Mobile

Canada có dễ cấm Huawei tham gia mạng 5G?
Thứ Năm,  21/2/2019, 14:01 
Phạm Vũ Lửa Hạ

Canada có dễ cấm Huawei tham gia mạng 5G?

Phạm Vũ Lửa Hạ

(TBKTSG) - Nếu cấm Huawei, Canada có thể vướng vào một vụ kiện tốn kém theo các điều khoản của một hiệp định bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ thời Thủ tướng Stephen Harper kết thúc đàm phán Hiệp định Canada - Trung Quốc về Xúc tiến và Bảo vệ lẫn nhau trong đầu tư vào năm 2012. Hiệp định bảo vệ nhà đầu tư này có thể can thiệp nếu Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau muốn cấm cửa Huawei tham gia mạng 5G của Canada.

Huawei tự tin sẽ thắng thầu cung cấp thiết bị 5G ở Việt Nam

Vì sao Huawei bị nghi ngờ?

Vướng vào một vụ kiện tốn kém

Tuy không nói ra nhưng ai cũng rõ là Chính phủ Liên bang Canada đang cân nhắc có nên noi gương các nước đối tác an ninh và thương mại trong việc cấm Huawei cung cấp công nghệ xây dựng mạng di động 5G. Bộ Quốc phòng Mỹ và nhiều quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng các mối quan hệ tương lai có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu những nước như Canada không noi gương Mỹ.

Hồi tháng 10-2018, hai thượng nghị sĩ Mỹ, Marco Rubio (Đảng Cộng hòa) và Mark Warner (Đảng Dân chủ), viết thư gửi Thủ tướng Justin Trudeau, yêu cầu Canada không dùng thiết bị của Huawei trong kế hoạch cập nhật mạng di động mình, vì “những quan ngại nghiêm trọng” về khả năng Huawei có thể bị Chính phủ Trung Quốc can thiệp.

Họ viết: “Chúng tôi lo ngại về tác động của bất kỳ quyết định nào cho phép Huawei tham gia mạng 5G của Canada đối với cả an ninh quốc gia của Canada và sự hợp tác tình báo chung “Ngũ Nhãn” (Five Eyes) giữa Mỹ, Vương quốc Liên hiệp Anh, Úc, New Zealand và Canada”.

Tuy nhiên, nếu cấm Huawei, Canada có thể vướng vào một vụ kiện tốn kém theo các điều khoản của một hiệp định bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ thời Thủ tướng Stephen Harper kết thúc đàm phán Hiệp định Canada - Trung Quốc về Xúc tiến và Bảo vệ lẫn nhau trong đầu tư vào năm 2012. Hiệp định bảo vệ nhà đầu tư này có thể can thiệp nếu Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau muốn cấm cửa Huawei tham gia mạng 5G của Canada.

Có lẽ vì lý do đó mà Canada mất khá nhiều thời gian để quyết định về Huawei, ngay cả khi Mỹ và các nước thành viên khác của liên minh tình báo Ngũ Nhãn, cùng các nước lớn ở châu Âu như Đức đã cấm tập đoàn viễn thông Trung Quốc tham gia cơ sở hạ tầng di động của họ, dù có cảnh báo về chi phí tăng và triển khai chậm.

Theo hiệp định đầu tư của Canada với Trung Quốc, Huawei, với tư cách là một nhà đầu tư hiện đã sở hữu tài sản và có các mối quan hệ kinh doanh tại Canada, “có thể đâm đơn kiện Canada bất cứ lúc nào, vì bất cứ kiểu hành động quản lý nhà nước nào”, theo Giáo sư Gus Van Harten thuộc Trường luật Osgoode Hall, Đại học York, Toronto, một chuyên gia về các cơ chế giải quyết tranh chấp nhà đầu tư-nhà nước (ISDS) trong các hiệp định như vậy.

Một công ty lớn có tài sản giá trị cao như Huawei có thể dùng tới một biện pháp vô cùng mạnh, đó là bồi thường thiệt hại không hạn chế. Phán quyết bồi thường đó có thể xét tới không chỉ tác động của lệnh cấm tới các khoản đầu tư hiện tại, mà cả kỳ vọng hợp lý của Huawei về lợi nhuận tương lai từ 5G, theo Giáo sư Van Harten. Vụ kiện đòi bồi thường của Huawei trong trường hợp này có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đô la.

