Mobile

Vì sao TPHCM bỏ xếp hạng học sinh?
Chủ Nhật,  9/6/2019, 09:15 
Đăng Nam

Vì sao TPHCM bỏ xếp hạng học sinh?

Đăng Nam

(TBKTSG) - Hồi tuần qua, thông tin về việc TPHCM sẽ bỏ xếp hạng học sinh(1) đã gây ra cuộc tranh luận trái chiều ở nhiều diễn đàn giáo dục.

Đổ hết lỗi cho giáo dục liệu có giải quyết được vấn đề?

Xếp hạng học sinh không xấu nhưng cũng nên gỡ bỏ một cách đồng bộ ở tất cả cấp học, ở mọi trường học. Ảnh: Thành Hoa

Một nhà giáo lão thành ở TPHCM đã hưởng thụ nền giáo dục miền Nam trước 1975 quả quyết thời ông cắp sách đi học đã có xếp hạng học sinh nhất, nhì, ba... cho tới hạng chót lớp. Nhiều học sinh thế hệ 1970-1990 ở các tỉnh Nam bộ, Trung bộ cũng quá quen với thứ hạng của mình.

Trong khi đó, một đồng nghiệp tuổi trung niên của tôi ở miền Bắc thì khẳng định chắc nịch “cả đời chưa từng nghe tới chuyện này”. Còn những người từng là chủ thể của việc xếp hạng và giờ đây chứng kiến con em mình được xếp hạng thì bàn tán “bỏ thì lợi hại ra sao”...

Một trưởng phòng giáo dục đương chức ở TPHCM cho biết ngành giáo dục từ trước tới nay chưa có văn bản chính thức nào về xếp hạng học sinh. Các quy định hiện hành bao gồm Thông tư 30/2014 quy định đánh giá học sinh tiểu học; Thông tư 22/2016 sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư 30; Thông tư 58/2011 ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT) đều không có mục xếp hạng.

Học sinh tiểu học được đánh giá dựa theo tiêu chí hoàn thành chương trình ở các cấp độ; học sinh THCS và THPT được xếp loại hạnh kiểm (tốt, khá, trung bình, yếu) và học lực (giỏi, khá, trung bình, yếu, kém).

Tuy nhiên trên thực tế, việc xếp hạng học sinh được làm và công bố theo cách riêng của từng trường. Có trường nói thứ hạng học sinh riêng cho từng phụ huynh quan tâm. Có trường công khai bảng xếp hạng như một báo cáo đến toàn thể phụ huynh.

Hóa ra, xếp hạng là cách làm “tự phát”, lâu dần thành thông tin phải có ở mỗi kỳ họp phụ huynh. Rồi trong cùng một địa phương, có trường làm, trường không. Ở TPHCM, hiện nhiều trường THCS và THPT, đặc biệt ở khối tư thục vẫn duy trì cách làm này.

Khi đã xếp hạng, dĩ nhiên sẽ có đua tranh. Cuộc đua ngầm diễn ra giữa học sinh và cũng khiến phụ huynh ngầm so bì thành tích con mình với con người khác vào tạo áp lực lên con cái.

Chịu áp lực nặng nề nên một nữ sinh THCS đã thẳng thắn chia sẻ câu chuyện này với những lãnh đạo cao nhất của TPHCM trong cuộc gặp gỡ thiếu nhi vào đầu năm 2019, để từ đó thành phố ra chủ trương “bỏ xếp hạng”(2).

Vậy việc xếp hạng học sinh là không hay chăng? Có lẽ không phải vì việc này đã được duy trì qua bao thế hệ. Vào thời đất nước khó khăn, trường học thiếu thốn, phần thưởng cho học sinh chỉ là mấy cuốn tập với “định mức” mỗi lớp chỉ vài suất thưởng. Việc xếp hạng để phân định học sinh nào xứng đáng nhận phần thưởng nhất có lẽ là cách làm công bằng và hiệu quả nhất.

Còn ngày nay, phần thưởng cho học sinh do hội phụ huynh tài trợ, chẳng lo thiếu, vậy thì sao vẫn duy trì xếp hạng? Đó là bởi nhu cầu của phụ huynh muốn biết con mình học hành xếp hạng thứ mấy trong lớp vẫn rất lớn. Đây cũng là tâm lý dễ hiểu của các bậc cha mẹ xưa nay.

Ở góc nhìn tích cực, việc biết thứ hạng học tập sẽ giúp cha mẹ có sự điều chỉnh kịp thời để giúp cho con tiến bộ hơn. Với từng em học sinh, việc biết thứ hạng giúp các em có động lực học để thăng hạng hoặc ít nhất là cố gắng duy trì phong độ. Thực tế ở nhiều nơi, sự tiến bộ của học sinh được thấy rõ khi nhà trường công bố thứ hạng từng tháng. Đó có thể xem là sự cạnh tranh tích cực.

