Thứ Ba,  13/11/2018, 14:52 
Đặt báo in

Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở

Nhóm Phóng Viên
Thứ Hai,  2/4/2018, 14:25 

Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở

Nhóm Phóng Viên

(TBKTSG) - LTS: Mới đây, có thêm hai doanh nhân người Việt đã có tên trong danh sách những người giàu nhất thế giới được tạp chí Forbes cập nhật đầu năm 2018, nâng số người Việt trong danh sách này lên 4 người. Theo dòng thời sự, trên báo chí, nhiều chuyên gia kinh tế chia sẻ suy nghĩ của mình với mong muốn ngày càng có thêm người giàu, doanh nghiệp mạnh để đóng góp vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước. Song, trên một bình diện khác, không ít doanh nhân thành đạt hiện có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa, lập công ty ở nước ngoài với ý định tạo lập sự nghiệp mới nơi xứ người. Rồi cũng có những thương hiệu Việt vừa định vị xong đã nhanh chóng bỏ cuộc, bán lại cho những tập đoàn đa quốc gia. Làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương xứ sở, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh...?

TBKTSG ghi nhận một số ý kiến doanh nhân về vấn đề này.

Ông Trần Trọng Kiên, Chủ tịch tập đoàn Thiên Minh:

- Theo tôi, việc có nhiều người Việt Nam đầu tư ra nước ngoài là một dấu hiệu tốt, thể hiện doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu có tích lũy, có năng lực đầu tư ra nước ngoài. Điều này cũng giúp doanh nghiệp trong nước có thể học hỏi và hiểu được các thông lệ quốc tế, từ đó áp dụng lại cho việc phát triển trong nước một cách bền vững hơn.

Tôi cho rằng, đầu tư ra nước ngoài cũng là một cách bảo vệ tốt cho kinh tế trong nước trong trường hợp điều kiện kinh doanh có những giai đoạn thách thức. Tôi tin, thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn, nhiều tiềm năng và đang có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Nếu doanh nghiệp muốn có tăng trưởng tốt cả về doanh số và lợi nhuận thì thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn.

Trước đây, có một sự thật là có những doanh nghiệp sợ “lớn” bởi sợ có nhiều rủi ro, chẳng hạn như rủi ro về chính sách. Nguyên nhân là khi ấy, kinh tế tư nhân chưa được nhìn nhận và đánh giá đúng mức nên đã gây nên những quan niệm sai lầm về khu vực kinh tế tư nhân. Luật pháp, môi trường cơ chế cùng với chính sách làm cho việc kinh doanh tại Việt Nam rủi ro hơn cần thiết. Thêm vào đó, việc hình sự hóa các hoạt động kinh tế cũng làm cho nhiều doanh nghiệp sợ “lớn” vì lớn sẽ bị để ý và nếu bị để ý thì chắc chắn sẽ có cái sai.

Tuy nhiên, hiện đã có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp làm ăn để lớn mạnh hơn. Nghị quyết Trung ương 5 nói rõ, mọi doanh nghiệp đều bình đẳng trong việc tiếp cận nguồn lực, được làm những điều mà luật pháp không cấm. Đó là tiền đề rất quan trọng cho việc phát triển kinh tế tư nhân.

Tôi cho rằng, để doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa, Quốc hội và Chính phủ phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, đảm bảo luật pháp cùng các chính sách thể hiện rõ, minh bạch chủ trương này của Đảng. Việc Chính phủ lấy kiến tạo, hành động, liêm chính làm tôn chỉ là một bước tốt nhưng cần thể hiện ở tất cả các cấp, các ngành, đặc biệt là ở địa phương. Cần có nhiều hội đồng có đại diện là các doanh nhân ưu tú của đất nước và quốc tế, có thể tham gia trực tiếp vào việc phát triển cũng như xây dựng chính sách giám sát thực hiện, giúp Chính phủ triển khai mục tiêu một cách hiệu quả. Việc ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp cũng nên minh bạch, thường xuyên, ít hình thức, đi vào thực chất hơn.

Ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Tư vấn Người Mở Đường:

- Hiện có nhiều doanh nhân thành đạt có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa ra nước ngoài, bán lại công ty cho nước ngoài thay vì phát triển thành một thương hiệu lớn cho Việt Nam... Về vấn đề này, theo tôi, mỗi doanh nhân có những lý do riêng để đưa ra quyết định. Do vậy, thật khó để nhìn hiện tượng bề ngoài mà đưa ra nhận xét chung. Ví dụ có người bán công ty vì lớn tuổi, sức yếu, trong khi không có người kế nghiệp xứng đáng; cũng có người nhìn thấy cơ hội hấp dẫn hơn từ thị trường nước ngoài.

Tuy vậy, từ quan sát cá nhân qua quá trình tiếp xúc cùng một số doanh nghiệp đã và đang có ý định đầu tư ra nước ngoài, tôi thấy ở đây ít nhiều có điểm tích cực.

Phẩm chất quý của doanh nhân là nhạy với cơ hội và có khả năng nắm bắt cơ hội. Do đó, khi doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài tức là họ đã thấy cơ hội và đủ nội lực để dấn thân. Khi doanh nghiệp có đủ nội lực để khai phá một thị trường mới thì đây là một điều đáng mừng.

