm lặng của lao động Philippines ở nước ngoài hiện diện trong các bài hát, show truyền hình và các bản tin hằng ngày”.

Kiều hối từ cộng đồng lưu dân khoảng 10 triệu người tiếp sức cho một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo Bloomberg, lượng kiều hối từ lao động Philippines làm việc ở nước ngoài đạt mức cao nhất Đông Nam Á với hơn 35 tỉ đô la trong năm 2019, chiếm gần 10% GDP. Nguồn tiền gửi về cao hơn tổng doanh thu từ ba nguồn lớn là đầu tư nước ngoài, viện trợ phát triển và du lịch.

Tái đào tạo đội quân thất nghiệp

Lao động Philippines trong những ký túc xá chật hẹp và các ổ dịch thường bùng phát tại đây. Ảnh: Getty Images

Khi dịch Covid-19 bùng phát, các nước đóng cửa biên giới và thực hiện phong tỏa. Các ngành công nghiệp thu hút người Phi – du lịch, dịch vụ sân bay, tàu hàng và du thuyền – bị dịch "quần" tơi tả. Lao động người Phi bị mắc kẹt ở các nước và gặp tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Ở lại cũng khổ, về nước thì còn mặt mũi nào. Từ những người gửi tiền về và được người thân kính trọng, nay họ trở về mà không có việc làm và một số người không còn đồng tiết kiệm nào…

Chính phủ Philippines đang nỗ lực tái đào tạo gần 300.000 lao động xuất khẩu – như chăm sóc người già, giúp việc nhà hay thủy thủ – trở về nước từ đầu năm đến nay và đang thất nghiệp.

Chính phủ đang tổ chức các khóa đào tại miễn phí để giúp họ tìm việc mới ở các trung tâm dịch vụ chăm sóc khách hàng thuê ngoài (BPO hay call centre), giáo viên hay nhân viên truy vết dịch bệnh Covid-19. Hơn 5.000 người hồi hương đã nộp đơn vào các chương trình, trong đó các khóa về chăm sóc sức khỏe, công nghệ và du lịch thu hút nhiều người học nhất.

Thầy giáo dạy lịch sử Marlon Gabitano, 51 tuổi là một trong những người như vậy. Ông đang dạy học ở một trường ở Qatar thì bị cho nghỉ không lương và phải trở về quê nhà ở tỉnh Pampanga phía bắc thủ đô Manila. Gabitano đang theo các buổi đào tạo trực tuyến để tìm công việc tạm thời hoặc học kỹ năng để mở doanh nghiệp riêng.

“Tôi đang tìm bất cứ việc gì có thể giúp chúng tôi vượt cơn bão này, bởi cuộc sống ở Philippines hiện giờ quá cơ cực”, ông nói.

Nhưng nền kinh tế này đang lâm vào suy thoái hay nói cách khác là tăng trưởng âm trong năm nay.

“Lao động hồi hương phải cạnh tranh với lao động trong nước bởi tỷ lệ thất nghiệp ở trong nước cũng cao vì dịch bệnh. Nhưng nhiều doanh nghiệp muốn ưu tiên cho người hồi hương. Có lẽ bởi vì những khó khăn của chuyện ra nước ngoài làm việc, rồi lại bị buộc trở về sau khi bị mất việc”, Thứ trưởng Lao động Dominique Tutay phát biểu với hãng tin Bloomberg.

“Tái đào tạo những lao động này là một quá trình khó khăn. Đến giờ, sự hỗ trợ của chính phủ dành cho những lao động bị trả về chưa đủ giúp họ bù đắp các mất mát thu nhập”, nhà kinh tế Jessie Lu tại cơ quan nghiên cứu Continuum Economics ở Singapore nhận xét.

Những người trở về có thể tìm việc như giáo viên, trong khi đó, thủy thủ thì được thuê làm việc trên công trường xây dựng, Thứ trưởng Tutay cho biết. Lao động hồi hương được ưu tiên tuyển dụng trong đội ngũ 50.000 người chuyên truy vết dịch bệnh Covid-19, Bộ trưởng Nội vụ Eduardo Año phát biểu trong họp báo tuần rồi.