Song, hệ lụy của việc xếp hạng như đã nói, cũng gây áp lực cho học sinh, phụ huynh và giáo viên. Nhưng hơn hết, duy trì xếp hạng sẽ khiến nền giáo dục trở nên trì trệ. Bởi giáo dục phổ thông hiện đại phải giúp học sinh phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ. Mà muốn có kết quả này, nhà trường phải cân bằng cán cân giữa truyền đạt kiến thức với giáo dục thái độ, kỹ năng sống cho học sinh.

Trong khi đó, việc xếp hạng học sinh thường chỉ dựa chủ yếu vào điểm kiến thức nên có phần phiến diện. Vậy nên, tuy xếp hạng học sinh không xấu nhưng cũng nên gỡ bỏ một cách đồng bộ ở tất cả cấp học, ở mọi trường học.

(1) https://vnexpress.net/giao-duc/tp-hcm-se-bo-xep-hang-hoc-sinh-3930640.html#ctr=related_news_click

(2) https://vnexpress.net/giao-duc/hoc-sinh-sai-gon-de-xuat-bo-xep-hang-trong-lop-3882030.html#ctr=related_news_click

TIN BÀI LIÊN QUAN
In bài
Gửi bài cho bạn bè
CÙNG CHUYÊN MỤC

Vì sao TPHCM bỏ xếp hạng học sinh?

Đăng Nam
Chủ Nhật,  9/6/2019, 09:15 

Vì sao TPHCM bỏ xếp hạng học sinh?

Đăng Nam

(TBKTSG) - Hồi tuần qua, thông tin về việc TPHCM sẽ bỏ xếp hạng học sinh(1) đã gây ra cuộc tranh luận trái chiều ở nhiều diễn đàn giáo dục.

Đổ hết lỗi cho giáo dục liệu có giải quyết được vấn đề?

Xếp hạng học sinh không xấu nhưng cũng nên gỡ bỏ một cách đồng bộ ở tất cả cấp học, ở mọi trường học. Ảnh: Thành Hoa

Một nhà giáo lão thành ở TPHCM đã hưởng thụ nền giáo dục miền Nam trước 1975 quả quyết thời ông cắp sách đi học đã có xếp hạng học sinh nhất, nhì, ba... cho tới hạng chót lớp. Nhiều học sinh thế hệ 1970-1990 ở các tỉnh Nam bộ, Trung bộ cũng quá quen với thứ hạng của mình.

Trong khi đó, một đồng nghiệp tuổi trung niên của tôi ở miền Bắc thì khẳng định chắc nịch “cả đời chưa từng nghe tới chuyện này”. Còn những người từng là chủ thể của việc xếp hạng và giờ đây chứng kiến con em mình được xếp hạng thì bàn tán “bỏ thì lợi hại ra sao”...

Một trưởng phòng giáo dục đương chức ở TPHCM cho biết ngành giáo dục từ trước tới nay chưa có văn bản chính thức nào về xếp hạng học sinh. Các quy định hiện hành bao gồm Thông tư 30/2014 quy định đánh giá học sinh tiểu học; Thông tư 22/2016 sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư 30; Thông tư 58/2011 ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT) đều không có mục xếp hạng.

Học sinh tiểu học được đánh giá dựa theo tiêu chí hoàn thành chương trình ở các cấp độ; học sinh THCS và THPT được xếp loại hạnh kiểm (tốt, khá, trung bình, yếu) và học lực (giỏi, khá, trung bình, yếu, kém).

Tuy nhiên trên thực tế, việc xếp hạng học sinh được làm và công bố theo cách riêng của từng trường. Có trường nói thứ hạng học sinh riêng cho từng phụ huynh quan tâm. Có trường công khai bảng xếp hạng như một báo cáo đến toàn thể phụ huynh.

Hóa ra, xếp hạng là cách làm “tự phát”, lâu dần thành thông tin phải có ở mỗi kỳ họp phụ huynh. Rồi trong cùng một địa phương, có trường làm, trường không. Ở TPHCM, hiện nhiều trường THCS và THPT, đặc biệt ở khối tư thục vẫn duy trì cách làm này.

Khi đã xếp hạng, dĩ nhiên sẽ có đua tranh. Cuộc đua ngầm diễn ra giữa học sinh và cũng khiến phụ huynh ngầm so bì thành tích con mình với con người khác vào tạo áp lực lên con cái.

Chịu áp lực nặng nề nên một nữ sinh THCS đã thẳng thắn chia sẻ câu chuyện này với những lãnh đạo cao nhất của TPHCM trong cuộc gặp gỡ thiếu nhi vào đầu năm 2019, để từ đó thành phố ra chủ trương “bỏ xếp hạng”(2).