Kế đến, ngày nay chúng ta nói nhiều về toàn cầu hóa và những công nhân toàn cầu. Như vậy, có chi phải lo ngại khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài. Thử nhìn sang các quốc gia khác, như Trung Quốc hoặc Thái Lan, ta cũng thấy những dịch chuyển tương tự.

Khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài, họ hẳn nhìn thấy lợi thế của chuỗi cung ứng. Lấy ví dụ: công ty A chuyên hoạt động trong lĩnh vực nông sản. A lập nhà máy ở Mỹ. Như vậy sản phẩm của A giờ đây được đóng dấu “made in USA”. Có dấu này, A dễ dàng thâm nhập vào thị trường Mỹ và đưa sản phẩm xuất khẩu sang các quốc gia khác.

Trong trường hợp ngược lại, nếu A chế biến và sản xuất ở Việt Nam, chưa chắc việc xuất khẩu gặp nhiều thuận lợi. Thêm nữa, mặc dù A sản xuất ở Mỹ nhưng nhờ quen thuộc và hiểu biết thị trường nông sản Việt Nam nên A - lúc này ở Mỹ - vẫn có thể nhập nguyên liệu từ Việt Nam sang để phục vụ cho nhu cầu của mình.

Điểm cuối cùng tôi muốn đề cập đến đó là câu chuyện nhân sự và văn hóa. Khi một doanh nghiệp Việt Nam hiện diện trên đất Mỹ, hoặc một quốc gia nào đó khác, các nhân viên của doanh nghiệp này có điều kiện tiếp xúc với công nghệ mới, văn hóa mới của quốc gia sở tại. Quá trình này giúp hình thành một lớp nhân lực tiềm năng. Chính họ sẽ quay về xây dựng doanh nghiệp tại quê hương khi cơ hội đến.

Bà Dương Thanh Thủy, Chủ tịch Công ty cổ phần tập đoàn Trung Thủy:

- Doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa đầu tư ra nước ngoài thực sự. Nhiều doanh nghiệp chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà đất, tài sản với những mục đích chính như để giữ tài sản, nhập quốc tịch hoặc cũng có trường hợp doanh nghiệp cần truyền thông cho thương hiệu qua một vài dự án đầu tư ra nước ngoài chứ không phải để sinh lời, để phát triển sản phẩm và thâm nhập vào thị trường đó như kiểu của doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư vào Việt Nam.

Nhìn từ thực tế trên có thể thấy, tư duy về đầu tư ra nước ngoài đã khác, một bên chỉ giữ tài sản, làm truyền thông và vì một số mục đích cá nhân; còn bên kia là đầu tư, là phát triển thị trường thực sự.

Kế đến, nếu xét ở khía cạnh đầu tư thực sự thì doanh nghiệp Việt Nam rất khó cạnh tranh khi đầu tư ra nước ngoài. Chưa nói đến kinh nghiệm, quy mô, chỉ nhìn vào việc tìm vốn đầu tư thì doanh nghiệp trong nước đã ở thế yếu hơn. Ở nhiều nước trong khu vực, trong đó có Singapore, lãi suất cho doanh nghiệp chỉ 2%, trong khi ở Việt Nam, doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất 6% rồi còn phải chuyển tiền ra nước ngoài để đầu tư thì không thể cạnh tranh.

Từ góc độ cá nhân, tôi cho rằng thị trường trong nước còn rất nhiều dư địa để đầu tư, chỉ cần Chính phủ có những chích sách tích cực, tạo sự cạnh tranh công bằng dựa trên nguồn lực thực tế giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngay tại thị trường Việt Nam thì sẽ giúp doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa. Sẽ không công bằng nếu để những doanh nghiệp trong nước phải cạnh tranh với những điều kiện ngang nhau, thậm chí là khó khăn hơn so với doanh nghiệp nước ngoài. Chẳng hạn, ở lĩnh vực bất động sản, trong khi doanh nghiệp FDI nhập trang thiết bị vào thi công khách sạn được hưởng thuế suất bằng 0% thì doanh nghiệp trong nước lại phải đóng thuế, cứ căn cứ theo mặt hàng mà chịu thuế.

Nếu xét về điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam thì Chính phủ cần có những chính sách để giúp doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển. Ở đây, chúng ta không nói đến chuyện bảo hộ để doanh nghiệp mãi non nớt nhưng với một nền kinh tế có quy mô chưa lớn, nội lực của doanh nghiệp chưa mạnh mà cứ để doanh nghiệp “nghênh chiến” trực diện với những nền kinh tế lớn, với những tập đoàn toàn cầu có vốn liếng, kinh nghiệm khổng lồ là không thể được.