Phần nguy hiểm nhất của hiệp định đối với Canada là Điều 4, điều này quy định “đối xử công bằng và bình đẳng và bảo vệ và an ninh trọn vẹn” cho các khoản đầu tư của Huawei, theo giáo sư Van Harten. “Nghe có vẻ vô hại”, ông nói, nhưng “nếu Huawei có thể chứng minh rằng họ đang hoạt động bình thường rồi đột ngột bị cấm khỏi những hoạt động trong tương lai, tôi nghĩ họ có căn cứ khá tốt để kiện theo Điều 4”.

Hiện Bộ Ngoại thương Canada nói chưa nhận được thông báo về việc có thể kiện ra tòa trọng tài từ Huawei Canada hay Chính phủ Trung Quốc. Như vậy không có nghĩa là chưa có những trao đổi không chính thức và bí mật giữa quan chức hai nước về khả năng ra tòa trọng tài. Hồi tháng trước, Đại sứ Trung Quốc tại Canada Lô Sa Dã đã kêu gọi Ottawa “ra quyết định khôn ngoan” và cảnh báo “sẽ có những hậu quả” nếu Huawei bị cấm. Ông không nhắc cụ thể tới chuyện kiện cáo.

Doanh nghiệp Canada tổn thất nặng

Nhà Trắng, vốn cáo buộc Bắc Kinh có hoạt động gián điệp mạng, đang chuẩn bị một lệnh hành pháp tổng quát để cấm công nghệ viễn thông Trung Quốc tham gia các mạng của Mỹ. Đây có thể là chiêu để buộc Trung Quốc nhượng bộ trong đàm phán thương mại, nhưng các hãng dịch vụ di động Mỹ đã được nhắn nhủ: tránh xa thiết bị của Huawei.

Trái lại, hai tập đoàn viễn thông lớn của Canada như Telus và BCE đã dựa vào thiết bị của Huawei cho các mạng di động của mình. Theo nhật báo The Globe and Mail, hồi tháng 12-2018, Telus và BCE có thể tổn thất ít nhất 1 tỉ đô la nếu Canada cấm dùng thiết bị 5G của Huawei.

Trong báo cáo kết quả hàng quí được công bố hôm 14-2, Telus nói rằng một quyết định cấm triển khai công nghệ Huawei mà Chính phủ Canada không đền bù hoặc có những cách dàn xếp khác, có thể khiến chi phí triển khai mạng 5G của Telus tăng đáng kể, đồng thời làm trì hoãn thời điểm triển khai.

Bất chấp những lo ngại trên, hồi tháng trước, khi các nhà quản lý Huawei đang quảng bá công nghệ và biện bạch cho uy tín về an ninh của mình tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, Thụy Sỹ, Bộ trưởng Sáng tạo Navdeep Bains của Canada cũng có mặt tại đó để ký thỏa thuận trị giá 40 triệu đô la với Nokia để tài trợ cho nghiên cứu 5G của hãng Phần Lan này.

Khó viện dẫn các quan ngại an ninh

Luke Eric Peterson, một ký giả Canada ở California viết cho tờ Investment Arbitration Reporter (Ký giả Trọng tài Đầu tư), hôm 11-2 tường thuật về một lời đe dọa mà gần đây Huawei đã đưa ra với Chính phủ Czech. Trong đó, Huawei phản đối việc bị xem là mối nguy an ninh chỉ vì nước xuất xứ của mình. Czech bị cáo buộc làm giảm uy tín của Huawei ở các nước khác mà không có bằng chứng thực sự hoặc bất chấp những biện pháp mà công ty áp dụng để ngăn chặn việc nhà nước can thiệp vào công nghệ và thiết bị của mình.

Hiệp định đầu tư song phương giữa Cộng hòa Czech và Trung Quốc không có miễn trừ an ninh tổng quát. Hiệp định của Canada với Trung Quốc cũng không. Giống như Czech, Canada không thể tự biện hộ bằng cách viện dẫn các quan ngại về an ninh quốc gia khi bị kiện ra tòa trọng tài kiểu này.

Điều 33 trong hiệp định đầu tư của Canada với Trung Quốc miễn phạt “bất cứ hành động nào mà Canada thấy cần thiết để bảo vệ các lợi ích an ninh thiết yếu của mình”, nhưng đồng thời định nghĩa các lợi ích đó bằng thuật ngữ quân sự, viện dẫn buôn lậu vũ khí và vũ khí hạt nhân.