Các trung tâm call centre, một trong số ít các ngành còn trụ được trong cơn suy thoái kinh tế ở Philippines, được hứa hẹn sẽ là “nơi hạ cánh an toàn” cho nhiều người trở về. Các call centre sẵn sàng thu dụng nhân viên không có bất cứ kinh nghiệm gì về lĩnh vực này, bà Tutay cho biết. Bà nói thêm rằng mảng tư vấn sức khỏe qua điện thoại hay qua mạng có nhu cầu tuyển dụng cao

Trông chờ ra nước ngoài trở lại

Cộng đồng lưu dân 10 triệu người Philippines có mặt khắp nơi trên thế giới. Nguồn: Liên Hợp Quốc

Việc tái đào tạo hay tái trang bị kỹ năng chỉ là giải pháp ngắn hạn. Với người lao động, họ vẫn mong ngóng cơ hội quay lại nước ngoài với công việc lương cao hơn khi dịch được dập tắt

“Ít nhất việc tái đạo tạo sẽ giúp họ không mai một kỹ năng lao động, vẫn thấy mình có ích trong giai đoạn khó khăn này”, nhà kinh tế cấp cao Nicholas Mapa thuộc ngân hàng ING Groep NV ở Manila nhận xét. 

Trong khi giúp đỡ các lao động hồi hương tìm việc ở quê nhà, các quan chức Philippines vẫn không lãng quên chính sách xuất khẩu lao động có từ hàng chục năm qua. Chính phủ đang nỗ lực tìm kiếm các thị trường lao động thay thế, bao gồm Trung Quốc và Đông Âu, Bộ trưởng Lao động Silvestre Bello nói tại một diễn đàn trực tuyến.

Còn về phần thầy giáo Gabitano, ông vẫn hy vọng mình sẽ hòa vào dòng chảy lao động đổ xô ra nước ngoài làm việc mặc cho nỗi khổ tâm khi phải rời xa vợ và hai đứa con ông rất mực thương yêu.

“Tôi sẽ rời Philippines một lần nữa ngay khi tôi có cơ hội. Thật đau lòng khi mỗi ngày phải chứng kiến gia đình mình đang chịu đựng cực khổ ở đây”, ông nói.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC
Nhật Bản xúc tiến thử nghiệm tàu biển tự lái
IATA kêu gọi trợ giúp ngành hàng không để tránh phá sản
Mô hình 'hội nghị lai' góp phần tái kích thích kinh tế Singapore
Vì sao chi phí sản xuất xe điện vẫn còn đắt đỏ?
Startup sản xuất ‘trứng gà’ làm từ đậu xanh tìm kiếm mức định giá 2 tỉ đô la
Bị 'đánh bật' về quê nhà, lao động xuất khẩu Philippines chật vật trong dịch bệnh
Ricky Hồ
Thứ Sáu,  25/9/2020, 15:23 

Bị 'đánh bật' về quê nhà, lao động xuất khẩu Philippines chật vật trong dịch bệnh

Ricky Hồ

(TBKTSG Online) - Người lao động Philippines hiện diện ở mọi ngành nghề và ở khắp nơi trên thế giới, từ châu Á sang Trung Đông, châu Âu và Bắc Mỹ. Lượng kiều hối hàng năm “đội quân làm thuê” này gửi về nước vượt hơn 35 tỉ đô la, đóng góp gần 10% GDP cho nền kinh tế. Nhưng đại dịch càn quét khắp nơi trên thế giới, đánh bật họ ra khỏi chỗ làm và gửi trả về quê nhà. Một chương mới trong lịch sử và kinh tế Philippines đang bắt đầu.

Có đến 400.000 người Philippines làm việc trên các tàu chở hàng và du thuyền trên thế giới. Ảnh: National Geographic

Bản anh hùng ca Philippines

Người Philippines in dấu ấn của mình trên bản đồ lao động toàn cầu trong thập niên 1960-1970 khi nhân viên tay nghề cao – bao gồm giáo viên, bác sĩ, y tá và nhà khoa học – được Mỹ tuyển dụng và cấp thẻ xanh cư trú. Người Phi quen thuộc với ngôn ngữ, văn hóa và các định chế của xứ sở cờ hoa bởi họ từng là thuộc địa cũ. Bất cứ ai khi ra làm việc ở nước ngoài đều gửi tiền, quà về Philippines và nói với người thân ở quê nhà về cơ hội đổi đời ở nước ngoài. Di cư tìm việc đã trở thành giấc mơ của bất cứ người dân Philippines nào.