Doanh nghiệp cần có những chính sách hỗ trợ từ Chính phủ nhưng Chính phủ phải thận trọng để thực hiện những chính sách hỗ trợ đúng đắn. Chẳng hạn, với các doanh nghiệp khởi nghiệp, trong mấy năm tôi tổ chức Dreamplex - một dự án tạo nên không gian làm việc chung tại TPHCM và sắp mở tại Hà Nội, tôi chưa thấy doanh nghiệp khởi nghiệp nào thành công vang dội. Đa số đều đang mày mò với những dự án kinh doanh. Điều này dễ hiểu, bởi doanh nghiệp khởi nghiệp cần rất nhiều thời gian để phát triển dự án của họ. Thế nên, đây là thời điểm cần Chính phủ hỗ trợ, bằng những chính sách như miễn thuế, miễn tiền điện, miễn một số chi phí liên quan hoặc tạo nên kênh hỗ trợ để người khởi nghiệp có thể gọi vốn. Hỗ trợ không có nghĩa là cho tiền, cần phải để doanh nghiệp dùng tiền của họ, tự làm thì mới xót tiền và làm việc hiệu quả.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Công ty TNHH Đức Minh Sài Gòn:

- Cái yếu nhất của các doanh nghiệp Việt Nam thường là hệ thống quản trị. Tôi cũng biết rằng có thể doanh nghiệp không phải muốn “ăn non”, bán doanh nghiệp đi để thu lại tiền, mà trong tâm tư của chủ doanh nghiệp thường là khi doanh nghiệp của mình lớn đến mức nào đó thì gặp khó khăn về năng lực quản trị, chính vì khó khăn này đã khiến các doanh nghiệp nghĩ đến chuyện liên kết với doanh nghiệp nước ngoài, bán lại cho công ty nước ngoài, hoặc nếu không, doanh nghiệp họ sẽ bị tụt hậu hoặc sẽ bị cạnh tranh gay gắt.

Để Việt Nam có thêm nhiều “tỉ phú đô la” hay ít nhất tạo được một mặt bằng doanh nghiệp hoạt động lớn mạnh hơn thì mấu chốt vẫn là khâu quản trị doanh nghiệp được thực hiện bài bản, để giúp doanh nghiệp đầu tư và khai thác thị trường lớn hơn, đặc biệt là chú trọng đi lên từ đầu tư sản xuất, sáng tạo khoa học công nghệ. Cần lưu ý phát triển, nuôi dưỡng thêm nhiều “tỉ phú đô la” trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ thì mới bền vững. Trên thế giới đã chứng minh nhiều tỉ phú đi lên từ phát triển hoạt động sản xuất, sáng tạo công nghệ cao. 

Theo bạn, làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương đất nước, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh?

In bài
Gửi bài cho bạn bè
“Doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa đầu tư ra nước ngoài thực sự. Nhiều doanh nghiệp chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà đất, tài sản với những mục đích chính như để giữ tài sản, nhập quốc tịch hoặc cũng có trường hợp doanh nghiệp cần truyền thông cho thương hiệu qua một vài dự án đầu tư ra nước ngoài chứ không phải để sinh lời, để phát triển sản phẩm và thâm nhập vào thị trường đó như kiểu của doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư vào Việt Nam”, theo bà Dương Thanh Thủy, Chủ tịch Công ty cổ phần tập đoàn Trung Thủy.
PHẢN CHIẾU
Giữ “nguồn lực” cho nền kinh tế và chuyện đầu tư định cư
(TBKTSG Online) - Từ trung tuần tháng 3 đến nay, thông qua mạng xã hội Facebook, nhiều công ty cung cấp dịch vụ tư vấn định cư quốc tế liên tục giới thiệu và mời gọi cộng đồng quan tâm tham dự các buổi hội thảo cung cấp thông tin về đầu tư dự án tại nước sở tại, thông qua đó có cơ hội làm hồ sơ di trú, sở hữu quốc tịch.
Đầu tư hay tháo chạy ra nước ngoài?
(TBKTSG) - Bên cạnh việc chảy máu chất xám (brain drain) hay chuyển giao công nghệ (technology transfer) sẽ được bàn vào một dịp khác, bài viết này xin góp một góc nhìn về việc xuất khẩu vốn (capital export) như thế nào thì bị xem là xuất huyết vốn (capital drain). Thời gian qua, khá nhiều doanh nhân Việt Nam đã đi theo chương trình EB5 để sang Mỹ, hoặc theo chương trình định cư cho nhà đầu tư để đến Úc hay Canada; ngoài ra cũng có người bỏ tiền “mua” quốc tịch nước ngoài. Hiện tượng này nên được nhìn nhận ra sao?
Sang Singapore... khởi nghiệp
(TBKTSG) - Xu hướng người Việt Nam, nhất là những người trẻ khởi nghiệp (startup), sang Singapore đăng ký thành lập công ty đang ngày càng mạnh hơn. Thực tế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân và đặt ra nhiều câu hỏi với các nhà quản lý trong nước.
Top
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
KINH DOANH
THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ
XUẤT NHẬP KHẨU
CHUYỂN ĐỘNG CÔNG THƯƠNG
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
KHUYẾN MÃI
WEB GIÁ RẺ
DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN
GHI NHẬN
BẠN ĐỌC VIẾT
BLOG
VIỆC GÌ? Ở ĐÂU?
DOANH NGHIỆP
CHUYỆN LÀM ĂN
QUẢN TRỊ SỨC KHỎE
PHÁP LUẬT
QUẢN TRỊ
MỘT VÒNG DOANH NGHIỆP
DỮ LIỆU DOANH NGHIỆP
VĂN HÓA - XÃ HỘI
VĂN HÓA
XÃ HỘI
ĐỊA ỐC
NHÀ ĐẤT
QUY HOẠCH - HẠ TẦNG
DỰ ÁN
GÓC TƯ VẤN
THẾ GIỚI
PHÂN TÍCH - BÌNH LUẬN
THỊ TRƯỜNG - DOANH NGHIỆP
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web www.thesaigontimes.vn. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.
Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở
Thứ Hai,  2/4/2018, 14:25 
Nhóm Phóng Viên

Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở

Nhóm Phóng Viên

(TBKTSG) - LTS: Mới đây, có thêm hai doanh nhân người Việt đã có tên trong danh sách những người giàu nhất thế giới được tạp chí Forbes cập nhật đầu năm 2018, nâng số người Việt trong danh sách này lên 4 người. Theo dòng thời sự, trên báo chí, nhiều chuyên gia kinh tế chia sẻ suy nghĩ của mình với mong muốn ngày càng có thêm người giàu, doanh nghiệp mạnh để đóng góp vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước. Song, trên một bình diện khác, không ít doanh nhân thành đạt hiện có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa, lập công ty ở nước ngoài với ý định tạo lập sự nghiệp mới nơi xứ người. Rồi cũng có những thương hiệu Việt vừa định vị xong đã nhanh chóng bỏ cuộc, bán lại cho những tập đoàn đa quốc gia. Làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương xứ sở, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh...?

TBKTSG ghi nhận một số ý kiến doanh nhân về vấn đề này.

Ông Trần Trọng Kiên, Chủ tịch tập đoàn Thiên Minh:

- Theo tôi, việc có nhiều người Việt Nam đầu tư ra nước ngoài là một dấu hiệu tốt, thể hiện doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu có tích lũy, có năng lực đầu tư ra nước ngoài. Điều này cũng giúp doanh nghiệp trong nước có thể học hỏi và hiểu được các thông lệ quốc tế, từ đó áp dụng lại cho việc phát triển trong nước một cách bền vững hơn.

Tôi cho rằng, đầu tư ra nước ngoài cũng là một cách bảo vệ tốt cho kinh tế trong nước trong trường hợp điều kiện kinh doanh có những giai đoạn thách thức. Tôi tin, thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn, nhiều tiềm năng và đang có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Nếu doanh nghiệp muốn có tăng trưởng tốt cả về doanh số và lợi nhuận thì thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn.

Trước đây, có một sự thật là có những doanh nghiệp sợ “lớn” bởi sợ có nhiều rủi ro, chẳng hạn như rủi ro về chính sách. Nguyên nhân là khi ấy, kinh tế tư nhân chưa được nhìn nhận và đánh giá đúng mức nên đã gây nên những quan niệm sai lầm về khu vực kinh tế tư nhân. Luật pháp, môi trường cơ chế cùng với chính sách làm cho việc kinh doanh tại Việt Nam rủi ro hơn cần thiết. Thêm vào đó, việc hình sự hóa các hoạt động kinh tế cũng làm cho nhiều doanh nghiệp sợ “lớn” vì lớn sẽ bị để ý và nếu bị để ý thì chắc chắn sẽ có cái sai.

Tuy nhiên, hiện đã có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp làm ăn để lớn mạnh hơn. Nghị quyết Trung ương 5 nói rõ, mọi doanh nghiệp đều bình đẳng trong việc tiếp cận nguồn lực, được làm những điều mà luật pháp không cấm. Đó là tiền đề rất quan trọng cho việc phát triển kinh tế tư nhân.

Tôi cho rằng, để doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa, Quốc hội và Chính phủ phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, đảm bảo luật pháp cùng các chính sách thể hiện rõ, minh bạch chủ trương này của Đảng. Việc Chính phủ lấy kiến tạo, hành động, liêm chính làm tôn chỉ là một bước tốt nhưng cần thể hiện ở tất cả các cấp, các ngành, đặc biệt là ở địa phương. Cần có nhiều hội đồng có đại diện là các doanh nhân ưu tú của đất nước và quốc tế, có thể tham gia trực tiếp vào việc phát triển cũng như xây dựng chính sách giám sát thực hiện, giúp Chính phủ triển khai mục tiêu một cách hiệu quả. Việc ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp cũng nên minh bạch, thường xuyên, ít hình thức, đi vào thực chất hơn.

Ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Tư vấn Người Mở Đường:

- Hiện có nhiều doanh nhân thành đạt có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa ra nước ngoài, bán lại công ty cho nước ngoài thay vì phát triển thành một thương hiệu lớn cho Việt Nam... Về vấn đề này, theo tôi, mỗi doanh nhân có những lý do riêng để đưa ra quyết định. Do vậy, thật khó để nhìn hiện tượng bề ngoài mà đưa ra nhận xét chung. Ví dụ có người bán công ty vì lớn tuổi, sức yếu, trong khi không có người kế nghiệp xứng đáng; cũng có người nhìn thấy cơ hội hấp dẫn hơn từ thị trường nước ngoài.

Tuy vậy, từ quan sát cá nhân qua quá trình tiếp xúc cùng một số doanh nghiệp đã và đang có ý định đầu tư ra nước ngoài, tôi thấy ở đây ít nhiều có điểm tích cực.