“Sự miễn trừ này có thể quá hẹp” nên không đủ căn cứ để cấm Huawei chỉ vì các rủi ro gián điệp, Peterson nhận định.

Canada sẽ phải chịu trách nhiệm chứng minh rằng Huawei có quan hệ với quân đội và ngành an ninh Trung Quốc. Dựa trên phản ứng của Huawei trước các cáo buộc gián điệp khác, dự kiến Huawei sẽ phản bác kịch liệt. “Nếu đó chỉ là một mối nghi ngờ hoặc sự đề phòng, tôi không chắc là hiệp định này sẽ cho phép họ cấm Huawei”, Peterson nói.

Trong khi đó, Mỹ nhất quyết đưa các miễn trừ an ninh tổng quát vào các hiệp định của mình và các miễn trừ đó là do Mỹ tự phán xét. Nếu Mỹ xem điều gì đó là một rủi ro an ninh, thì nó là như vậy, bất kể có hay không có bằng chứng công khai. Canada đã không thương lượng được kiểu câu chữ đó với Trung Quốc.

(Tổng hợp từ CBC & The Globe and Mail)


 

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Canada có dễ cấm Huawei tham gia mạng 5G?

Phạm Vũ Lửa Hạ
Thứ Năm,  21/2/2019, 14:01 

Canada có dễ cấm Huawei tham gia mạng 5G?

Phạm Vũ Lửa Hạ

(TBKTSG) - Nếu cấm Huawei, Canada có thể vướng vào một vụ kiện tốn kém theo các điều khoản của một hiệp định bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ thời Thủ tướng Stephen Harper kết thúc đàm phán Hiệp định Canada - Trung Quốc về Xúc tiến và Bảo vệ lẫn nhau trong đầu tư vào năm 2012. Hiệp định bảo vệ nhà đầu tư này có thể can thiệp nếu Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau muốn cấm cửa Huawei tham gia mạng 5G của Canada.

Huawei tự tin sẽ thắng thầu cung cấp thiết bị 5G ở Việt Nam

Vì sao Huawei bị nghi ngờ?

Vướng vào một vụ kiện tốn kém

Tuy không nói ra nhưng ai cũng rõ là Chính phủ Liên bang Canada đang cân nhắc có nên noi gương các nước đối tác an ninh và thương mại trong việc cấm Huawei cung cấp công nghệ xây dựng mạng di động 5G. Bộ Quốc phòng Mỹ và nhiều quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng các mối quan hệ tương lai có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu những nước như Canada không noi gương Mỹ.

Hồi tháng 10-2018, hai thượng nghị sĩ Mỹ, Marco Rubio (Đảng Cộng hòa) và Mark Warner (Đảng Dân chủ), viết thư gửi Thủ tướng Justin Trudeau, yêu cầu Canada không dùng thiết bị của Huawei trong kế hoạch cập nhật mạng di động mình, vì “những quan ngại nghiêm trọng” về khả năng Huawei có thể bị Chính phủ Trung Quốc can thiệp.

Họ viết: “Chúng tôi lo ngại về tác động của bất kỳ quyết định nào cho phép Huawei tham gia mạng 5G của Canada đối với cả an ninh quốc gia của Canada và sự hợp tác tình báo chung “Ngũ Nhãn” (Five Eyes) giữa Mỹ, Vương quốc Liên hiệp Anh, Úc, New Zealand và Canada”.

Tuy nhiên, nếu cấm Huawei, Canada có thể vướng vào một vụ kiện tốn kém theo các điều khoản của một hiệp định bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ thời Thủ tướng Stephen Harper kết thúc đàm phán Hiệp định Canada - Trung Quốc về Xúc tiến và Bảo vệ lẫn nhau trong đầu tư vào năm 2012. Hiệp định bảo vệ nhà đầu tư này có thể can thiệp nếu Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau muốn cấm cửa Huawei tham gia mạng 5G của Canada.

Có lẽ vì lý do đó mà Canada mất khá nhiều thời gian để quyết định về Huawei, ngay cả khi Mỹ và các nước thành viên khác của liên minh tình báo Ngũ Nhãn, cùng các nước lớn ở châu Âu như Đức đã cấm tập đoàn viễn thông Trung Quốc tham gia cơ sở hạ tầng di động của họ, dù có cảnh báo về chi phí tăng và triển khai chậm.