Nhu cầu lao động toàn cầu thay đổi vào đầu những năm 1980. Làn sóng lao động nhập cư từ Mỹ tỏa ra các nơi khác như châu Âu, Hồng Kông, Singapore, Trung Đông và vào các ngành công nghiệp như làm việc nhà, du lịch và hàng hải… Người Phi cố gắng lấp vào mọi chỗ trống, phần lớn họ làm theo các hợp đồng thời vụ.

Trong số 2,2 triệu lao động xuất khẩu Philippines làm dạng thời vụ, hơn 50% chọn các nước Trung Đông. Số liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy ở nhiều quốc gia vùng Vịnh giàu có, lao động nhập cư từ Philippines và các nước Nam Á như Ấn Độ, Bangladesh và Nepal còn nhiều hơn cả dân địa phương. Chẳng hạn, hơn 70% ở Qatar và Kuwait, và trên 80% ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)…

Trong nhiều thập niên, thanh niên tốt nghiệp đại học rời bỏ đất nước để tìm việc có mức lương cao hơn ở nước ngoài. Với tiếng Anh như người bản ngữ, hàng trăm ngàn người Phi làm việc ở khách sạn và casino từ Las Vegas đến Macao, Phnom Penh và TPHCM. Người Phi cũng làm bác sĩ và y tá ở Milan, Jiddah và Miami.

Khoảng 400.000 người Phi làm việc trên du thuyền hay tàu hàng của nước ngoài – chiếm tỷ lệ lớn nhất trong ngành công nghiệp hàng hải và du thuyền. Họ làm kỹ sư trên các giàn khoan, giúp việc nhà ở nhiều quốc gia khác. Các sân bay từ Singapore đến San Francisco, người Phi làm việc ở tất cả các khâu, từ hành lý, an ninh, đến dịch vụ khách hàng…

Tờ Nikkei Asian Review viết: “Lao động xuất khẩu Philippines là một trong những bản anh hùng ca của đất nước này. Họ được xem là bagon bayani, tức là những anh hùng dân tộc mới. Những hy sinh thầm lặng của lao động Philippines ở nước ngoài hiện diện trong các bài hát, show truyền hình và các bản tin hằng ngày”.

Kiều hối từ cộng đồng lưu dân khoảng 10 triệu người tiếp sức cho một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo Bloomberg, lượng kiều hối từ lao động Philippines làm việc ở nước ngoài đạt mức cao nhất Đông Nam Á với hơn 35 tỉ đô la trong năm 2019, chiếm gần 10% GDP. Nguồn tiền gửi về cao hơn tổng doanh thu từ ba nguồn lớn là đầu tư nước ngoài, viện trợ phát triển và du lịch.

Tái đào tạo đội quân thất nghiệp

Lao động Philippines trong những ký túc xá chật hẹp và các ổ dịch thường bùng phát tại đây. Ảnh: Getty Images

Khi dịch Covid-19 bùng phát, các nước đóng cửa biên giới và thực hiện phong tỏa. Các ngành công nghiệp thu hút người Phi – du lịch, dịch vụ sân bay, tàu hàng và du thuyền – bị dịch "quần" tơi tả. Lao động người Phi bị mắc kẹt ở các nước và gặp tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Ở lại cũng khổ, về nước thì còn mặt mũi nào. Từ những người gửi tiền về và được người thân kính trọng, nay họ trở về mà không có việc làm và một số người không còn đồng tiết kiệm nào…

Chính phủ Philippines đang nỗ lực tái đào tạo gần 300.000 lao động xuất khẩu – như chăm sóc người già, giúp việc nhà hay thủy thủ – trở về nước từ đầu năm đến nay và đang thất nghiệp.

Chính phủ đang tổ chức các khóa đào tại miễn phí để giúp họ tìm việc mới ở các trung tâm dịch vụ chăm sóc khách hàng thuê ngoài (BPO hay call centre), giáo viên hay nhân viên truy vết dịch bệnh Covid-19. Hơn 5.000 người hồi hương đã nộp đơn vào các chương trình, trong đó các khóa về chăm sóc sức khỏe, công nghệ và du lịch thu hút nhiều người học nhất.