Phẩm chất quý của doanh nhân là nhạy với cơ hội và có khả năng nắm bắt cơ hội. Do đó, khi doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài tức là họ đã thấy cơ hội và đủ nội lực để dấn thân. Khi doanh nghiệp có đủ nội lực để khai phá một thị trường mới thì đây là một điều đáng mừng.

Kế đến, ngày nay chúng ta nói nhiều về toàn cầu hóa và những công nhân toàn cầu. Như vậy, có chi phải lo ngại khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài. Thử nhìn sang các quốc gia khác, như Trung Quốc hoặc Thái Lan, ta cũng thấy những dịch chuyển tương tự.

Khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài, họ hẳn nhìn thấy lợi thế của chuỗi cung ứng. Lấy ví dụ: công ty A chuyên hoạt động trong lĩnh vực nông sản. A lập nhà máy ở Mỹ. Như vậy sản phẩm của A giờ đây được đóng dấu “made in USA”. Có dấu này, A dễ dàng thâm nhập vào thị trường Mỹ và đưa sản phẩm xuất khẩu sang các quốc gia khác.

Trong trường hợp ngược lại, nếu A chế biến và sản xuất ở Việt Nam, chưa chắc việc xuất khẩu gặp nhiều thuận lợi. Thêm nữa, mặc dù A sản xuất ở Mỹ nhưng nhờ quen thuộc và hiểu biết thị trường nông sản Việt Nam nên A - lúc này ở Mỹ - vẫn có thể nhập nguyên liệu từ Việt Nam sang để phục vụ cho nhu cầu của mình.

Điểm cuối cùng tôi muốn đề cập đến đó là câu chuyện nhân sự và văn hóa. Khi một doanh nghiệp Việt Nam hiện diện trên đất Mỹ, hoặc một quốc gia nào đó khác, các nhân viên của doanh nghiệp này có điều kiện tiếp xúc với công nghệ mới, văn hóa mới của quốc gia sở tại. Quá trình này giúp hình thành một lớp nhân lực tiềm năng. Chính họ sẽ quay về xây dựng doanh nghiệp tại quê hương khi cơ hội đến.

Bà Dương Thanh Thủy, Chủ tịch Công ty cổ phần tập đoàn Trung Thủy:

- Doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa đầu tư ra nước ngoài thực sự. Nhiều doanh nghiệp chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà đất, tài sản với những mục đích chính như để giữ tài sản, nhập quốc tịch hoặc cũng có trường hợp doanh nghiệp cần truyền thông cho thương hiệu qua một vài dự án đầu tư ra nước ngoài chứ không phải để sinh lời, để phát triển sản phẩm và thâm nhập vào thị trường đó như kiểu của doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư vào Việt Nam.

Nhìn từ thực tế trên có thể thấy, tư duy về đầu tư ra nước ngoài đã khác, một bên chỉ giữ tài sản, làm truyền thông và vì một số mục đích cá nhân; còn bên kia là đầu tư, là phát triển thị trường thực sự.

Kế đến, nếu xét ở khía cạnh đầu tư thực sự thì doanh nghiệp Việt Nam rất khó cạnh tranh khi đầu tư ra nước ngoài. Chưa nói đến kinh nghiệm, quy mô, chỉ nhìn vào việc tìm vốn đầu tư thì doanh nghiệp trong nước đã ở thế yếu hơn. Ở nhiều nước trong khu vực, trong đó có Singapore, lãi suất cho doanh nghiệp chỉ 2%, trong khi ở Việt Nam, doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất 6% rồi còn phải chuyển tiền ra nước ngoài để đầu tư thì không thể cạnh tranh.

Từ góc độ cá nhân, tôi cho rằng thị trường trong nước còn rất nhiều dư địa để đầu tư, chỉ cần Chính phủ có những chích sách tích cực, tạo sự cạnh tranh công bằng dựa trên nguồn lực thực tế giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngay tại thị trường Việt Nam thì sẽ giúp doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa. Sẽ không công bằng nếu để những doanh nghiệp trong nước phải cạnh tranh với những điều kiện ngang nhau, thậm chí là khó khăn hơn so với doanh nghiệp nước ngoài. Chẳng hạn, ở lĩnh vực bất động sản, trong khi doanh nghiệp FDI nhập trang thiết bị vào thi công khách sạn được hưởng thuế suất bằng 0% thì doanh nghiệp trong nước lại phải đóng thuế, cứ căn cứ theo mặt hàng mà chịu thuế.

Nếu xét về điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam thì Chính phủ cần có những chính sách để giúp doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển. Ở đây, chúng ta không nói đến chuyện bảo hộ để doanh nghiệp mãi non nớt nhưng với một nền kinh tế có quy mô chưa lớn, nội lực của doanh nghiệp chưa mạnh mà cứ để doanh nghiệp “nghênh chiến” trực diện với những nền kinh tế lớn, với những tập đoàn toàn cầu có vốn liếng, kinh nghiệm khổng lồ là không thể được.