Theo hiệp định đầu tư của Canada với Trung Quốc, Huawei, với tư cách là một nhà đầu tư hiện đã sở hữu tài sản và có các mối quan hệ kinh doanh tại Canada, “có thể đâm đơn kiện Canada bất cứ lúc nào, vì bất cứ kiểu hành động quản lý nhà nước nào”, theo Giáo sư Gus Van Harten thuộc Trường luật Osgoode Hall, Đại học York, Toronto, một chuyên gia về các cơ chế giải quyết tranh chấp nhà đầu tư-nhà nước (ISDS) trong các hiệp định như vậy.

Một công ty lớn có tài sản giá trị cao như Huawei có thể dùng tới một biện pháp vô cùng mạnh, đó là bồi thường thiệt hại không hạn chế. Phán quyết bồi thường đó có thể xét tới không chỉ tác động của lệnh cấm tới các khoản đầu tư hiện tại, mà cả kỳ vọng hợp lý của Huawei về lợi nhuận tương lai từ 5G, theo Giáo sư Van Harten. Vụ kiện đòi bồi thường của Huawei trong trường hợp này có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đô la.

Phần nguy hiểm nhất của hiệp định đối với Canada là Điều 4, điều này quy định “đối xử công bằng và bình đẳng và bảo vệ và an ninh trọn vẹn” cho các khoản đầu tư của Huawei, theo giáo sư Van Harten. “Nghe có vẻ vô hại”, ông nói, nhưng “nếu Huawei có thể chứng minh rằng họ đang hoạt động bình thường rồi đột ngột bị cấm khỏi những hoạt động trong tương lai, tôi nghĩ họ có căn cứ khá tốt để kiện theo Điều 4”.

Hiện Bộ Ngoại thương Canada nói chưa nhận được thông báo về việc có thể kiện ra tòa trọng tài từ Huawei Canada hay Chính phủ Trung Quốc. Như vậy không có nghĩa là chưa có những trao đổi không chính thức và bí mật giữa quan chức hai nước về khả năng ra tòa trọng tài. Hồi tháng trước, Đại sứ Trung Quốc tại Canada Lô Sa Dã đã kêu gọi Ottawa “ra quyết định khôn ngoan” và cảnh báo “sẽ có những hậu quả” nếu Huawei bị cấm. Ông không nhắc cụ thể tới chuyện kiện cáo.

Doanh nghiệp Canada tổn thất nặng

Nhà Trắng, vốn cáo buộc Bắc Kinh có hoạt động gián điệp mạng, đang chuẩn bị một lệnh hành pháp tổng quát để cấm công nghệ viễn thông Trung Quốc tham gia các mạng của Mỹ. Đây có thể là chiêu để buộc Trung Quốc nhượng bộ trong đàm phán thương mại, nhưng các hãng dịch vụ di động Mỹ đã được nhắn nhủ: tránh xa thiết bị của Huawei.

Trái lại, hai tập đoàn viễn thông lớn của Canada như Telus và BCE đã dựa vào thiết bị của Huawei cho các mạng di động của mình. Theo nhật báo The Globe and Mail, hồi tháng 12-2018, Telus và BCE có thể tổn thất ít nhất 1 tỉ đô la nếu Canada cấm dùng thiết bị 5G của Huawei.

Trong báo cáo kết quả hàng quí được công bố hôm 14-2, Telus nói rằng một quyết định cấm triển khai công nghệ Huawei mà Chính phủ Canada không đền bù hoặc có những cách dàn xếp khác, có thể khiến chi phí triển khai mạng 5G của Telus tăng đáng kể, đồng thời làm trì hoãn thời điểm triển khai.

Bất chấp những lo ngại trên, hồi tháng trước, khi các nhà quản lý Huawei đang quảng bá công nghệ và biện bạch cho uy tín về an ninh của mình tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, Thụy Sỹ, Bộ trưởng Sáng tạo Navdeep Bains của Canada cũng có mặt tại đó để ký thỏa thuận trị giá 40 triệu đô la với Nokia để tài trợ cho nghiên cứu 5G của hãng Phần Lan này.

Khó viện dẫn các quan ngại an ninh

Luke Eric Peterson, một ký giả Canada ở California viết cho tờ Investment Arbitration Reporter (Ký giả Trọng tài Đầu tư), hôm 11-2 tường thuật về một lời đe dọa mà gần đây Huawei đã đưa ra với Chính phủ Czech. Trong đó, Huawei phản đối việc bị xem là mối nguy an ninh chỉ vì nước xuất xứ của mình. Czech bị cáo buộc làm giảm uy tín của Huawei ở các nước khác mà không có bằng chứng thực sự hoặc bất chấp những biện pháp mà công ty áp dụng để ngăn chặn việc nhà nước can thiệp vào công nghệ và thiết bị của mình.