Thầy giáo dạy lịch sử Marlon Gabitano, 51 tuổi là một trong những người như vậy. Ông đang dạy học ở một trường ở Qatar thì bị cho nghỉ không lương và phải trở về quê nhà ở tỉnh Pampanga phía bắc thủ đô Manila. Gabitano đang theo các buổi đào tạo trực tuyến để tìm công việc tạm thời hoặc học kỹ năng để mở doanh nghiệp riêng.

“Tôi đang tìm bất cứ việc gì có thể giúp chúng tôi vượt cơn bão này, bởi cuộc sống ở Philippines hiện giờ quá cơ cực”, ông nói.

Nhưng nền kinh tế này đang lâm vào suy thoái hay nói cách khác là tăng trưởng âm trong năm nay.

“Lao động hồi hương phải cạnh tranh với lao động trong nước bởi tỷ lệ thất nghiệp ở trong nước cũng cao vì dịch bệnh. Nhưng nhiều doanh nghiệp muốn ưu tiên cho người hồi hương. Có lẽ bởi vì những khó khăn của chuyện ra nước ngoài làm việc, rồi lại bị buộc trở về sau khi bị mất việc”, Thứ trưởng Lao động Dominique Tutay phát biểu với hãng tin Bloomberg.

“Tái đào tạo những lao động này là một quá trình khó khăn. Đến giờ, sự hỗ trợ của chính phủ dành cho những lao động bị trả về chưa đủ giúp họ bù đắp các mất mát thu nhập”, nhà kinh tế Jessie Lu tại cơ quan nghiên cứu Continuum Economics ở Singapore nhận xét.

Những người trở về có thể tìm việc như giáo viên, trong khi đó, thủy thủ thì được thuê làm việc trên công trường xây dựng, Thứ trưởng Tutay cho biết. Lao động hồi hương được ưu tiên tuyển dụng trong đội ngũ 50.000 người chuyên truy vết dịch bệnh Covid-19, Bộ trưởng Nội vụ Eduardo Año phát biểu trong họp báo tuần rồi.

Các trung tâm call centre, một trong số ít các ngành còn trụ được trong cơn suy thoái kinh tế ở Philippines, được hứa hẹn sẽ là “nơi hạ cánh an toàn” cho nhiều người trở về. Các call centre sẵn sàng thu dụng nhân viên không có bất cứ kinh nghiệm gì về lĩnh vực này, bà Tutay cho biết. Bà nói thêm rằng mảng tư vấn sức khỏe qua điện thoại hay qua mạng có nhu cầu tuyển dụng cao

Trông chờ ra nước ngoài trở lại

Cộng đồng lưu dân 10 triệu người Philippines có mặt khắp nơi trên thế giới. Nguồn: Liên Hợp Quốc

Việc tái đào tạo hay tái trang bị kỹ năng chỉ là giải pháp ngắn hạn. Với người lao động, họ vẫn mong ngóng cơ hội quay lại nước ngoài với công việc lương cao hơn khi dịch được dập tắt

“Ít nhất việc tái đạo tạo sẽ giúp họ không mai một kỹ năng lao động, vẫn thấy mình có ích trong giai đoạn khó khăn này”, nhà kinh tế cấp cao Nicholas Mapa thuộc ngân hàng ING Groep NV ở Manila nhận xét. 

Trong khi giúp đỡ các lao động hồi hương tìm việc ở quê nhà, các quan chức Philippines vẫn không lãng quên chính sách xuất khẩu lao động có từ hàng chục năm qua. Chính phủ đang nỗ lực tìm kiếm các thị trường lao động thay thế, bao gồm Trung Quốc và Đông Âu, Bộ trưởng Lao động Silvestre Bello nói tại một diễn đàn trực tuyến.

Còn về phần thầy giáo Gabitano, ông vẫn hy vọng mình sẽ hòa vào dòng chảy lao động đổ xô ra nước ngoài làm việc mặc cho nỗi khổ tâm khi phải rời xa vợ và hai đứa con ông rất mực thương yêu.

“Tôi sẽ rời Philippines một lần nữa ngay khi tôi có cơ hội. Thật đau lòng khi mỗi ngày phải chứng kiến gia đình mình đang chịu đựng cực khổ ở đây”, ông nói.

In bài
Gửi bài cho bạn bè
TIN BÀI KHÁC  
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập phụ trách online: Phan Chiến Thắng.
Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung, Minh Châu.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.