Doanh nghiệp cần có những chính sách hỗ trợ từ Chính phủ nhưng Chính phủ phải thận trọng để thực hiện những chính sách hỗ trợ đúng đắn. Chẳng hạn, với các doanh nghiệp khởi nghiệp, trong mấy năm tôi tổ chức Dreamplex - một dự án tạo nên không gian làm việc chung tại TPHCM và sắp mở tại Hà Nội, tôi chưa thấy doanh nghiệp khởi nghiệp nào thành công vang dội. Đa số đều đang mày mò với những dự án kinh doanh. Điều này dễ hiểu, bởi doanh nghiệp khởi nghiệp cần rất nhiều thời gian để phát triển dự án của họ. Thế nên, đây là thời điểm cần Chính phủ hỗ trợ, bằng những chính sách như miễn thuế, miễn tiền điện, miễn một số chi phí liên quan hoặc tạo nên kênh hỗ trợ để người khởi nghiệp có thể gọi vốn. Hỗ trợ không có nghĩa là cho tiền, cần phải để doanh nghiệp dùng tiền của họ, tự làm thì mới xót tiền và làm việc hiệu quả.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Công ty TNHH Đức Minh Sài Gòn:

- Cái yếu nhất của các doanh nghiệp Việt Nam thường là hệ thống quản trị. Tôi cũng biết rằng có thể doanh nghiệp không phải muốn “ăn non”, bán doanh nghiệp đi để thu lại tiền, mà trong tâm tư của chủ doanh nghiệp thường là khi doanh nghiệp của mình lớn đến mức nào đó thì gặp khó khăn về năng lực quản trị, chính vì khó khăn này đã khiến các doanh nghiệp nghĩ đến chuyện liên kết với doanh nghiệp nước ngoài, bán lại cho công ty nước ngoài, hoặc nếu không, doanh nghiệp họ sẽ bị tụt hậu hoặc sẽ bị cạnh tranh gay gắt.

Để Việt Nam có thêm nhiều “tỉ phú đô la” hay ít nhất tạo được một mặt bằng doanh nghiệp hoạt động lớn mạnh hơn thì mấu chốt vẫn là khâu quản trị doanh nghiệp được thực hiện bài bản, để giúp doanh nghiệp đầu tư và khai thác thị trường lớn hơn, đặc biệt là chú trọng đi lên từ đầu tư sản xuất, sáng tạo khoa học công nghệ. Cần lưu ý phát triển, nuôi dưỡng thêm nhiều “tỉ phú đô la” trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ thì mới bền vững. Trên thế giới đã chứng minh nhiều tỉ phú đi lên từ phát triển hoạt động sản xuất, sáng tạo công nghệ cao. 

Theo bạn, làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương đất nước, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh?

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Mobile

Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở
Thứ Hai,  2/4/2018, 14:25 
Nhóm Phóng Viên

Doanh nhân băn khoăn chuyện đi - ở

Nhóm Phóng Viên

(TBKTSG) - LTS: Mới đây, có thêm hai doanh nhân người Việt đã có tên trong danh sách những người giàu nhất thế giới được tạp chí Forbes cập nhật đầu năm 2018, nâng số người Việt trong danh sách này lên 4 người. Theo dòng thời sự, trên báo chí, nhiều chuyên gia kinh tế chia sẻ suy nghĩ của mình với mong muốn ngày càng có thêm người giàu, doanh nghiệp mạnh để đóng góp vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước. Song, trên một bình diện khác, không ít doanh nhân thành đạt hiện có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa, lập công ty ở nước ngoài với ý định tạo lập sự nghiệp mới nơi xứ người. Rồi cũng có những thương hiệu Việt vừa định vị xong đã nhanh chóng bỏ cuộc, bán lại cho những tập đoàn đa quốc gia. Làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương xứ sở, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh...?

TBKTSG ghi nhận một số ý kiến doanh nhân về vấn đề này.

Ông Trần Trọng Kiên, Chủ tịch tập đoàn Thiên Minh:

- Theo tôi, việc có nhiều người Việt Nam đầu tư ra nước ngoài là một dấu hiệu tốt, thể hiện doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu có tích lũy, có năng lực đầu tư ra nước ngoài. Điều này cũng giúp doanh nghiệp trong nước có thể học hỏi và hiểu được các thông lệ quốc tế, từ đó áp dụng lại cho việc phát triển trong nước một cách bền vững hơn.

Tôi cho rằng, đầu tư ra nước ngoài cũng là một cách bảo vệ tốt cho kinh tế trong nước trong trường hợp điều kiện kinh doanh có những giai đoạn thách thức. Tôi tin, thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn, nhiều tiềm năng và đang có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Nếu doanh nghiệp muốn có tăng trưởng tốt cả về doanh số và lợi nhuận thì thị trường Việt Nam vẫn đang là một thị trường hấp dẫn.

Trước đây, có một sự thật là có những doanh nghiệp sợ “lớn” bởi sợ có nhiều rủi ro, chẳng hạn như rủi ro về chính sách. Nguyên nhân là khi ấy, kinh tế tư nhân chưa được nhìn nhận và đánh giá đúng mức nên đã gây nên những quan niệm sai lầm về khu vực kinh tế tư nhân. Luật pháp, môi trường cơ chế cùng với chính sách làm cho việc kinh doanh tại Việt Nam rủi ro hơn cần thiết. Thêm vào đó, việc hình sự hóa các hoạt động kinh tế cũng làm cho nhiều doanh nghiệp sợ “lớn” vì lớn sẽ bị để ý và nếu bị để ý thì chắc chắn sẽ có cái sai.