Hiệp định đầu tư song phương giữa Cộng hòa Czech và Trung Quốc không có miễn trừ an ninh tổng quát. Hiệp định của Canada với Trung Quốc cũng không. Giống như Czech, Canada không thể tự biện hộ bằng cách viện dẫn các quan ngại về an ninh quốc gia khi bị kiện ra tòa trọng tài kiểu này.

Điều 33 trong hiệp định đầu tư của Canada với Trung Quốc miễn phạt “bất cứ hành động nào mà Canada thấy cần thiết để bảo vệ các lợi ích an ninh thiết yếu của mình”, nhưng đồng thời định nghĩa các lợi ích đó bằng thuật ngữ quân sự, viện dẫn buôn lậu vũ khí và vũ khí hạt nhân.

“Sự miễn trừ này có thể quá hẹp” nên không đủ căn cứ để cấm Huawei chỉ vì các rủi ro gián điệp, Peterson nhận định.

Canada sẽ phải chịu trách nhiệm chứng minh rằng Huawei có quan hệ với quân đội và ngành an ninh Trung Quốc. Dựa trên phản ứng của Huawei trước các cáo buộc gián điệp khác, dự kiến Huawei sẽ phản bác kịch liệt. “Nếu đó chỉ là một mối nghi ngờ hoặc sự đề phòng, tôi không chắc là hiệp định này sẽ cho phép họ cấm Huawei”, Peterson nói.

Trong khi đó, Mỹ nhất quyết đưa các miễn trừ an ninh tổng quát vào các hiệp định của mình và các miễn trừ đó là do Mỹ tự phán xét. Nếu Mỹ xem điều gì đó là một rủi ro an ninh, thì nó là như vậy, bất kể có hay không có bằng chứng công khai. Canada đã không thương lượng được kiểu câu chữ đó với Trung Quốc.

(Tổng hợp từ CBC & The Globe and Mail)


 

In bài
Gửi bài cho bạn bè
"Tuy không nói ra nhưng ai cũng rõ là Chính phủ Liên bang Canada đang cân nhắc có nên noi gương các nước đối tác an ninh và thương mại trong việc cấm Huawei cung cấp công nghệ xây dựng mạng di động 5G. Bộ Quốc phòng Mỹ và nhiều quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng các mối quan hệ tương lai có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu những nước như Canada không noi gương Mỹ. “Hiện Bộ Ngoại thương Canada nói chưa nhận được thông báo về việc có thể kiện ra tòa trọng tài từ Huawei Canada hay Chính phủ Trung Quốc. Như vậy không có nghĩa là chưa có những trao đổi không chính thức và bí mật giữa quan chức hai nước về khả năng ra tòa trọng tài. Hồi tháng trước, Đại sứ Trung Quốc tại Canada Lô Sa Dã đã kêu gọi Ottawa “ra quyết định khôn ngoan” và cảnh báo “sẽ có những hậu quả” nếu Huawei bị cấm. Ông không nhắc cụ thể tới chuyện kiện cáo.
TIÊU ĐIỂM
Huawei hay không Huawei
(TBKTSG) - Năm 1977, hai năm trước cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, tôi về Viện Khoa học tính toán và Điều khiển làm việc, khi đó đã manh nha hợp tác Pháp - Việt nghiên cứu và phát triển (R&D) về micro chip và máy vi tính để bàn nhằm thay thế máy tính khổng lồ chiếm mấy gian phòng, một chuyện không tưởng với những chuyên gia tin học khi đó.
PHẢN CHIẾU
Huawei tự tin sẽ thắng thầu cung cấp thiết bị 5G ở Việt Nam
(TBKTSG Online) - Tập đoàn Huawei Technologies (Trung Quốc), nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, vẫn tự tin về khả năng thắng các gói thầu cung cấp thiết bị xây dựng mạng lưới 5G cho các nhà mạng Việt Nam giữa lúc các thiết bị của tập đoàn này đang khiến các nước phương Tây lo ngại về các rủi ro an ninh.
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: Số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại: (8428) 3829 5936; Fax: (8428) 3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web www.thesaigontimes.vn. Không được sử dụng lại nội dung trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.