Vậy việc xếp hạng học sinh là không hay chăng? Có lẽ không phải vì việc này đã được duy trì qua bao thế hệ. Vào thời đất nước khó khăn, trường học thiếu thốn, phần thưởng cho học sinh chỉ là mấy cuốn tập với “định mức” mỗi lớp chỉ vài suất thưởng. Việc xếp hạng để phân định học sinh nào xứng đáng nhận phần thưởng nhất có lẽ là cách làm công bằng và hiệu quả nhất.

Còn ngày nay, phần thưởng cho học sinh do hội phụ huynh tài trợ, chẳng lo thiếu, vậy thì sao vẫn duy trì xếp hạng? Đó là bởi nhu cầu của phụ huynh muốn biết con mình học hành xếp hạng thứ mấy trong lớp vẫn rất lớn. Đây cũng là tâm lý dễ hiểu của các bậc cha mẹ xưa nay.

Ở góc nhìn tích cực, việc biết thứ hạng học tập sẽ giúp cha mẹ có sự điều chỉnh kịp thời để giúp cho con tiến bộ hơn. Với từng em học sinh, việc biết thứ hạng giúp các em có động lực học để thăng hạng hoặc ít nhất là cố gắng duy trì phong độ. Thực tế ở nhiều nơi, sự tiến bộ của học sinh được thấy rõ khi nhà trường công bố thứ hạng từng tháng. Đó có thể xem là sự cạnh tranh tích cực.

Song, hệ lụy của việc xếp hạng như đã nói, cũng gây áp lực cho học sinh, phụ huynh và giáo viên. Nhưng hơn hết, duy trì xếp hạng sẽ khiến nền giáo dục trở nên trì trệ. Bởi giáo dục phổ thông hiện đại phải giúp học sinh phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ. Mà muốn có kết quả này, nhà trường phải cân bằng cán cân giữa truyền đạt kiến thức với giáo dục thái độ, kỹ năng sống cho học sinh.

Trong khi đó, việc xếp hạng học sinh thường chỉ dựa chủ yếu vào điểm kiến thức nên có phần phiến diện. Vậy nên, tuy xếp hạng học sinh không xấu nhưng cũng nên gỡ bỏ một cách đồng bộ ở tất cả cấp học, ở mọi trường học.

(1) https://vnexpress.net/giao-duc/tp-hcm-se-bo-xep-hang-hoc-sinh-3930640.html#ctr=related_news_click

(2) https://vnexpress.net/giao-duc/hoc-sinh-sai-gon-de-xuat-bo-xep-hang-trong-lop-3882030.html#ctr=related_news_click

In bài
Gửi bài cho bạn bè
"Khi đã xếp hạng, dĩ nhiên sẽ có đua tranh. Cuộc đua ngầm diễn ra giữa học sinh và cũng khiến phụ huynh ngầm so bì thành tích con mình với con người khác vào tạo áp lực lên con cái". “Duy trì xếp hạng sẽ khiến nền giáo dục trở nên trì trệ. Bởi giáo dục phổ thông hiện đại phải giúp học sinh phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ. Mà muốn có kết quả này, nhà trường phải cân bằng cán cân giữa truyền đạt kiến thức với giáo dục thái độ, kỹ năng sống cho học sinh. Trong khi đó, việc xếp hạng học sinh thường chỉ dựa chủ yếu vào điểm kiến thức nên có phần phiến diện".
PHẢN CHIẾU
Người lớn hãy soi gương để nhận lỗi!
(TBKTSG) - Các nước trên thế giới đều xem giáo dục là quốc sách. Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ, thậm chí chúng ta còn nhấn mạnh hơn khi nói “giáo dục là quốc sách hàng đầu”.
Đổ hết lỗi cho giáo dục liệu có giải quyết được vấn đề?
(TBKTSG) - Trong vụ nhận tiền để nâng điểm thi ở Sơn La, sai thì đã rõ, tính liên đới cũng đã rõ và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nhận khuyết điểm rồi. Nhưng đổ hết mọi lỗi lên ngành giáo dục thì có lẽ chưa công bằng lắm. Người viết xin đặt một số câu hỏi để chúng ta cùng ngẫm.
Top
 
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012
Tổng biên tập: Trần Minh Hùng.
Phó tổng biên tập: Phan Chiến Thắng.
Thư ký tòa soạn: Hồng Văn; Phó thư ký tòa soạn: Yến Dung.
Tòa soạn: 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, TP.HCM. ĐT:(8428)3829 5936; Fax:(8428)3829 4294; Email: online@kinhtesaigon.vn
Thời báo Kinh tế Sài Gòn giữ bản quyền nội dung của trang web thesaigontimes.vn. Không sử dụng lại nội dung trên trang này dưới mọi hình thức, trừ khi được Thời báo Kinh tế Sài Gòn đồng ý bằng văn bản.
Trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online không chịu trách nhiệm nội dung trang ngoài.
Bản quyền thuộc về SaigonTimesGroup.