Tuy nhiên, hiện đã có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp làm ăn để lớn mạnh hơn. Nghị quyết Trung ương 5 nói rõ, mọi doanh nghiệp đều bình đẳng trong việc tiếp cận nguồn lực, được làm những điều mà luật pháp không cấm. Đó là tiền đề rất quan trọng cho việc phát triển kinh tế tư nhân.

Tôi cho rằng, để doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa, Quốc hội và Chính phủ phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, đảm bảo luật pháp cùng các chính sách thể hiện rõ, minh bạch chủ trương này của Đảng. Việc Chính phủ lấy kiến tạo, hành động, liêm chính làm tôn chỉ là một bước tốt nhưng cần thể hiện ở tất cả các cấp, các ngành, đặc biệt là ở địa phương. Cần có nhiều hội đồng có đại diện là các doanh nhân ưu tú của đất nước và quốc tế, có thể tham gia trực tiếp vào việc phát triển cũng như xây dựng chính sách giám sát thực hiện, giúp Chính phủ triển khai mục tiêu một cách hiệu quả. Việc ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp cũng nên minh bạch, thường xuyên, ít hình thức, đi vào thực chất hơn.

Ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Tư vấn Người Mở Đường:

- Hiện có nhiều doanh nhân thành đạt có khuynh hướng đầu tư tài sản, nhà cửa ra nước ngoài, bán lại công ty cho nước ngoài thay vì phát triển thành một thương hiệu lớn cho Việt Nam... Về vấn đề này, theo tôi, mỗi doanh nhân có những lý do riêng để đưa ra quyết định. Do vậy, thật khó để nhìn hiện tượng bề ngoài mà đưa ra nhận xét chung. Ví dụ có người bán công ty vì lớn tuổi, sức yếu, trong khi không có người kế nghiệp xứng đáng; cũng có người nhìn thấy cơ hội hấp dẫn hơn từ thị trường nước ngoài.

Tuy vậy, từ quan sát cá nhân qua quá trình tiếp xúc cùng một số doanh nghiệp đã và đang có ý định đầu tư ra nước ngoài, tôi thấy ở đây ít nhiều có điểm tích cực.

Phẩm chất quý của doanh nhân là nhạy với cơ hội và có khả năng nắm bắt cơ hội. Do đó, khi doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài tức là họ đã thấy cơ hội và đủ nội lực để dấn thân. Khi doanh nghiệp có đủ nội lực để khai phá một thị trường mới thì đây là một điều đáng mừng.

Kế đến, ngày nay chúng ta nói nhiều về toàn cầu hóa và những công nhân toàn cầu. Như vậy, có chi phải lo ngại khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài. Thử nhìn sang các quốc gia khác, như Trung Quốc hoặc Thái Lan, ta cũng thấy những dịch chuyển tương tự.

Khi doanh nhân Việt Nam lập công ty ở nước ngoài, họ hẳn nhìn thấy lợi thế của chuỗi cung ứng. Lấy ví dụ: công ty A chuyên hoạt động trong lĩnh vực nông sản. A lập nhà máy ở Mỹ. Như vậy sản phẩm của A giờ đây được đóng dấu “made in USA”. Có dấu này, A dễ dàng thâm nhập vào thị trường Mỹ và đưa sản phẩm xuất khẩu sang các quốc gia khác.

Trong trường hợp ngược lại, nếu A chế biến và sản xuất ở Việt Nam, chưa chắc việc xuất khẩu gặp nhiều thuận lợi. Thêm nữa, mặc dù A sản xuất ở Mỹ nhưng nhờ quen thuộc và hiểu biết thị trường nông sản Việt Nam nên A - lúc này ở Mỹ - vẫn có thể nhập nguyên liệu từ Việt Nam sang để phục vụ cho nhu cầu của mình.

Điểm cuối cùng tôi muốn đề cập đến đó là câu chuyện nhân sự và văn hóa. Khi một doanh nghiệp Việt Nam hiện diện trên đất Mỹ, hoặc một quốc gia nào đó khác, các nhân viên của doanh nghiệp này có điều kiện tiếp xúc với công nghệ mới, văn hóa mới của quốc gia sở tại. Quá trình này giúp hình thành một lớp nhân lực tiềm năng. Chính họ sẽ quay về xây dựng doanh nghiệp tại quê hương khi cơ hội đến.

Bà Dương Thanh Thủy, Chủ tịch Công ty cổ phần tập đoàn Trung Thủy:

- Doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa đầu tư ra nước ngoài thực sự. Nhiều doanh nghiệp chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà đất, tài sản với những mục đích chính như để giữ tài sản, nhập quốc tịch hoặc cũng có trường hợp doanh nghiệp cần truyền thông cho thương hiệu qua một vài dự án đầu tư ra nước ngoài chứ không phải để sinh lời, để phát triển sản phẩm và thâm nhập vào thị trường đó như kiểu của doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư vào Việt Nam.

Nhìn từ thực tế trên có thể thấy, tư duy về đầu tư ra nước ngoài đã khác, một bên chỉ giữ tài sản, làm truyền thông và vì một số mục đích cá nhân; còn bên kia là đầu tư, là phát triển thị trường thực sự.

Kế đến, nếu xét ở khía cạnh đầu tư thực sự thì doanh nghiệp Việt Nam rất khó cạnh tranh khi đầu tư ra nước ngoài. Chưa nói đến kinh nghiệm, quy mô, chỉ nhìn vào việc tìm vốn đầu tư thì doanh nghiệp trong nước đã ở thế yếu hơn. Ở nhiều nước trong khu vực, trong đó có Singapore, lãi suất cho doanh nghiệp chỉ 2%, trong khi ở Việt Nam, doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất 6% rồi còn phải chuyển tiền ra nước ngoài để đầu tư thì không thể cạnh tranh.

Từ góc độ cá nhân, tôi cho rằng thị trường trong nước còn rất nhiều dư địa để đầu tư, chỉ cần Chính phủ có những chích sách tích cực, tạo sự cạnh tranh công bằng dựa trên nguồn lực thực tế giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngay tại thị trường Việt Nam thì sẽ giúp doanh nghiệp lớn mạnh hơn nữa. Sẽ không công bằng nếu để những doanh nghiệp trong nước phải cạnh tranh với những điều kiện ngang nhau, thậm chí là khó khăn hơn so với doanh nghiệp nước ngoài. Chẳng hạn, ở lĩnh vực bất động sản, trong khi doanh nghiệp FDI nhập trang thiết bị vào thi công khách sạn được hưởng thuế suất bằng 0% thì doanh nghiệp trong nước lại phải đóng thuế, cứ căn cứ theo mặt hàng mà chịu thuế.

Nếu xét về điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam thì Chính phủ cần có những chính sách để giúp doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển. Ở đây, chúng ta không nói đến chuyện bảo hộ để doanh nghiệp mãi non nớt nhưng với một nền kinh tế có quy mô chưa lớn, nội lực của doanh nghiệp chưa mạnh mà cứ để doanh nghiệp “nghênh chiến” trực diện với những nền kinh tế lớn, với những tập đoàn toàn cầu có vốn liếng, kinh nghiệm khổng lồ là không thể được.

Doanh nghiệp cần có những chính sách hỗ trợ từ Chính phủ nhưng Chính phủ phải thận trọng để thực hiện những chính sách hỗ trợ đúng đắn. Chẳng hạn, với các doanh nghiệp khởi nghiệp, trong mấy năm tôi tổ chức Dreamplex - một dự án tạo nên không gian làm việc chung tại TPHCM và sắp mở tại Hà Nội, tôi chưa thấy doanh nghiệp khởi nghiệp nào thành công vang dội. Đa số đều đang mày mò với những dự án kinh doanh. Điều này dễ hiểu, bởi doanh nghiệp khởi nghiệp cần rất nhiều thời gian để phát triển dự án của họ. Thế nên, đây là thời điểm cần Chính phủ hỗ trợ, bằng những chính sách như miễn thuế, miễn tiền điện, miễn một số chi phí liên quan hoặc tạo nên kênh hỗ trợ để người khởi nghiệp có thể gọi vốn. Hỗ trợ không có nghĩa là cho tiền, cần phải để doanh nghiệp dùng tiền của họ, tự làm thì mới xót tiền và làm việc hiệu quả.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Công ty TNHH Đức Minh Sài Gòn:

- Cái yếu nhất của các doanh nghiệp Việt Nam thường là hệ thống quản trị. Tôi cũng biết rằng có thể doanh nghiệp không phải muốn “ăn non”, bán doanh nghiệp đi để thu lại tiền, mà trong tâm tư của chủ doanh nghiệp thường là khi doanh nghiệp của mình lớn đến mức nào đó thì gặp khó khăn về năng lực quản trị, chính vì khó khăn này đã khiến các doanh nghiệp nghĩ đến chuyện liên kết với doanh nghiệp nước ngoài, bán lại cho công ty nước ngoài, hoặc nếu không, doanh nghiệp họ sẽ bị tụt hậu hoặc sẽ bị cạnh tranh gay gắt.

Để Việt Nam có thêm nhiều “tỉ phú đô la” hay ít nhất tạo được một mặt bằng doanh nghiệp hoạt động lớn mạnh hơn thì mấu chốt vẫn là khâu quản trị doanh nghiệp được thực hiện bài bản, để giúp doanh nghiệp đầu tư và khai thác thị trường lớn hơn, đặc biệt là chú trọng đi lên từ đầu tư sản xuất, sáng tạo khoa học công nghệ. Cần lưu ý phát triển, nuôi dưỡng thêm nhiều “tỉ phú đô la” trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ thì mới bền vững. Trên thế giới đã chứng minh nhiều tỉ phú đi lên từ phát triển hoạt động sản xuất, sáng tạo công nghệ cao. 

Theo bạn, làm sao để doanh nhân gắn bó hơn với quê hương đất nước, đeo đuổi đến cùng nghiệp kinh doanh?

In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC